Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Bir cisim ısıtıldığında taneciklerinin kinetik enerjisi artar; tanecikler daha hızlı titreşir, öteleme veya dönme hareketi yapar. Cisim soğutulduğunda ise taneciklerin kinetik enerjisi azalır ve hareketleri yavaşlar.
Kısa kontrol: Sıcaklık, taneciklerin ortalama kinetik enerjisiyle ilişkilidir. Bu nedenle sıcaklığın artması tanecik hareketinin hızlanmasını gösterir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Bir cisim ısıtılırsa çevreden cisme enerji aktarılır ve cismin iç enerjisi artar. Cisim soğutulursa cisim çevresine enerji aktarır ve iç enerjisi azalır.
Kısa kontrol: İç enerji, taneciklerin hareketlerinden ve aralarındaki etkileşimlerden kaynaklanan toplam enerjidir. Isı alışverişi bu toplam enerjiyi değiştirebilir.
Soru 4
Kısa cevap
Karekodun yönlendirdiği video, akıllı tahtada açılıp dikkatle izlenmelidir. İzlerken ısı, sıcaklık ve iç enerji kavramlarının tanımları; aralarındaki farklar; ısı alan ve ısı veren cisimlerdeki değişimler not edilmelidir.
Kısa kontrol: Görselde karekodun içeriği okunamadığı için videoya ait özel bir sonuç yazılmamalıdır. Notlar yalnızca izlenen videodaki açıklamalara göre oluşturulmalıdır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Video izlendikten sonra aşağıdaki hipotezler sınıfta tartışılabilir:
- Bir cisim çevresinden ısı alırsa iç enerjisi artar.
- Bir cisim çevresine ısı verirse iç enerjisi azalır.
- Bir maddenin sıcaklığı arttıkça taneciklerinin ortalama hareket enerjisi genellikle artar.
- Isı, sıcaklıkları farklı cisimler arasında aktarılan enerjidir; sıcaklık ise bir cismin ne kadar sıcak ya da soğuk olduğunun ölçülmesini sağlayan fiziksel büyüklüktür.
Kısa kontrol: Videoda verilen örnekler bu hipotezlerle karşılaştırılmalı; videoda farklı bir durum açıklanıyorsa tartışmada videodaki bilgi esas alınmalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Isı: Sıcaklıkları farklı iki cisim arasında aktarılan enerjidir. Birimi jouledür.
Sıcaklık: Bir maddenin taneciklerinin ortalama kinetik enerjisi hakkında bilgi veren fiziksel büyüklüktür. Termometre ile ölçülür; birimi derece Celsius veya kelvin olabilir.
İç enerji: Bir cismin taneciklerinin hareket ve etkileşimlerinden kaynaklanan toplam enerjidir. Birimi jouledür.
| Kavramlar | Benzerlikler | Farklılıklar | Aralarındaki ilişkiler |
|---|---|---|---|
| Isı ve sıcaklık | İkisi de ısınma ve soğuma olaylarıyla ilişkilidir. | Isı aktarılan enerjidir ve birimi joule’dür. Sıcaklık ölçülen bir fiziksel büyüklüktür; birimi derece Celsius veya kelvin olabilir. | Sıcaklık farkı varsa ısı alışverişi gerçekleşir. Isı alan cismin sıcaklığı genellikle artar. |
| Isı ve iç enerji | İkisi de enerji değişimleriyle ilişkilidir ve joule birimi kullanılabilir. | Isı, cisimler arasında aktarılan enerjidir. İç enerji ise cismin taneciklerine ait toplam enerjidir. | Bir cisim ısı aldığında iç enerjisi artabilir; ısı verdiğinde iç enerjisi azalabilir. |
| İç enerji ve sıcaklık | İkisi de taneciklerin hareketiyle ilişkilidir. | İç enerji taneciklerin toplam kinetik ve potansiyel enerjisidir. Sıcaklık, taneciklerin ortalama kinetik enerjisi hakkında bilgi verir. | Aynı madde için sıcaklık arttığında iç enerji genellikle artar. Hâl değişimlerinde iç enerji değişse de sıcaklık sabit kalabilir. |
Kısa kontrol: Isı ve iç enerjinin birimi enerji birimi olan joule’dür. Sıcaklık ise enerji değildir; termometre ile ölçülen ayrı bir fiziksel büyüklüktür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 210 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 212 →