Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Şekil IV ve Şekil V’de kuma temas eden alt tuğlanın yüzey alanı ile tuğlaların toplam ağırlığı aynıdır. Bu nedenle kumdaki batma miktarlarının aynı olması beklenir.
Kuma uygulanan kuvvet ve kuma temas eden yüzey alanı değişmediği için tabanda oluşan basınç da değişmez. Deneyde iki durumdaki batma miktarı cetvelle ölçülerek karşılaştırılır ve eşit ya da çok yakın değerler tabloya yazılır.
Soru 2
Kısa cevap
Tablo şu şekilde tamamlanabilir:
- 6. basamak: Tuğlanın kuma temas eden yüzey alanı değiştirildi. Temas alanı genişlediğinde tuğlanın kuma batma miktarı azaldı. Çünkü aynı kuvvet daha geniş yüzeye yayıldığında basınç azalır.
- 8. basamak: Tuğlanın ağırlığı, yani kuma uyguladığı kuvvet değiştirildi. Üzerine özdeş bir tuğla eklendiğinde kuma batma miktarı arttı. Çünkü temas alanı aynı kalırken uygulanan kuvvet arttığında basınç artar.
- 10. basamak: Tuğlaların birbirine temas eden yüzey alanı değiştirildi. Kuma temas eden alt tuğlanın yüzey alanı ve toplam ağırlık değişmediği için kuma batma miktarı değişmez. Çünkü basıncı belirleyen, kuma uygulanan kuvvet ile kuma temas eden yüzey alanıdır.
Sayısal batma miktarları görselde verilmediğinden her düzenekteki batma derinliği cetvelle ölçülüp aynı birimle tabloya yazılmalıdır.
Soru 3
Kısa cevap
Basınç, bir yüzeye dik olarak etki eden kuvvetin o yüzeyin alanına oranıdır. Basınç birimi paskaldır ve 1\ \text{Pa}=1\ \text{N}/\text{m}^2 olarak tanımlanır.
Basınca etki eden etmenler şunlardır:
- Yüzeye dik uygulanan kuvvetin büyüklüğü
- Kuvvetin etki ettiği temas yüzey alanı
Kontrol: Kuvvet arttığında basınç artar; temas alanı arttığında basınç azalır.
Soru 4
Kısa cevap
I. Bu etmenlerden kuvvet artarken basınç artar.
II. Bu etmenlerden temas yüzey alanı azalırken basınç artar.
Kontrol: Aynı yüzey alanında daha büyük ağırlık daha büyük basınç oluşturur. Aynı kuvvette daha küçük temas alanı da daha büyük basınç oluşturur.
Soru 5
Kısa cevap
Basıncın matematiksel modeli:
Burada:
- P: Basınç, birimi \text{Pa}
- F: Yüzeye dik uygulanan kuvvet, birimi \text{N}
- S: Temas yüzey alanı, birimi \text{m}^2
Kontrol: Kuvvetin birimi \text{N}, alanın birimi \text{m}^2 olduğundan basıncın birimi \text{N}/\text{m}^2 yani \text{Pa} olur.
Soru 6
Kısa cevap
- Basınç, uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır. Temas alanı sabitken kuvvet arttıkça basınç artar.
- Basınç, temas yüzey alanıyla ters orantılıdır. Kuvvet sabitken temas alanı arttıkça basınç azalır.
- Aynı ağırlıktaki cisimlerden temas alanı küçük olan, yüzeye daha büyük basınç uygular ve kuma daha fazla batar.
- Basınç bir fiziksel büyüklüktür; kuvvet ve temas alanı kullanılarak matematiksel bir modelle hesaplanabilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 136 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 138 →