Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Tehlike, can ve mal kaybına yol açabilecek doğal olay olasılığıdır. Bu sayfadaki başlıca tehlike, depremdir. Deprem tehlikesi haritasında kırmızı tonların görüldüğü yerler yüksek tehlikeli alanları gösterir. Gölcük, Kocaeli, Sakarya, Yalova ve çevresi yüksek deprem tehlikesinin bulunduğu mekânlar arasındadır.
Risk, tehlikenin yerleşme alanları, nüfus, sanayi ve yapıların bulunduğu yerlerde zarar oluşturma ihtimalidir. Metinde depremin şehirleşmenin, nüfus yoğunluğunun ve önemli sanayi merkezlerinin bulunduğu bir bölgede yaşanmasının can ve mal kaybını artırdığı belirtilmektedir. Yerleşme ve diri fay haritasında Gölcük çevresinde yerleşme alanları ile diri fayların birbirine yakın olduğu görülür. Bu durum deprem riskini artırır. Alüvyon alanların bulunması da zemin durumunun dikkate alınması gerektiğini gösterir.
Afet, tehlikenin gerçekleşerek toplumda büyük kayıplara ve aksamalara yol açmasıdır. 17 Ağustos 1999 Gölcük merkezli depremi, 7{,}4 büyüklüğünde gerçekleşmiş; Bolu, Bursa, Eskişehir, İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Zonguldak’ta şiddetli hissedilmiştir. Depremin yerleşmelerde can ve mal kaybına yol açması, bu olayın afet niteliği taşıdığını gösterir.
Deprem tehlikesini afete dönüştüren başlıca etkenler; yerleşmelerin deprem tehlikesi ve zemin durumu yeterince dikkate alınmadan kurulması ile yapıların kurallara uygun inşa edilmemesidir. Metne göre kurallara uygun binalarda hasar daha az, kuralların göz ardı edildiği binalarda ise daha fazladır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması
Haritalarda yön oku, ölçek ve lejant kullanılarak Gölcük çevresindeki yerleşme alanları, diri faylar ve tehlike düzeyi incelenir. Metindeki nüfus, sanayi, yapılaşma ve deprem sonuçları bilgileriyle birlikte değerlendirildiğinde; deprem tehlike, olası zarar risk, gerçekleşen ve kayıplara yol açan durum ise afet olarak açıklanır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 191 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 193 →