Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Ocak ve temmuz aylarında sıcaklıkların farklı olmasının temel nedeni, Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki dolanımıdır. Ocakta Kuzey Yarım Küre’ye Güneş ışınları daha eğik açıyla gelirken temmuzda daha dik açıyla gelir. Bu nedenle ocak haritasında Kuzey Yarım Küre daha soğuk, temmuz haritasında ise daha sıcaktır. Güney Yarım Küre’de bunun tersi görülür.
Kısa kontrol: Haritalarda sıcak alanların ocakta daha çok Güney Yarım Küre’de, temmuzda ise Kuzey Yarım Küre’de toplandığı görülür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Ocak ayı sıcaklık haritasında a noktasından b noktasına doğru kuzeye gidildikçe enlem artar. Enlem arttıkça Güneş ışınlarının düşme açısı küçülür ve birim alana düşen enerji azalır. Bu yüzden sıcaklık a noktasından b noktasına doğru azalır.
Kısa kontrol: Haritada a noktası daha sıcak kuşakta, b noktası ise daha yüksek enlemlerde ve daha düşük sıcaklıkların görüldüğü alandadır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
En yüksek sıcaklık değerleri Ekvator üzerinde değildir. Ekvator çevresinde yıl boyunca nem, bulutluluk ve yağış fazladır. Bulutlar Güneş enerjisinin bir bölümünü engeller; ayrıca enerjinin önemli bir kısmı buharlaşmada kullanılır. Bu nedenle en yüksek sıcaklıklar, haritalarda görüldüğü gibi Ekvator’un kuzey ve güneyindeki daha kurak alanlarda ortaya çıkar.
Kısa kontrol: Her iki haritada da 30° civarındaki sıcak alanlar Ekvator’dan uzakta görülmektedir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Temmuz sıcaklık haritasında c ve ç noktaları benzer enlemlerde olmasına rağmen c noktasının sıcaklığı daha yüksektir. c noktası deniz etkisinden daha uzakta, karasal bir mekânda yer alırken ç noktası denize daha yakındır. Karalar yazın denizlere göre daha hızlı ve daha fazla ısındığı için c noktasında sıcaklık daha yüksektir.
Kısa kontrol: Haritada c noktası iç kesimde daha sıcak renkli alanda, ç noktası ise kıyıya yakın ve daha düşük sıcaklıklı alandadır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Okyanus akıntılarının sıcaklık üzerindeki etkisine haritalardan şu iki kanıt verilebilir:
- Ocak haritasında Batı Avrupa kıyıları, aynı enlemlerdeki Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına göre daha sıcaktır. Bu durum sıcak okyanus akıntılarının kıyı sıcaklıklarını artırabildiğini gösterir.
- Temmuz haritasında Güney Amerika’nın batı kıyılarında, aynı enlemlerdeki doğu kesimlere göre daha düşük sıcaklıklar görülür. Bu durum soğuk okyanus akıntılarının kıyı sıcaklıklarını azaltabildiğini gösterir.
Kısa kontrol: Haritalarda aynı enlem üzerindeki kıyı mekânlarının sıcaklıkları her yerde eşit değildir; bu farklılıkta okyanus akıntıları etkili olabilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 103 ·
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 105 →