Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Broşürün başlığı Minerallerin Canlılık İçin Önemi olabilir. Broşürde minerallerin hücrelerde enzimlerin çalışmasına, kemik ve diş yapısına, sinir iletimine, kasların çalışmasına ve vücudun iç dengesinin korunmasına katkı sağladığı açıklanır.
Bilgi toplarken bilimsel yönteme uygun biçimde farklı güvenilir yayınlardaki veriler karşılaştırılır. Her mineral için şu bilgiler not edilir:
- Fizyolojik görevi: Canlıların hücre, doku ve organlarındaki işlevi.
- Eksikliğinde görülebilecek durumlar: Yetersiz alımda ortaya çıkabilen sağlık sorunları.
- Bulunduğu besinler: Minerali içeren besin örnekleri.
- Denge: Minerallerin hem eksik hem de gereğinden fazla alınmasının sorun oluşturabileceği.
Broşürde özellikle dengeli beslenmenin homeostazinin korunmasına yardımcı olduğu belirtilir. Mineral eksikliği belirtileri tek başına tanı koydurmaz; uzun süren veya ciddi şikâyetlerde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Kısa çözüm-kontrol: Görev; minerallerin görevleri, besin kaynakları ve eksiklik sonuçları hakkında veri toplamayı ister. Bu üç başlık broşür planında yer aldığı için görev tamamlanmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Kaynakların güvenilirliğini değerlendirirken yayının güncelliği, yazar ya da editör incelemesi, bilimsel niteliği ve uzman görüşü içermesi kontrol edilir. Aşağıdaki örnekler tabloya yazılabilir:
- Güncel hakemli bilimsel derleme: Kaynak güvenilir: Evet. Bilimsel makale: Evet. Hakem veya editör değerlendirmesi: Evet. Resmî eğitim ya da kamu kurumu uzantısı: Hayır. Uzman incelemesi veya görüşü: Evet. Son gelişmeleri yansıtma: Evet.
- Güncel kamu sağlığı kurumu bilgilendirme metni: Kaynak güvenilir: Evet. Bilimsel makale: Hayır. Editör değerlendirmesi: Evet. Resmî kurum uzantısı: Evet. Uzman incelemesi veya görüşü: Evet. Son gelişmeleri yansıtma: Evet.
- Üniversitenin beslenme eğitimi sayfası: Kaynak güvenilir: Evet. Bilimsel makale: Hayır. Editör değerlendirmesi: Evet. Eğitim kurumu uzantısı: Evet. Uzman incelemesi veya görüşü: Evet. Son gelişmeleri yansıtma: Evet.
Kısa çözüm-kontrol: Her kaynak; güvenilirlik, bilimsel nitelik, değerlendirme süreci, kurum niteliği, uzman görüşü ve güncellik bakımından incelenmiştir. Bu nedenle kaynak seçimi gözlem ve veri kontrolüne dayandırılmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
| Mineral | Fizyolojik görevleri | Eksikliğinde ortaya çıkabilecek sağlık sorunları | Bulunduğu besinler |
|---|---|---|---|
| Demir | Hemoglobinin yapısına katılır; oksijenin taşınmasında görev alır. | Demir eksikliği anemisi, yorgunluk, solukluk ve dikkat azalması görülebilir. | Kırmızı et, yumurta, kurubaklagiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler. |
| Fosfor | Kemik ve diş yapısına; ATP, DNA ve hücre zarına katılır. | Kemiklerde zayıflama, halsizlik ve kas güçsüzlüğü görülebilir. | Süt ürünleri, et, balık, yumurta, kurubaklagiller, tam tahıllar. |
| İyot | Tiroit hormonlarının yapısına katılır; büyüme ve metabolizmayı etkiler. | Guatr, halsizlik; büyüme ve gelişmede aksama görülebilir. | İyotlu tuz, deniz ürünleri, süt, yoğurt, yumurta. |
| Potasyum | Hücre içi sıvı dengesinde, sinir iletiminde ve kas çalışmasında görevlidir. | Kas güçsüzlüğü, kramplar ve kalp ritminde bozulmalar görülebilir. | Muz, patates, kuru baklagiller, yoğurt, yeşil yapraklı sebzeler. |
| Sodyum | Su dengesinin korunmasında, sinir iletiminde ve kasların çalışmasında görev alır. | Bulantı, baş ağrısı, kas krampları ve bilinç bulanıklığı görülebilir. | Sofra tuzu, peynir, zeytin ve tuzlu besinler. |
| Kalsiyum | Kemik ve dişlerin yapısına katılır; kas kasılması ve kanın pıhtılaşmasında görev yapar. | Kemik yoğunluğunda azalma, kas krampları ve çocuklarda büyüme sorunları görülebilir. | Süt, yoğurt, peynir, susam, badem, yeşil yapraklı sebzeler. |
| Magnezyum | Enzimlerin çalışmasına, ATP kullanımına, kas ve sinir faaliyetlerine katkı sağlar. | Kas seğirmesi, kramplar, halsizlik ve ritim bozuklukları görülebilir. | Badem, fındık, kabak çekirdeği, kurubaklagiller, tam tahıllar. |
| Kükürt | Bazı amino asitlerin ve proteinlerin yapısına katılır. | Eksikliği nadirdir; protein yetersizliğine bağlı gelişme ve doku onarımı sorunları görülebilir. | Et, yumurta, süt ürünleri, kurubaklagiller, sarımsak ve soğan. |
| Çinko | Enzimlerin çalışmasında, bağışıklıkta, büyümede ve yara iyileşmesinde görev alır. | Büyüme geriliği, yaraların geç iyileşmesi, tat alma azalması ve enfeksiyonlara yatkınlık görülebilir. | Et, deniz ürünleri, yumurta, süt ürünleri, kurubaklagiller ve kuruyemişler. |
| Flor | Diş minesinin dayanıklılığına katkı sağlar. | Diş çürüğü riskinde artış görülebilir. | İçme suyu, çay ve deniz ürünleri. |
| Klor | Vücut sıvılarının dengesinde ve mide asidinin yapısında görev alır. | Eksikliği nadirdir; kusma gibi durumlarda kas güçsüzlüğü ve sıvı dengesi bozuklukları görülebilir. | Sofra tuzu, peynir, zeytin ve işlenmiş tuzlu besinler. |
Kısa çözüm-kontrol: Tablodaki her mineral için fizyolojik görev, eksiklikte görülebilecek durum ve besin kaynağı verilmiştir. Bu bilgiler, minerallerin organizmalarda canlılığın sürmesi ve homeostazinin korunması açısından önemini gösterir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 87 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 89 →