9–18 numaralı yazım kuralları sorularının çözümleri

YKS TYT
1

1000085102
1000085102720×956 69.5 KB

2

HD DH h Yazım Kuralları Cevabı

Önemli Noktalar

  • Türkçede “-de”, “-da” ekleri ayrı yazılır; “de”, “da” bağlaç olarak ayrı yazılır.
  • Kesme işareti (') özel isimlere gelen iyelik veya durum eklerinde kullanılır.
  • Yazım yanlışı, eklerin yanlış ayrılması ve gereksiz kesme işareti kullanımından kaynaklanır.

Cevap

Türkçe yazım kurallarına göre, “de” bağlacı her zaman ayrı yazılır. Örneğin: “Bahçede” (yer bildirir, ek) ayrı yazılmazken, “Ben de geldim” (bağlaç) ayrı yazılır. Soru 14’te “de” bağlacının ayrı yazılması gereken cümle “Büroda arkadaşlarla buluşacağız.” ifadesinde “Büroda” kelimesi yer belirten hal eki “-da” ekidir ve bitişik yazılır, burada ayrı yazılması yanlıştır. “de” bağlacının ayrı yazılması gereken doğru örnek “Ama sen de gel.” gibi olmalıdır.

Kesme işareti (') ise özel isimlere gelen eklerden sonra kullanılır. Soru 15, 17 gibi sorularda kesme işareti yanlış veya doğru şekilde kullanımı sorgulanır. Özel isimlere gelen iyelik ve durum eklerinden sonra kesme işareti kullanılmalıdır; örneğin, “Almanya’nın” doğru, “Almanların” yanlışdır. Sayılara ya da kelimelere gelen eklerde kesme işareti sadece özel durumlarda (kısaltmalar, özel isimler) kullanılır, örneğin “1995’te” doğrudur.

İçindekiler

  1. De ve Da Yazım Kuralları
  2. Kesme İşareti Kullanımı
  3. Yazım Yanlışlarının Örnekleri
  4. Özet Tablosu
  5. Sıkça Sorulan Sorular

1. De ve Da Yazım Kuralları

Türkçede “de” ve “da” iki farklı görevde kullanılır:

  • Bağlaç olarak “de” ve “da”:
    Anlamca “ayrıca”, “dahi” anlamı katar ve her zaman ayrı yazılır.
    Örnek:

    • “Ben de geliyorum.”
    • “Sen de mi oradasın?”

  • Yer ve hal eki olarak “-de” ve “-da”:
    Kelimenin sonuna gelen ve yer, zaman ya da durum belirten eklerdir. Bu ekler bitşik yazılır.
    Örnek:

    • “Bahçede oynuyor.”
    • “Okulda buluştuk.”

Anlam ayrımına dikkat edilmelidir.
Bu nedenle soru 14’te “de”nin ayrı yazılması gereken cümle seçeneklerinde yanlış olan “Büroda arkadaşlarla buluşacağız.” cümlesidir.

2. Kesme İşareti Kullanımı

  • Kesme işareti (') özel isimlere (kişi adı, yer adı, kurum adı vb.) gelen eklerde kullanılır.
    Örneğin:

    • “Ali’nin kitabı”
    • “Türkiye’nin başkenti”

  • Kısaltmalara da kesme işaretiyle ek getirilir:

    • “T.C.’de toplantı var.”

  • Kesme işareti gereksiz yere kullanılmamalıdır.

    • Yanlış: “Alman’ların çalışanlığı”
    • Doğru: “Almanların çalışanlığı”

  • Sayılara gelen eklerde kullanılan kesme işareti, genelde kısaltmalarda olur:

    • “1995’te bu işe girdim.”

Soru 15 ve 17’de kesme işaretinin doğru ve yanlış kullanımları değerlendirilmiştir.

3. Yazım Yanlışlarının Örnekleri

Soru No Yanlış Cümle Doğru Yazımı Açıklama
9 Gazetelerde fotoğrafını görünce şaşırdı. (D şıkkı) Doğrudur (yazım yanlışı yoktur)
14 Büroda arkadaşlarla buluşacağız. Bitşik yazılır (De bağlacı değil ek) “De” bağlacı ayrı yazılır.
15 Almanların çalışkanlığı bütün uluslarca bilinir. Doğru: Kesme işareti kullanılmaz “Almanların” özel isim değil.
17 1995’te bu işe girdim. Doğru Tarihe gelen ek kesme ile ayrılır.

4. Özet Tablosu

Konu Doğru Örnekler Yanlış Örnekler
“de” Bağlacının Yazımı Ben de geliyorum. Ben degeliyorum. (yanlış)
Yer-Hal Eki “-de” Bahçede oyun oynuyorlar. Bahçe de oyun oynuyorlar. (yanlış)
Kesme İşareti Kullanımı Ali’nin kitabı, 1995’te Ali’nin kitabı, 1995te (yanlış)
Kısaltmalarda Kesme İşareti T.C.’de toplantı var. TC’de toplantı var. (yanlış)

5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. “de” bağlacı ile “-de” eki arasındaki fark nedir?
“De” bağlacı ayrı yazılır ve anlamca “ayrıca” demektir. “-de” eki bitişik yazılır ve yer ya da zaman bildirir.

2. Kesme işareti her ekten sonra kullanılır mı?
Kesme işareti sadece özel isimlere, kısaltmalara ve bazı sayı – tarih eklerine kullanılır. Genel kelimelere gelmez.

3. Sayılara gelen eklerde kesme işareti kullanımı nasıl olur?
Tarih ve özel durumlarda kullanılır: “1995’te”, “15’inci”. Ama genelde sayılara gelen ekler kesme ile ayrılmaz.

4. “Almanların” kelimesine kesme işareti gerekir mi?
Hayır, “Almanlar” çoğulu ifade eder ve kesme işareti kullanılmaz.

Yazım kuralları konusunda hangi başka önemli noktaları öğrenmek istersiniz? Size örneklerle daha fazla soru çözümü gönderebilir miyim?

3

9–18 numaralı yazım kuralları sorularının çözümleri

Önemli Noktalar

  • ‘de/da’ bağlacı “–de/–da” eki değilse ve “bile, ayrıca” anlamı katıyorsa mutlaka ayrı yazılır.
  • ‘ki’ bağlacı “ve o” anlamı veriyorsa ayrı, “sıfat-fiil eki, ilgi zamiri veya soru eki**”yse bitişik yazılır.
  • Kesme işareti (') özel adlar, yabancı sözcükler ve kısaltmalardan sonra kullanılır; soru işareti (?) cümlenin soru olduğunu gösterir.

9. sorunun doğru yanıtı A, 10. soru B, 11. soru C, 12. soru C, 13. soru C, 14. soru D, 15. soru B, 16. soru C, 17. soru A, 18. soru D’dir.

İçindekiler

  1. Soru 9 Çözümü
  2. Soru 10 Çözümü
  3. Soru 11 Çözümü
  4. Soru 12 Çözümü
  5. Soru 13 Çözümü
  6. Soru 14 Çözümü
  7. Soru 15 Çözümü
  8. Soru 16 Çözümü
  9. Soru 17 Çözümü
  10. Soru 18 Çözümü
  11. Karşılaştırma Tablosu
  12. Özet Tablosu
  13. SSS

1. Soru 9 Çözümü

Doğru cevap A) Masada sekiz on tabak var.

  • “Sekiz on” ifadesi yanlış sıra; doğru “on sekiz” olmalı.

2. Soru 10 Çözümü

Doğru cevap B) Ama onun da fikrini almalısın.

  • “Da” bağlacı “ayrıca” anlamı katıyor, ayrı yazılmış; doğru.

3. Soru 11 Çözümü

Doğru cevap C) 3

    1. cümlede eksik noktalama, 2. cümlede “fena değil” bitişik değil, 4. cümlede virgül hatası.

4. Soru 12 Çözümü

Doğru cevap C) O da buralarda mı oturuyor

  • Soru eki “mı” diğerlerine göre farklı.

5. Soru 13 Çözümü

Doğru cevap C) Benimki daha güzeldir.

  • “Ki” bağlacı değil, iyelik zamiri; bitişik yazılır.

6. Soru 14 Çözümü

Doğru cevap D) Söyle de yanıtını al.

  • “De” bağlacı “ayrıca” anlamı katıyor; ayrı yazılmalı.

7. Soru 15 Çözümü

Doğru cevap B) Almanların çalışkanlığı bütün uluslarca bilinir.

  • “Almanlar’ın” olmalıydı; özel ad sonrası kesme işareti eksik.

8. Soru 16 Çözümü

Doğru cevap C) Ahmet de mi sınava girmemiş?

  • “De” bağlacı ayrı yazılmamış; yazım yanlışı oluşmuş.

9. Soru 17 Çözümü

Doğru cevap A) Depremde 3’üncü ev yıkıldı.

  • “3’üncü” sayısal sıralama kesme işaretiyle yazılmalı.

10. Soru 18 Çözümü

Doğru cevap D) Yunus Emre Gönen’de ( ? ) doğmuştur.

  • Yer adı soru eki almış; “?” yerine “mi” eki bitişik ve soru işareti cümlenin sonunda kullanılmalı.

Karşılaştırma Tablosu

Özellik ‘de/da’ Bağlacı ‘de/da’ Eki
Anlam ayrıca, bile -de/-da hâl eki (bulunma durumu)
Yazım ayrı bitişik
Örnek “Ben de geleceğim.” “Evde kitap var.”
Özellik ‘ki’ Bağlacı ‘ki’ Eki
Anlam ve o (bağlaç anlamı) ilgi zamiri, sıfat-fiil, soru eki, iyelik
Yazım ayrı bitişik
Örnek “Görüş ki çok önemli.”¹ “Benimki daha güzel.”

¹: Kurmaca örnek

Özet Tablosu

Soru No Konu Doğru Şık
9 Sayı yazımı A
10 ‘da/de’ bağlacı B
11 Noktalama C
12 Soru işareti C
13 ‘ki’ bağlacı vs eki C
14 ‘de/da’ ayrılışı D
15 Kesme işareti (') B
16 ‘de/da’ ayrılışı C
17 Sayı kesme işareti (‘) A
18 Soru eki ve soru işareti (?) D

SSS

Q1: ‘De/da’ bağlacını nasıl ayırt ederim?
A1: “Ayrıca, bile” anlamı katıyorsa ayrı; bulunma hâl anlamıysa ek olarak bitişik yazılır.

Q2: ‘Ki’ bağlacı hangi anlamlarda ayrı yazılır?
A2: “Ve o” anlamı taşıyorsa ayrı; sıfat-fiil, soru eki veya ilgi zamiri ise bitişik.

Q3: Kesme işareti (') ne zaman kullanılır?
A3: Özel adlar, yabancı sözcükler ve kısaltmalar sonuna getirildiğinde.

Q4: Soru eki ile soru işaretinin ilişkisi nedir?
A4: Soru eki cümleye bitişik, soru işareti cümlenin sonunda yer alır.

Bu çözümler yardımcı oldu mu? Öğrenmeyi pekiştirmek için birkaç ek örnek soru ister misiniz?
@Serap_Dedeagili