%8i 120 olan sayının %20sine eşit olan sayı kaçtır
%8’i 120 olan sayının %20’sine eşit olan sayı kaçtır?
Cevap:
Bu soruda aradığımız sayı, bir sayının (x) önce %8’ine denk gelen değerin 120 olduğunu belirleyip, ardından bu sayının %20’sini bulmaya dayanır. Adım adım ilerleyerek hem yüzde hesaplamaları hakkında kapsamlı bilgi edineceğiz hem de işlemi nasıl yapacağımızı öğreneceğiz.
1. Yüzdelerle İlgili Temel Bilgiler
Yüzde, bir değer ile yüz arasında kurulan orandır. Matematiksel olarak yazılırken “%” işareti ile ifade edilir. Örneğin:
- “%8” demek, “100’de 8” anlamına gelir.
- “%20” demek, “100’de 20” anlamına gelir.
Yüzde hesaplamalarında genellikle aşağıdaki formülleri kullanırız:
-
Bir sayının %a’sını bulma
Bir sayının%a’sı, sayınına/100çarpımına eşittir.s \times \frac{a}{100}Burada s, elimizdeki sayı, a ise yüzdedir.
-
Bir sayının kaçıncı yüzdesi başka bir sayıya eşittir
Eğer “x’in %a’sı k değer” ise:x \times \frac{a}{100} = k \implies x = \frac{k \times 100}{a} -
Farklı yüzdeler arasında ilişki kurma
Eğer bir sayının %8’i biliniyorsa, bu sayıya ait istenen başka bir yüzde (%20, %25 vb.), temel orantı sayesinde bulunabilir.
Bu bilgileri kullanarak soruda istenen değere ulaşabiliriz.
2. Sorunun Adım Adım Çözümü
2.1. 8% (x) = 120 Denkleminin Kurulması
Soruda:
“%8’i 120 olan sayı” ifadesi geçiyor. Bu ifadeyi denklemle gösterelim:
Burada x, aradığımız sayıdır. %8’i 120 olarak verildiği için, solda gördüğümüz ifade 120’ye eşitlenir.
2.2. x Değerinin Bulunması
Denklemi çözersek:
Her iki tarafı 8/100’e böldüğümüzde (ya da 0,08’e böldüğümüzde) x değerini elde ederiz:
Bu hesap bize gösteriyor ki %8’i 120 olan sayı 1500’dür.
2.3. x’in %20’sinin Bulunması
Artık 1500 sayısını bulduğumuza göre, sorunun ikinci kısmına geçebiliriz. Soruda “(x sayısının) %20’sine eşit olan sayı kaçtır?” deniyor. x yerine 1500 koyarak şu şekilde hesaplanır:
Dolayısıyla, %20’sine eşit olan sayı 300’dür.
3. Yüzde Hesaplamalarıyla İlgili Ek Açıklamalar
Yüzde problemlerinde hatalara düşmemek için:
- Soruyu dikkatlice okuyup orantı kuracağız.
- Hangi ifadenin hangi yüzdeyle ilişkili olduğunu netleştireceğiz.
- Hesapları yaparken çarpmayı ve bölmeyi dikkatli yapacağız.
- Sonucu bulduktan sonra mantık çerçevesinde uygunluğunu kontrol edeceğiz (örneğin, %8’i 120 olan bir sayı, 120’den büyük olmalıdır; aksi halde hata yapmışızdır).
Bu problemde de benzer şekilde ilerledik:
- Verilen yüzde değeri: 8
- Bu yüzdeliğin karşılığı: 120
- Aranılan sayı (x): x = 1500
- x’in %20’si: 300
4. Örnekler ve Karşılaştırma
Bazı benzer problemlere göz atalım:
| Örnek Soru | Yüzde Hesaplama | Çözüm Adımları | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1. %10’u 50 olan sayının %25’i nedir? | X’in %10’u = 50 → X = 50 * 100/10 | 1) Denklemi kurun: (X * 10/100) = 50 2) X = 50 * 10 = 500 3) X’in %25’i = 500 * (25/100) = 125 |
125 |
| 2. %5’i 40 olan sayının %1’i kaçtır? | X’in %5’i = 40 → X = 40 * 100/5 | 1) Denklemi kurun: (X * 5/100) = 40 2) X = 800 3) X’in %1’i = 800 * (1/100) = 8 |
8 |
| 3. Bir sayının %8’i 120, %12’si kaçtır? | X’in %8’i = 120 → X = 1500 | 1) Denklemi kurun: 0,08X = 120 → X = 1500 2) X’in %12’si = 1500 * (12/100) = 180 |
180 |
| 4. %8’i 120 olan sayının %20’si (Mevcut Problem) | X’in %8’i = 120 → X = 1500 | 1) Yine aynı denklemi kullanın: 0,08X = 120 → X = 1500 2) X’in %20’si = 1500 * (20/100) = 300 |
300 |
| 5. Sayının %40’ı 200 ise, %100’ü ne olur? | (X40/100)=200 → X= 200100/40=500 | 1) Denklemi kurun: 0,40X=200 2) X=500 3) Sayının %100’ü = 500 |
500 |
Yukarıdaki tabloda da görülebileceği gibi, farklı yüzdelerle ilgili sorular hep benzer mantıkla çözülür.
5. Formullerle Kısa Özet
-
Eğer bir sayının %8’i 120 ise:
x \times \frac{8}{100} = 120 \quad \Rightarrow \quad x = \frac{120 \cdot 100}{8} = 1500 -
Aynı sayının %20’si:
1500 \times \frac{20}{100} = 300
Ozellikle formülü direk uygularsanız, kısaca:
-
x = k * 100 / a
- Burada k, bilinen yüzde miktarı (%a) ile ilişkilendirilen değerdir.
- a, yüzdemizin sayısal değeridir (örnek: %8 → a=8).
-
x’in %b’si
- Eğer x’i bulursanız ve %b’yi soruyorsa:x \times \frac{b}{100}
- Eğer x’i bulursanız ve %b’yi soruyorsa:
Bu açıdan bakıldığında, sorunun cevabı net bir şekilde 300 olarak karşımıza çıkar.
6. Yol Gösterici İpuçları
- Yüzde problemlerinde her zaman olayın mantığını unutmamak gerekir: Yüzde a, sayının a/100 ile çarpılması demektir.
- Hesaplamanızın sonucunun mantıklı olup olmadığını kontrol edin: %8’i 120 olan sayı %20’sine çok daha büyük bir değer atfediyorsa, çıkacak sonucun 120’den büyük olması gerekir.
- Bir sayının küçük bir yüzdesi 120 ise o sayı 120’den büyüktür, bu mantıkla sonucun 1500 civarında olması beklenir.
7. Sonuç
Tüm bu adımları izlediğimizde, %8’i 120 olan sayının %20’sine eşit olan sayı 300 çıkmaktadır. Bu sonuca, önce sayıyı bularak (1500), ardından bu sayının %20’sini hesaplayarak ulaştık.
Unutmayın, işlem yaparken:
- Soruya uygun denklem kurun.
- Gerekli çarpma ve bölme hesaplamalarını dikkatlice yapın.
- Çıkan sonucu yüzdesel mantıkla kontrol edin.
Bu yöntem, yüzdelerle ilgili tüm problemlerde sabit ve güvenilir bir yaklaşımdır.