8 Soruda Çemberde Açılar Çözümleri
Görselde yer alan çemberde açılarla ilgili 8 farklı sorunun adım adım çözümlerini aşağıda bulabilirsin.
1. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Bir çemberde merkez açının ölçüsü, gördüğü yayın ölçüsüne eşittir. m(\widehat{KML}) = m(\overset{\frown}{KL})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemi Kurma
Merkez açı 3x - 20^\circ ve gördüğü yay x + 30^\circ olarak verilmiş. Bu iki değer birbirine eşittir:
3x - 20 = x + 30
Adım 2 — x Değerini Bulma
2x = 50
x = 25^\circ
Adım 3 — Merkez Açıyı Hesaplama
m(\widehat{KML}) = 3(25) - 20 = 75 - 20 = 55^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Merkez açının ölçüsü 55^\circ’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Bir çemberde yarıçaplar birbirine eşittir (|OA| = |OB|). Bu durum ikizkenar üçgen oluşturur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İkizkenar Üçgen Analizi
OAB üçgeninde |OA| = |OB| olduğu için m(\widehat{OAB}) = m(\widehat{OBA}) = 30^\circ olur.
Adım 2 — Merkez Açıyı Bulma
Üçgenin iç açıları toplamından: 180^\circ - (30^\circ + 30^\circ) = 120^\circ. Yani m(\widehat{AOB}) = 120^\circ.
Adım 3 — Yay Ölçüsü
Merkez açı gördüğü yaya eşit olduğu için m(\overset{\frown}{AB}) = 120^\circ olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: m(\overset{\frown}{AB}) = 120^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
3. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Doğrusal bir hatta (çap üzerinde) açıların toplamı 180^\circ’dir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Merkez Açıyı Hesaplama
[AB] çap olduğu için m(\widehat{AOD}) + m(\widehat{DOC}) + m(\widehat{COB}) = 180^\circ olmalıdır.
60^\circ + m(\widehat{DOC}) + 50^\circ = 180^\circ
110^\circ + m(\widehat{DOC}) = 180^\circ
m(\widehat{DOC}) = 70^\circ
Adım 2 — Yay Ölçüsü
Merkez açı 70^\circ ise gördüğü yay m(\overset{\frown}{CD}) = 70^\circ olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: m(\overset{\frown}{CD}) = 70^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
4. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Çemberin tamamı 360^\circ’dir. Merkez açı ve geri kalan büyük yayın (majör yay) toplamı tam açıyı verir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemi Kurma
Merkez açı m(\widehat{AOB}) = 3x + 10^\circ ve majör yay m(\overset{\frown}{ACB}) = 4x olarak verilmiş.
(3x + 10) + 4x = 360^\circ
Adım 2 — x Değerini Bulma
7x + 10 = 360
7x = 350
x = 50^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 50
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
5. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Çap çemberi iki eş parçaya böler (180^\circ).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yay Analizi
[AB] çap olduğu için üstteki m(\overset{\frown}{ACD}) yayı ile m(\overset{\frown}{DB}) yayının toplamı 180^\circ olmalıdır.
140^\circ + m(\overset{\frown}{DB}) = 180^\circ
m(\overset{\frown}{DB}) = 40^\circ
Adım 2 — x Değerini Bulma
Merkez açı gördüğü yaya eşittir: 2x = 40^\circ
x = 20^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 20
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
6. Soru Çözümü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Merkez Açıları Hesaplama
AOB doğrusal olduğu için: m(\widehat{AOD}) + m(\widehat{DOC}) + m(\widehat{COB}) = 180^\circ
70^\circ + 85^\circ + m(\widehat{COB}) = 180^\circ
155^\circ + m(\widehat{COB}) = 180^\circ
m(\widehat{COB}) = 25^\circ
Adım 2 — Yay Ölçüsü
Merkez açı 25^\circ ise gördüğü yay m(\overset{\frown}{BC}) = 25^\circ olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: m(\overset{\frown}{BC}) = 25^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
7. Soru Çözümü
KULLANILAN KURAL: Paralel doğrular arasında “Z kuralı” (iç ters açılar) geçerlidir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İç Ters Açıları Bulma
[OD] // [BC] olduğu için m(\widehat{BCO}) = m(\widehat{COD}) olur.
OBC üçgeninde |OB|=|OC| olduğundan (yarıçap), m(\widehat{OBC}) = m(\widehat{OCB}) = 47^\circ olur.
Bu durumda iç ters açıdan m(\widehat{COD}) = 47^\circ olur.
Adım 2 — Yay Ölçüsü
m(\overset{\frown}{AD}) yayını bulmak için üst yarım çemberi kullanırız (180^\circ). Ancak görselde D noktasının konumu m(\widehat{COD}) merkez açısını gördüğü için m(\overset{\frown}{CD}) = 47^\circ olur. Eğer A-O-C doğrusal ise m(\overset{\frown}{AD}) = 180 - 47 = 133^\circ olur. Görseldeki yerleşime göre m(\widehat{AOD}) açısı istenmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Verilen verilere göre merkez açı m(\widehat{COD})=47^\circ olup, m(\overset{\frown}{AD}) için A-O-C doğrusallığı varsayılırsa 133^\circ’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
8. Soru Çözümü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Merkez Açıyı Belirleme
m(\overset{\frown}{AC}) = 70^\circ ise merkez açı m(\widehat{AOC}) = 70^\circ olur.
Adım 2 — Komşu Açıyı Bulma
[AB] çap olduğundan m(\widehat{COB}) = 180^\circ - 70^\circ = 110^\circ olur.
Adım 3 — İkizkenar Üçgen Analizi
BCO üçgeninde |OC| = |OB| (yarıçap) olduğu için bu bir ikizkenar üçgendir.
Tepe açısı 110^\circ olan üçgenin taban açıları: (180 - 110) / 2 = 35^\circ olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: m(\widehat{BCO}) = 35^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Merkez Açı: Köşesi merkezde olan açıdır, gördüğü yaya eşittir.
- Yarıçap Özelliği: Çember sorularında merkezden çembere çizilen doğruların eşitliğini (r) kullanmak her zaman ikizkenar üçgenler oluşturur.
- Çap: Çemberi 180^\circ - 180^\circ şeklinde ikiye böler.
Bu çözümlerden anlamadığın bir adım oldu mu veya başka bir soruyu detaylandırmamı ister misin?