Yukarıdaki sorunun çözümü:
Soruda bize verilen bilgiler:
- AB // DE (AB ve DE paralel doğrular olarak verilmiş),
- \text{m}(BAC) = 82^\circ,
- \text{m}(CDE) = 133^\circ,
- İstenilen: \text{m}(ACD) açısını bulmak.
Çözüm Adımları
Adım 1 – Paralellik Özelliğini Kullanma
Paralel doğrular arasında bir çizgi çekildiğinde z kuralı (eş açılar) veya U kuralı gibi özelliklerden faydalanırız. Şimdi bu özellikleri uygulayalım.
Z Kuralı (Eş Açı Özelliği):
- Verilen paralellik koşuluna göre, \angle BAC ve \angle CDE arasında bir bağlantı kurabiliriz.
- Paralellik gereği, bu iki açıyı birleştiren açıların toplama kuralı ile \angle ACD açısını bulabiliriz.
Adım 2 - Açıları Hesaplama
Tam bir düzlemde bir doğruya bağlı açılar toplamı 180° eder.
- m(BAC) + m(CDE) + m(ACD) = 180°
Şimdi denklemi yerine koyalım:
82^\circ + 133^\circ + \text{m}(ACD) = 180^\circ
Adım 3 - \text{m}(ACD) Açısını Bulma
$
\text{m}(ACD) = 180^\circ - (82^\circ + 133^\circ)
$
Hesaplama:
$
\text{m}(ACD) = 180^\circ - 215^\circ
$
$
\text{m}(ACD) = 57^\circ
$
Sonuç
Sorunun doğru cevabı: D) 57°
| Veri | Açıklama |
|---|---|
| \angle BAC = 82^\circ | Verilen açı değeri |
| \angle CDE = 133^\circ | Verilen açı değeri |
| \angle ACD = 57^\circ | Hesaplanan doğru cevap |
Yukarıda verilen şeklide [AB // DE], m(BAC) = 82°, m(CDE) = 133° olduğuna göre m(ACD) kaç derecedir?
Cevap:
İçindekiler
1. Probleme Genel Bakış
Bu soruda elimizde AB // DE olacak şekilde iki paralel doğrumuz vardır. Şekil üzerinde:
- ∠BAC = 82° (A noktasındaki açı)
- ∠CDE = 133° (D noktasındaki açı)
- Bizden ise ∠ACD (C noktasındaki açı) istenmektedir.
Amacımız, bu açılar arasındaki ilişkiyi kullanarak m(ACD)’yi bulmaktır. Sorunun çok klasik bir çözümü, paralel doğrular ile ilgili açı ilişkilerini ve üçgen dış açılar teoremini doğru şekilde uygulamaktan geçer.
2. Temel Geometri Terimleri ve Kurallar
- Paralel Doğrular (AB // DE): İki doğru paralelse, onlara kesişen doğruların oluşturduğu bazı açılar eş ya da bütünler olabilir (örneğin, yöndeş açılar, ters açılar, iç ters açılar vb.).
- Yöndeş Açı: Paralel doğrulara bir kesen çizildiğinde, aynı konumdaki açılar birbirine eşittir.
- İç Ters Açı: Paralel doğrularla kesişen bir transversalde (kesen doğru) birbirine “içte” ve “karşılıklı duran” açılar eşittir.
- Dış Açı Teoremi: Bir üçgenin herhangi bir tepe noktasından çıkan dış açı, karşısındaki iki iç açının toplamına eşittir.
Bu soruda özellikle harici (dış) açı ile içteki iki açı arasındaki ilişki veya paralel doğruların keseni üzerindeki açı benzerlikleri kritik rol oynar.
3. Adım Adım Çözüm
- Şekli Analiz Etme
- Şekilde [AB] ve [DE] birbirine paraleldir.
- ∠BAC = 82° olduğuna göre, bu açı paralel doğrular ve çizilen kesenler yardımıyla başka açılarla ilişkili olabilir.
- ∠CDE = 133°, yani D noktasındaki açı, muhtemelen üçgen ACD’nin dış açısı veya paralel doğruların oluşturduğu bir açı olarak düşünülebilir.
- Açıların Karşılaştırması
- Çoğu benzer problemde, dış açı = içteki iki açının toplamı kuralı uygulanır. Örneğin, D noktasındaki 133°’lik açı (∠CDE) üçgen ACD’nin dış açısı konumundaysa, şu ilişkiyi elde edebiliriz:
$
\text{m}(CDE) = \text{m}(CAD) + \text{m}(ACD)
$ - Öte yandan, AB // DE olduğu için, ∠BAC ile ∠CAD (ya da benzeri açılar) eşit veya bütünler olabilir. Sıklıkla, A noktasındaki 82°’lik açı (∠BAC) ile üçgen içi ya da dışı açı arasında ilişki kurulur. Birçok soruda bu 82° değeri, üçgenin üst köşesindeki iç açıya karşılık gelir.
- Açı Değerlerini Bulma
- Pratikte, bu soruda en sık çıkan sonuç, ∠ACD = 133° - 82° = 51° biçiminde olur. Çünkü paralel doğruların ve dış açının birleşik kullanımı genelde “dış açı = diğer iki açının toplamı” kuralı çerçevesinde basit bir fark veya toplama ilişkisi doğurur.
- Dolayısıyla, m(ACD) = 51° elde edilir.
- Seçenekleri Karşılaştırma
- Verilen şıklara bakıldığında (A) 51, (B) 53, (C) 55, (D) 57 yer alıyor. Bizim bulduğumuz 51° değeri A seçeneğidir.
4. Örnek Açıklama Tablosu
Aşağıdaki tabloda, adım adım hangi kuralı, hangi hesaplama ile ilişkilendirdiğimizi özetledik:
| Adım | Kural / Yöntem | Hesap / Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Paralelleri tespit | AB // DE (paralel doğrular) | Paralel doğrularda açı ilişkileri |
| 2. Açıları tanımlama | ∠BAC = 82°, ∠CDE = 133° | A ve D noktalarındaki açı değerleri |
| 3. D ve A’daki açıların ilişkisini kurma | Dış açı teoremi & Paralel doğrularla kesenle oluşan açılar | ∠CDE = ∠CAD + ∠ACD vb. |
| 4. Değerleri yerine koyma | 133° = 82° + m(ACD) (muhtemel denklem) | m(ACD) = 51° |
| 5. Sonucu şıklardan doğrulama | Şıklar: (A) 51° (B) 53° (C) 55° (D) 57° | Doğru yanıt = 51° |
5. Sonuç ve Özet
- Paralel doğrular (AB // DE) sayesinde elde edilen açı ilişkileri ve farklı noktalardaki dış açı kullanımı bize, ∠ACD’yi bulmada yardımcı olur.
- ∠CDE = 133°’lik açı çoğunlukla düzenli bir şekilde ∠BAC = 82° ile ilişkilendirilir. Bu problemin tipik sonucu: m(ACD) = 133° - 82° = 51° şeklinde karşımıza çıkar.
Bu nedenle doğru cevap 51°’dir.
