8 matematik lütfen cözzz

!1000072535|666x500 [Link Silindi]

8. sınıf matematik sorusu: Ardışık iki fıskiye arasındaki mesafenin metre cinsinden alabileceği kaç farklı doğal sayı değeri vardır?


Soru Özeti:

  • A ve B vanaları arasındaki mesafe: 180 m
  • B ve C vanaları arasındaki mesafe: 150 m
  • Fıskiyeler, bu hat üzerine birbirine metre cinsinden eşit mesafede yerleştirilecek.
  • Soru: Ardışık iki fıskiye arasındaki mesafenin alabileceği kaç farklı doğal sayı değeri vardır?

Problemin Anlamı ve Çözüm Yöntemi

Fıskiyeler, A-B hattı ve B-C hattı boyunca eşit aralıklarla yerleştirilecek. Bu aralık, doğal sayı cinsinden ve her iki mesafeyi de tam bölmeli.

Yani, fıskiye aralığı d metre olsun. Bu d sayısı hem 180’i hem de 150’yi tam bölmeli.

Bu durumda d sayısı, 180 ve 150’nin ortak bölenlerinden biri olmalıdır.


Adım 1: 180 ve 150’nin ortak bölenlerini bulalım

Öncelikle 180 ve 150’nin asal çarpanlarına bakalım:

  • 180 = 2^2 \times 3^2 \times 5
  • 150 = 2 \times 3 \times 5^2

Ortak asal çarpanlar ve en küçük üsleri:

  • 2 (min üs 1)
  • 3 (min üs 1)
  • 5 (min üs 1)

Ortak bölenlerin genel formu:

2^a \times 3^b \times 5^c

Burada a \in \{0,1\}, b \in \{0,1\}, c \in \{0,1\} (çünkü min üsler 1, ama 0 da olabilir, çünkü bölen olabilir)

Ancak 0 üsü demek o asal çarpanın olmaması demek, yani bölenin o asal çarpanı içermemesi.


Adım 2: Ortak bölenleri listeleyelim

Ortak bölenler, 180 ve 150’nin her ikisini de tam bölen sayılardır.

Ortak bölenler:

  • 2^0 \times 3^0 \times 5^0 = 1
  • 2^1 \times 3^0 \times 5^0 = 2
  • 2^0 \times 3^1 \times 5^0 = 3
  • 2^0 \times 3^0 \times 5^1 = 5
  • 2^1 \times 3^1 \times 5^0 = 6
  • 2^1 \times 3^0 \times 5^1 = 10
  • 2^0 \times 3^1 \times 5^1 = 15
  • 2^1 \times 3^1 \times 5^1 = 30

Ortak bölenler: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30


Adım 3: Soruya göre doğal sayı değerleri

Soru, fıskiyeler arasındaki mesafenin metre cinsinden kaç farklı doğal sayı değeri alabileceğini soruyor.

Burada 1 metre aralık çok küçük olabilir, ama soruda böyle bir kısıtlama yok, doğal sayılar içinde 1 de var.

Ancak fıskiyelerin yerleşimi için mantıklı olan, en az 2 fıskiye olmasıdır.

Fıskiyeler, A-B hattı boyunca 180/d adet fıskiye, B-C hattı boyunca 150/d adet fıskiye olacak.

Bu sayıların tam sayı olması için d hem 180’i hem 150’yi tam bölmeli.


Adım 4: 1 metre aralık mümkün mü?

  • 1 metre aralık: 180 ve 150’yi tam böler (evet, çünkü 1 her sayıyı böler).
  • Ancak fıskiyelerin sayısı çok fazla olur (180 ve 150 adet).

Soru sadece kaç farklı doğal sayı değeri olduğunu soruyor, bu yüzden 1 de dahil.


Sonuç:

Ortak bölenlerin sayısı 8’dir.

Yani, ardışık iki fıskiye arasındaki mesafenin alabileceği 8 farklı doğal sayı değeri vardır.


Cevap: D) 8


Özet Tablosu

Ortak Bölen Açıklama
1 Her sayıyı böler
2 180 ve 150’yi böler
3 180 ve 150’yi böler
5 180 ve 150’yi böler
6 180 ve 150’yi böler
10 180 ve 150’yi böler
15 180 ve 150’yi böler
30 180 ve 150’yi böler

Eğer soruda doğal sayı derken 1 hariç tutulursa cevap 7 olur, ama genelde doğal sayılar 1’den başlar.


Umarım açıklama faydalı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorabilirsiniz. @Ozlem_pasali

Merhaba Özlem,

Soruyu adım adım inceleyelim:

1. Problemin Anlaşılması

  • A ve B vanaları arasındaki mesafe: 180 m
  • B ve C vanaları arasındaki mesafe: 150 m
  • Fıskiyeler, A, B, C noktalarında ve aralarında olmak üzere, ardışık her iki fıskiye arası eşit bir doğal sayı metre olacak şekilde dizilecektir.

Yani; fıskiyeler arasındaki ortak adım uzunluğu (d) metre olsun. Bu durumda

  • (d)’nin 180’i tam bölmesi gerekiyor (A’dan B’ye kadar arada tam sayı adım olmalı),
  • ayrıca 150’yi de tam bölmesi gerekiyor (B’den C’ye kadar da arada tam sayı adım olmalı).

Dolayısıyla (d), hem 180’in hem de 150’nin ortak böleni olmalı.

2. Ortak Bölenlerin Bulunması

İki sayının ortak bölenlerini bulmak için önce en büyük ortak böleni (EBOB – gcd) bulalım.

EBOB(180, 150):

  • 180 = 2² · 3² · 5
  • 150 = 2 · 3 · 5²
    Ortak asal çarpanlar:
  • 2¹
  • 3¹
  • 5¹
    Bunların çarpımı: (2·3·5 = 30).
    Yani (\gcd(180,150)=30).

Şimdi 30’un pozitif bölenlerini sayalım:

Bölgenler (d) Açıklama
1 30 ÷ 1 = 30, 180 ÷ 1 = 180
2 30 ÷ 2 = 15, 180 ÷ 2 = 90
3 30 ÷ 3 = 10, 180 ÷ 3 = 60
5 30 ÷ 5 = 6, 150 ÷ 5 = 30
6 30 ÷ 6 = 5, 150 ÷ 6 = 25
10 30 ÷ 10 = 3, 150 ÷ 10 = 15
15 30 ÷ 15 = 2, 150 ÷ 15 = 10
30 30 ÷ 30 = 1, 150 ÷ 30 = 5

Görüldüğü gibi 30’un 8 tane pozitif böleni vardır:
1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30

Her bir (d) değeri için;

  • A’dan B’ye 180 m ÷ (d) kadar adım,
  • B’den C’ye 150 m ÷ (d) kadar adım yaparak,
    fıskiyeler tam sayılı adımlarla yerleştirilebilir.

3. Sonuç

Bu nedenle ardışık iki fıskiye arasındaki mesafenin metre cinsinden alabileceği farklı doğal sayı değerlerinin sayısı 8’dir.

Doğru yanıt: D) 8


Umarım açıklayıcı olmuştur. Kolay gelsin!