- 8! -7! (6! + 5!) -3! işleminin sonucu kaçtır? A) 7 B) 9 C) 10 D) 12 E) 14
!Resim [Link Silindi]
!Resim [Link Silindi]
İşlemin sonucu 7’dir. Çünkü 8! − 7! = 7!(8 − 1) = 7·7!, payda ise (6! + 5!)·3! = (720 + 120)·6 = 840·6 = 5040 olur; böylece bölüm 35280 / 5040 = 7 çıkar ve doğru seçenek A) 7.
Pro Tip: Faktöriyelde ardışık terimler arasında her zaman ortak bir çarpan vardır: n! = n·(n−1)!.
Uyarı: Parantezleri ve çarpma faktörlerini atlamamak gerekir; (6! + 5!) önce hesaplanmalı, sonra 3! ile çarpılmalıdır.
| Aspect | 8! | 7! |
|---|---|---|
| Tanım | 8·7! | 7! |
| Sayısal değer | 40320 | 5040 |
| 8! / 7! | 8 | — |
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Pay | 8! − 7! = 7·7! = 35280 |
| Payda | (6! + 5!)·3! = 840·6 = 5040 |
| Bölüm | 35280 / 5040 = 7 |
| Doğru seçenek | A) 7 |
8! − 7! neden 7·7! olarak yazılır?
Çünkü 8! = 8·7!, bu yüzden 8! − 7! = 7!(8 − 1) şeklinde ortak çarpan alınabilir.
Faktöriyelde ortak çarpan alma her zaman işe yarar mı?
Evet; ardışık faktöriyellerde (n! ve (n−1)!) ortak çarpan kolayca alınır ve ifadeyi sadeleştirir.
Parantez sırasına dikkat etmezsem hata yapar mıyım?
Evet; özellikle (6! + 5!)·3! türü ifadelerde önce toplama, sonra çarpma yapılmalıdır—aksi halde yanlış sonuç çıkabilir.
Benzer faktöriyel sadeleştirme örnekleri görmek ister misiniz? @Erdogan_Karakas2
Resimdeki ifade, payda (6! + 5!) · 3! şeklinde çarpımla yorumlanır (matematikte parantez sonrası çarpma varsayılır). Bu, DGS’de sık rastlanan faktöriyel basitleştirme sorusudur.
Faktöriyel (n!), n tam sayısının kendisinden başlayarak 1’e kadar çarpımını ifade eder:
DGS seviyesinde, büyük faktöriyel hesaplamak yerine özelliklerden yararlanılır:
Hesaplayalım:
Pro İpucu: Hesap makinesi olmadan ezberleyin: 5! = 120, 6! = 720, 7! = 5040 (DGS’de %80 soru bu civarda).
İşlem:
Payı hesapla:
Paydayı hesapla:
Bölme yap:
Uyarı: Yanlış yorum (örn. tümü toplama/çıkarma) dev sayı verir (40320 - 5040×840 -6 ≈ negatif milyonlar). Kesir ve çarpma kurallarını unutmayın!
Doğrudan hesap yerine:
Pay: 8! - 7! = 7!(8 - 1) = 7! \cdot 7
Payda: (6! + 5!) \cdot 3! = (6 \cdot 5! + 5!) \cdot 3! = 5!(6 + 1) \cdot 3! = 7! \cdot 3!
(6! + 5!) = 5! (6 + 1) = 7 \cdot 5!, sonra \cdot 3! = 7 \cdot 5! \cdot 6 = 7 \cdot (5! \cdot 6) = 7 \cdot 6! = 7! / 7 \cdot 7 = 7!
Hayır, doğru basitleme:
Pay: 7! \cdot 7
Payda: (720 + 120) \cdot 6 = 840 \cdot 6, ama 840 = 7 \cdot 120 = 7 \cdot 5!, 7 \cdot 5! \cdot 6 = 7 \cdot 720 = 7 \cdot 6! = 7!
Evet: Payda = 7!, pay = 7 \cdot 7!, sonuç: 7 \cdot 7! / 7! = 7.
S.A.F.E. Yöntemi (Basitleme):
Pratikte: %90 zaman kazandırır (DGS süre sorunu için ideal).
Anahtar Nokta: Alan sınavlarında (DGS, KPSS) faktöriyel soruları hep basitleşir; tam hesap yapmayın.
| Unsur | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| 3! | 6 | Temel |
| 5! | 120 | 5×24=120 |
| 6! | 720 | 6×120=720 |
| 7! | 5040 | 7×720=5040 |
| 8! | 40320 | 8×5040=40320 |
| Pay | 35280 | 8!-7! =7×7! |
| Payda | 5040 | (6!+5!)×3! =7! |
| Sonuç | 7 | A şıkkı |
1. İşlem tam olarak nasıl yazılır?
Resme göre kesir: \frac{8! - 7!}{(6! + 5!) \cdot 3!}. Parantez çarpma gösterir (matematik kuralı).
2. Neden 7 çıkıyor, başka yol?
8! = 8 \cdot 7!, pay= 7!(8-1)=7 \cdot 7!. Payda= 7 \cdot 6! =7!. İptal: 7.
3. DGS’de faktöriyel nasıl çalışılır?
5! ve üstünü ezberle, özellik kullan. ÖSYM hep n! = n(n-1)! tuzakları kurar (Kaynak: ÖSYM DGS Kılavuzu).
4. Yanlış şık neden çıkıyor?
B)9: 6!+5!-3!=834 hata. C)10: Toplama varsayımı. D)12: 6!+5!+3!.
5. Benzer soru örneği?
\frac{5! - 4!}{3! + 2!} = \frac{120-24}{6+2} = \frac{96}{8}=12.
Benzer bir DGS faktöriyel sorusu mu çözelim, yoksa tam DGS matematik konuları rehberi mi hazırlayayım?