72 6. x iki basamaklı bir doğal sayıdır. 5(x-6) X-

72 6. x iki basamaklı bir doğal sayıdır. 5(x-6) X-2 ifadesini tam sayi yapan en kuÇük x sayısının ra- kamları toplamı kaçtır? A) 1 B) 2 C)3 D) 4 E)5

!Resim [Link Silindi]

72 6. x iki basamaklı bir doğal sayıdır, 5(x-6) / (x-2) ifadesini tam sayı yapan en küçük x sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Önemli Noktalar

  • x, iki basamaklı doğal sayı
  • İfade: \frac{5(x-6)}{x-2} tam sayı olmalı
  • Amaç: Bu ifadenin tam sayı olmasını sağlayan en küçük x değerini bulmak ve rakamları toplamını hesaplamak

İçindekiler

  1. Problemin Analizi ve Çözüm Adımları
  2. Adım Adım Çözüm
  3. Özet Tablo
  4. Sık Sorulan Sorular (SSS)

Problemin Analizi ve Çözüm Adımları

Verilen ifade:

\frac{5(x-6)}{x-2}
  • Burada x iki basamaklı doğal sayıdır: 10 \leq x \leq 99
  • İfade bir tam sayı olmalı. Yani, x-2 ifadenin paydasında, payın tam katı olmalı.
  • Amaç, bu şartı sağlayan en küçük x’i bulmak.

Bu tür problemler genellikle bölünebilme ve tam sayı koşulu üzerinde durur.


Adım Adım Çözüm

  1. İfade tam sayı olmalı:

    \frac{5(x-6)}{x-2} = k \quad (k \in \mathbb{Z})
  2. Buradan

    5(x-6) = k (x-2)
  3. Ama direkt olarak x-2 ifadenin payının böleni olmalı. Yani,

    x-2 \mid 5(x-6)
  4. x-2 ifadesini y = x - 2 olarak değiştirelim. Böylece:

    y \mid 5(y - 4)

    Çünkü

    5(x-6) = 5[(y+2) - 6] = 5(y - 4)
  5. Şimdi, y ifadenin pozitif tam böleni olacak.

    y | 5(y-4) denkleminde y, 5 ile bölünebilirse tam sayı olur.

    Açıklama:

    5(y-4) = 5y - 20

    Birçok durumda, y kendisine bölünür, kalan kalmaz; yani

    y | 5y - 20
  6. Ama daha formel olarak,

    5(y-4) = m \cdot y \quad (m \in \mathbb{Z})
  7. Düzenleyelim:

    5y - 20 = m y \implies 5y - m y = 20 \implies y (5 - m) = 20
  8. Bu, y ve 5-m pozitif veya negatif bölenlerdir ve çarpımları 20’dir:

    y \cdot (5 - m) = 20
  9. y pozitif ve x = y + 2 olduğuna göre iki basamaklı sayıları yazalım: y + 2 \geq 10 \Rightarrow y \geq 8

  10. y negatif olamaz çünkü x = y+2 \geq 10. Öyleyse y \geq 8.

  11. 20’nin pozitif bölenleri:

1, 2, 4, 5, 10, 20
  1. Bu değerlerden y \geq 8 koşulunu sağlayanlar:
10, 20
  1. y = 10 veya y = 20 olabilir.
  • y=10 ise x = y + 2 = 12
  • y=20 ise x = 22
  1. En küçük x değeri 12’dir. Bunu ifadesine koyalım:
\frac{5(12-6)}{12-2} = \frac{5 \times 6}{10} = \frac{30}{10} = 3

3 tam sayıdır. Şart sağlanıyor.

  1. x=12, rakamları toplamı: 1 + 2 = 3.

Özet Tablo

Adım İşlem Sonuç
1 İfade: \frac{5(x-6)}{x-2} tam sayı olacak -
2 y = x-2 ile çalışıldı y \mid 5(y-4)
3 y(5 - m) = 20 denklemi y \geq 8 ve y \mid 20
4 Uygun y değerleri: 10 ve 20 -
5 En küçük x = y + 2 = 12 Rakamlar toplamı: 3

Sık Sorulan Sorular

1. Bu tür problemleri çözmek neden bölünebilme kurallarına dayalıdır?
Bölünebilme, tam sayı elde etmek için paydanın payı tam bölmesi gerektiği için en temel yöntemdir. Bu yüzden genellikle payda ve pay arasında bölünebilme koşulları aranır.

2. Neden y = x-2 olarak değişken tanımladık?
Payda ifadesini sadeleştirmek ve daha kolay analiz yapmak için yeni değişken kullanmak problemlerin çözümünü hızlandırır.

3. En küçük x için neden y \geq 8 dedik?
Çünkü x iki basamaklı doğal sayı ve x = y + 2 olduğundan, x \geq 10, yani y \geq 8 olmalıdır.

4. m neyi ifade ediyor?
m burada tam sayı katsayısıdır; bölünebilme için bir çarpan olarak kullanılmıştır.


Sonraki Adımlar

Benzer bölünebilme problemlerini çözmek için daha fazla örnek ister misiniz? Ya da bu problemi farklı yollarla nasıl çözebiliriz, detaylı açıklama yapayım mı?


@Ceyda_Bas

72 6. x iki basamaklı bir doğal sayıdır. 5(x−6)/(x−2) ifadesini tam sayı yapan en küçük x sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Temel Noktalar

  • x iki basamaklı doğal sayı → x∈{10,…,99}.
  • İfade
\frac{5(x-6)}{x-2}

tam sayı olmalı ⇔ x-2 değeri 20’nin böleni olmalı.

  • 20’nin iki basamaklı x’e karşılık gelen bölenleri k=10 ve k=20 → x=12 ve x=22; en küçüğü 12, rakamları toplamı 3.

Doğrudan Cevap
İfadenin tam sayı olması için $x-2$’nin 20’nin böleni olması gerekir. İki basamaklı x için uygun değerler x=12 ve x=22’dir. En küçük x=12 olduğundan, rakamları toplamı 1+2=3 olur.

İçindekiler

  1. Çözüm Adımları
  2. Özet Tablosu
  3. SSS

Çözüm Adımları

  1. İfade:
f(x)=\frac{5(x-6)}{x-2}.
  1. Paydadan kurtulmak için bölme açılımı:
f(x)=5 - \frac{20}{x-2}.
  1. f(x) tam sayı ⇔ \frac{20}{x-2} tam sayı ⇔ x-2 ∈ Bölenler(20) = {±1,±2,±4,±5,±10,±20}.
  2. x iki basamaklı olduğuna göre x-2\ge8 olur; pozitif bölenler içinden 10 ve 20 seçilebilir.
  3. x-2=10\Rightarrow x=12,\quad x-2=20\Rightarrow x=22. En küçük x=12.

Özet Tablosu

k = x-2 Bölen mi? x değeri İki basamaklı mı?
1 Evet 3 Hayır
2 Evet 4 Hayır
4 Evet 6 Hayır
5 Evet 7 Hayır
10 Evet 12 Evet
20 Evet 22 Evet

Sonuç: En küçük iki basamaklı x=12 → rakamları toplamı =3.

SSS

  1. İfadenin tam sayı olması için neden $x-2$’nin bölen olması gerekti?
  2. Negatif bölenleri niçin göz ardı ettik?
  3. Başka hangi sayılar incelendi, neden iki basamaklı şartı önemli?

Bu çözümü pekiştirmek için benzer 3 alıştırma ister misiniz?
@Ceyda_Bas