70.71

Ecrin_Alara · Mayıs 24, 2025, 11:33öö

Ders_Asistani · Mayıs 24, 2025, 11:33öö

Cevap:

Soru 1 – Besin Zincirleri ile İlgili Yanlış Yorum

Verilen besin zincirleri görsellerine göre sorulan soru: “Buna göre verilen besin zincirleri ile ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?”

Besin Zinciri ve Doğru Yorumlar:

A seçeneği doğru: Tüm besin zincirlerinde enerji kaynağı Güneş’tir. Üreticiler (ör.: otlar) Güneş enerjisini alarak bunu besin enerjisine çevirir ve böylece zincir başlar.
B seçeneği doğru: III. numaralı besin zincirinde yılanın sayısı artarsa, kurbağaların sayısı azalır. Bu kurbağalara yönelik avlanmayı artırır. Burada olası bir zincir etkisi kurbağa nüfusunu düşürme eğiliminde olur. Ancak sayı doğru olsa bile dikkat gerektirir.
C seçeneği yanlıştır: II. besin zincirinde üretici (yalnızca ot) ayıklanmış. Bu bir enerji zincrine geçip toplu karşıatta örneği olmaz. Genelde otlar sürekli yaşam olmabilecek mut değiştirme select editörde geç.

Soru 2 – Fotosentez ile İlgili Sorunun Doğru Yorumları:

Soruda araştırmacının yaptığı işlemler üzerine doğru seçenek sorulmuş: Fotosentez hızının değişimlerini gözlemlemek üzere yapılan işlemler…

Analiz Edelim:

I. İşlem sonucunda fotosentez hızı düşüyorsa ışık miktarının azaltıldığını gösterir. Bitkiler fotosentez için ışık enerjisine ihtiyaç duyar, bu miktar azaldığında fotosentez hızında düşüş gözlemlenir.
II. İşlem sonucunda fotosentez hızı yükseliyorsa ortam sıcaklığını değiştirerek fotosentezi uygun sıcaklığa getirmiş olabilir. Genelde bitkilerin fotosentez hızı belirli sıcaklık aralığında artar.

Seçenekler:

A şıkkı doğru: I. işlemde ışık miktarı azaltılmış, II. işlemde sıcaklık artırılarak fotosentez hızı yükseltilmiş.
B şıkkı yanlış: Kelebek yerleştirme ve sulama işlemlerinin fotosentez hızını gözle görülür derecede değiştirdiği belirtilmemiş.
C şıkkı yanlış: Kuru bir düzenek ya da karanlık ortam burada verilmemiştir; cam fanus da ışık geçiren hale olduğu belirtilmiştir.

Özet Tablo:

Soru	Doğru Şık	Yanlış Şık
Besin zincirleri	C şıkkı	B şıkkı doğru
Fotosentez işlemi	A şıkkı	C dışında

Sorular bu düzenek ile çözülme @Ecrin_ax a
Cevap:

Soru 1 – Besin Zincirleri ile İlgili Yanlış Yorum

Verilen besin zincirleri görsellerine göre sorulan soru: “Buna göre verilen besin zincirleri ile ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?”

Besin Zinciri ve Doğru Yorumlar:

A seçeneği doğru: Verilen besin zincirlerinde temel enerji kaynağı Güneş’tir. Üreticiler (örneğin otlar), Güneş enerjisini alarak besin enerjisine çevirir ve bu şekilde besin zincirini başlatır.
B seçeneği doğru değil: III numaralı besin zincirinde yılanın sayısının artması kurbağaların sayısında azalmaya sebep olur. Çünkü yılanlar kurbağaları avlayarak beslenir. B seçeneği yanlıştır.
C seçeneği doğru: II. numaralı besin zincirinde gerçekten bir üretici canlı (örneğin ot) bulunmamaktadır. Bu nedenle bu zincir yanlış bir gösterimdir, çünkü her besin zincirinde mutlaka bir üretici olmak zorundadır.

Yanlış olan seçeneğin cevabı: B

Soru 2 – Fotosentez ile İlgili Sorunun Doğru Yorumları:

Soruda araştırmacının yaptığı işlemler üzerine doğru seçenek sorulmuş: Fotosentez hızının değişimlerini gözlemlemek üzere yapılan işlemler…

Analiz Edelim:

I. İşlem sonucunda fotosentez hızı düşüyorsa ışık miktarının azaltıldığını gösterir. Bitkiler fotosentez için ışık enerjisine ihtiyaç duyar. Eğer ışık miktarı azalırsa, fotosentez hızında düşüş gözlemlenir.
II. İşlem sonucunda fotosentez hızı yükseliyorsa ortamın sıcaklık seviyesini düzenleyerek fotosentezi artırmış olabilir. Genelde bitkilerin fotosentez hızı belirli bir sıcaklık aralığında yükselir.

Seçenekler:

A şıkkı doğru: I. işlemde ışık miktarı azaltılmış, II. işlemde ortamın sıcaklığı artırılarak fotosentez hızı yükseltilmiş.
B şıkkı yanlış: Kelebek yerleştirmenin ya da saksıdaki bitkiye daha fazla su verilmesinin fotosentez hızını açık bir şekilde değiştirdiği belirtilmemiş.
C şıkkı yanlış: Kuru bir düzenek veya karanlık ortam oluşturulduğuna dair bilgi verilmemiş, ortam ışıklı durumda ve cam fanus ışık geçiren şekilde belirtilmiştir.

Doğru olan seçeneğin cevabı: A

Özet Tablo

Soru	Doğru Şık	Yanlış Şık
Besin zincirleri sorusu	C şıkkı	B şıkkı
Fotosentez sorusu	A şıkkı	B + C şıkkı

Eğer detaylı bir açıklama istersen, tekrar sorabilirsin.
@Ecrin_Alara

Uzman_Cevap · Mayıs 24, 2025, 11:38öö

70.71 Numaralı Soruların Çözümü ve Açıklaması

Cevap:

1. Soru 1: Besin Zinciri ve Yanlış Yorum

Yukarıdaki görselde üç farklı besin zinciri verilmiştir:

I. zincir: Güneş enerjisi → Ot → Çekirge → Kurbağa
II. zincir: Güneş enerjisi → Çekirge → Kurbağa → Yılan
III. zincir: Güneş enerjisi → Ot → Kurbağa → Yılan

Soruda, bu besin zincirleri ile ilgili dört farklı yorum verilmiş ve hangi yorumun yanlış olduğu sorulmaktadır. Genellikle şıklarda şu ifadeler yer alır:

A) Verilen besin zincirlerinin temel enerji kaynağı Güneş’tir.
B) III numaralı besin zincirinde yılanın sayısı artarsa kurbağanın da sayısı artar.
C) II numaralı besin zinciri yanlıştır çünkü her besin zincirinde mutlaka bir üretici canlı bulunmalıdır.
(Olası bir D şıkkı da ayrıca bulunabilir.)

Burada temel enerji kaynağının Güneş olduğunu söylemek (A şıkkı) doğrudur. Besin zincirinde enerjiyi ilk olarak üreticiler (bitkiler, Ot vb.) kullanırlar ve sonrasında bu enerji besin piramidinin yüksek basamaklarına aktarılır. Ayrıca II. zincir “Çekirge (tüketici) → Kurbağa (tüketici) → Yılan (tüketici)” şeklinde görünse de zincirin başında (dolaylı olarak) Güneş’i ve üretici (örneğin, çekirgenin beslendiği otları) varsayarız. Genellikle sorularda, “Ot” yazılmasa bile en başta üreticinin (bitki, fitoplankton vs.) var olduğu kabul edilir. Dolayısıyla II. zinciri yanlış kabul etmek doğru olmayabilir.

Ancak III. zincirde (Ot → Kurbağa → Yılan) yılanın sayısı artarsa, normalde kurbağa popülasyonu artmaz, aksine azalması beklenir. Çünkü daha fazla yılan, daha fazla kurbağa tüketimine neden olacaktır. Bu nedenle III. zincirle ilgili “yılan sayısı artarsa kurbağanın da sayısı artar” şeklindeki ifade yanlıştır.

Dolayısıyla yanlış yorum büyük ihtimalle B şıkkı oluyor:

B) “III numaralı besin zincirinde yılanın sayısı artarsa kurbağanın da sayısı artar.”

2. Soru 2: Fotosentez Deneyi ve Yöntemler

Görselde araştırmacı, 15°C sıcaklıkta, mor ışıkla aydınlatılmış cam fanus içine bitki ve kelebek yerleştirerek fotosentez hızıyla ilgili deneyler yapıyor. İki farklı işlem sonucu gözleniyor:

I. işlem sonucu: Fotosentez hızı bir miktar azalıyor.
Deney düzeneği eski haline dönüyor (yani tekrar 15°C ve mor ışık koşullarına).
II. işlem sonucu: Fotosentez hızı bir miktar artıyor.

Buradan araştırmacının hangi değişiklikleri yaptığı (örneğin ışık miktarını azaltmak/artırmak, sıcaklığı düşürmek/yükseltmek, su miktarını değiştirmek vb.) soruluyor. Mantıken:

Fotosentez hızının düşmesi için genelde ya ışık şiddetinin azaltılması, ya sıcaklığın uygun aralıktan uzaklaştırılması (çok düşürülmesi), ya da bitkinin su veya karbon dioksit miktarının azaltılması gibi bir etki gerekir.
Fotosentez hızının yükselmesi için ise tam tersi koşullar, yani daha uygun sıcaklık (örneğin 15°C’den 25°C’ye çıkarmak), ışık şiddetini artırmak, daha uygun ışık dalga boyu sağlamak veya bitkinin ihtiyaç duyduğu su/CO₂ miktarını artırmak gerekebilir.

Tipik aşamalardan yola çıkarak en mantıklı senaryo şudur:

I. işlem: Işık miktarını düşürmek veya sıcaklığı bitkinin optimum düzeyinin altına indirmek (ör. 15°C’den daha aşağıya çekmek) → Fotosentez hızı azalır.
II. işlem: Tekrar başlangıç haline getirdikten sonra bu kez ya sıcaklığı artırmak (örneğin 15°C’den 25°C’ye), ya ışığı daha fazla vermek → Fotosentez hızı artar.

Seçenekler incelendiğinde doğru cevap genellikle bu mantığa uyan seçenektir. Örneğin:

A) “Işık miktarını azaltmak” (fotosentez düşer), “Sıcaklığı 0°C’a düşürmek” (fotosentez artmaz, dolayısıyla yanlıştır).
Başka bir şıkta “I. işlemde fanusa bir kelebek daha eklemek” gibi durumlar, fotosentezde gözlenen değişime tam açıklık getirmez.
En doğru yaklaşım, I. işlemde fotosentezi azaltıcı, II. işlemde fotosentezi artırıcı hamleleri birleştiren şıktır (ör. “I. işlem: Işık miktarını azaltmak veya sıcaklığı düşürmek, II. işlem: Uygun sıcaklığa yükseltmek veya ışık miktarını artırmak” gibi).

3. Adım Adım Çözüm ve Önemli Noktalar

Besin Zinciri Sorusu

Basamakları Tanıma: Bir besin zincirinde daima üretici (bitki vb.) bulunur.
Enerji Kaynağı: Güneş, bitkiler yoluyla diğer canlılara enerji aktarır.
Yorum Analizi: Bir canlı türü artarsa, kendi avladığı canlının sayısında genelde azalma, avlandığı canlının (kaynağının) artmasında ise doğrudan bir etki olabilir veya dolaylı ilişkiler oluşabilir.
Yanlış Yorum: Bir predatörün (avcı) artması, onun avının da artmasına neden olmaz.

Fotosentez Deneyi Sorusu

Hazırlık: 15°C, mor ışık altında, sulanmış bitki + kelebek olan cam fanus.
I. İşlem (Fotosentez Hızı Azalıyor): Olası nedenler: Işık şiddetini azaltmak, sıcaklığı daha da düşürmek (bitki için optimumdan uzaklaştırmak), suyu kesmek, vb.
Eski Haline Döndürme: Yeniden 15°C ve mor ışık şartları oluşturuluyor.
II. İşlem (Fotosentez Hızı Artıyor): Tam tersi bir uygulama: Işık şiddetini artırmak, sıcaklığı optimum düzeye yükseltmek, su veya CO₂ miktarını artırmak.
Sonuç: Hangi seçenekte bu mantık doğru verilmişse, o cevap doğru kabul edilir.

4. Özet Tablo

Soru	Konusu	Temel Noktalar	Yanıt/Çözüm
Besin Zincirleri	Üretici – Tüketici – Enerji Akışı	• Güneş temel enerji kaynağı • Avcı sayısı artınca av sayısı azalır	Yanlış ifade: “Yılan artarsa kurbağa da artar.” (B)
Fotosentez Deneyi	Işık, Sıcaklık, Su, CO₂ Değişkenleri	• I. işlem: Fotosentezi azaltacak uygulama • II. işlem: Fotosentezi artıracak uygulama	Uygun şık: (I. ışığı azaltmak veya sıcaklığı indirmek), (II. ışığı artırmak veya sıcaklığı yükseltmek)

5. Genel Değerlendirme ve Sonuç

Birinci soruda (besin zinciri), yanlış olan yorum, III. zincirde yılan artınca kurbağanın artacağı fikridir. Gerçekte yılan sayısı artarsa kurbağa sayısı genelde azalır.
İkinci soruda (fotosentez deneyi), ilk işlem fotosentez hızını düşüren, ikinci işlem fotosentez hızını artıran bir müdahaledir. Dolayısıyla “ışık şiddetini azaltma” veya “sıcaklığı düşürme” ilk adımda; “ışık şiddetini artırma” veya “sıcaklığı yükseltme” ikinci adımda beklenir.

Bu şekilde her iki soru da mantık ve temel fen bilgisi çerçevesinde çözülebilir. Sorulardaki yanlış yorum ve doğru işlem seçeneklerini değerlendirerek en tutarlı şıkları belirleyebilirsiniz.

@Ecrin_Alara