7. Verilen Doğruların Grafiklerini Çizme ve Yorumlama

  1. Aşağda denklernleri v verilen doğruların grafiklerini defterinize çiziniz. Doğrular, koordinat : lerinde eksenleri kestiği noktalara, eksenlere paralel olup olmarna durumlarina, orijnden geçmemesine göre yorumlayıniz. a) x=1 d) y=3x- 4 b) y=-4 e) 2y+ x2 8. Doğduğunda 3 kg olan Berk’in doğduktan sonra bir yil boyunca kütlesi her ay 250 g artti. Buna göre defterinize, gecen süre (ay) ile Berk’in kütle- si (kg) arasındaki doğrusal ilişkiyi gösteren tablo ve grafiği oluşturunuz, bu doğrusal ilişkiyi veren denklemi yazınız. Oluşturduğunuz tablo ile grafi- ği yorumlayınız. 9. Burak Bey ile arkadaşları, kamp yapmaya karar verdiler. Kampta yanda görseli verilen çadırı kur- dular. Görselde verilen ölçülere göre Burak Bey ile arkadaşlarıinın kurduğu çadırın pembe bölge- sinin eğirni yüzde kaçtır? Yandaki kutucuklarda verilen doğru denklenmle- rine göre 10, 11, 12 ve 13. sorulari cevaplayıniz. 10. Eğimleri negatif olan doğru denklemleri hang- leridir? 11. Eğimnleri pozitif olan doğru denklemleri hangi- leridir? 12. Eğimleri 1 olan doğru denklemleri hangileridir? 13. Eğimi olan doğru denklerni hangisidir? )y-x )-x+3y =3 Berk bebek 5 m 4m y=X+4 X-y+8=0 A 2x-2y-7=0 E 3y -2x= 12 B D Aşağnc rinz a) 16

7. Verilen Doğruların Grafiklerini Çizme ve Yorumlama

Önemli Noktalar

  • Verilen doğruların grafiklerini oluştururken eksenleri kestiği noktalar, eksenlere paralellik durumları ve orijinden geçme durumları temel parametrelerdir.
  • Doğruların eğimleri, grafiklerin eğimini ve yönünü belirler; dikey doğruların eğimi tanımsızdır.
  • Grafik çizimi, koordinat düzleminde doğru analizi için görsel destek sağlar, yorumlanması önemlidir.

Aşağıdaki doğruların grafiklerini çizip yorumlayalım:
a) x = 1
b) y = -4
c) y = -\frac{1}{3} x
d) y = 3x - 4
e) 2y + x = 2
f) -x + 3y = 3
g) y = \frac{4}{7} x -1


İçindekiler

  1. Doğruların Grafik Analizi
  2. Eksen Kesişimleri ve Paralellik
  3. Orijinden Geçme Durumları
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

1. Doğruların Grafik Analizi

  • x = 1 : Bu doğrusu, x-eksenine dik, yani dikey doğrudur, eğimi tanımsızdır. Grafik olarak, x=1 değeri boyunca sonsuz uzunlukta dikey doğrusal bir çizgidir. Eksenleri kesmediği için y-ekseni ile kesim noktası yoktur, ancak x-ekseniyle (1,0) noktasında kesişir.

  • y = -4 : Bu doğru, y-ekseni boyunca y= -4 değerinde sabit bir yatay doğrudur. x-ekseni bu doğruyu (-4,0) noktasında keser, eğimi sıfırdır.

  • y = -\frac{1}{3}x : Eğim -\frac{1}{3}'tür, yani doğru x-ekseni ve y-ekseni kesişen bir eğimli doğrudur. Orijinden geçtiği için grafik doğrudan orijinden başlar.

  • y = 3x - 4 : Eğim pozitiftir (3) ve doğrunun y-eksen kesişimi -4’tür. Bu doğru, eğimi yüksek, orijinden geçmeyen bir doğrudur.

  • 2y + x = 2 → y = \frac{2 - x}{2} = 1 - \frac{x}{2} : Eğim -\frac{1}{2} ve y-kesiti 1’dir. Orijinden geçmez.

  • -x + 3y = 3 → 3y = x + 3 → y = \frac{1}{3} x + 1 : Eğim \frac{1}{3}, y-ekseni kesişimi 1’dir, orijinden geçmez.

  • y = \frac{4}{7} x - 1 : Eğim pozitif, y-ekseni kesiti -1, orijinden geçmeyen bir doğrudur.

:light_bulb: Pro Tip: Dikey doğrularda x = k şeklindedir, yatay doğrularda y = k şeklindedir. Eğimler ve kesim noktaları grafik çizmede çok önemlidir.


2. Eksen Kesişimleri ve Paralellik

Doğru Denklemi X-Ekseni Kesişi Y-Ekseni Kesişi Eksenlere Paralellik Orijinden Geçme Durumu
x=1 (1,0) Yok Dikey, y-eksenine paralel Hayır
y = -4 Yok (0,-4) Yatay, x-eksenine paralel Hayır
y = -\frac{1}{3} x (0,0) (0,0) Yok Evet
y = 3x - 4 (\frac{4}{3}, 0) (0,-4) Yok Hayır
2y + x = 2 (2,0) (0,1) Yok Hayır
-x + 3y = 3 (3,0) (0,1) Yok Hayır
y = \frac{4}{7} x -1 (\frac{7}{4}, 0) (0,-1) Yok Hayır
  • Dikey doğrular x=k şeklinde olup y-eksenine paraleldir (grafiklerinde sabit bir x değeri vardır).
  • Yatay doğrular y=k şeklindedir ve x-eksenine paraleldir.
  • Diğer doğrular eklendiği eğime göre eksenleri keserler ve paralellikleri yoktur.

3. Orijinden Geçme Durumları

  • Sadece y = -\frac{1}{3} x orijinden geçen doğrudur. Çünkü sabit terimi yoktur.
  • Diğer tüm doğrular ya sabit terim içerir ya da dik/yatay doğrular olduğu için orijinden geçmezler.

Özet Tablo

Doğru Eğim Orijinden Geçer? X Ekseni Kesişi Y Ekseni Kesişi Paralellik
x = 1 Tanımsız Hayır (1,0) Yok Dikey (y-eksenine paralel)
y = -4 0 Hayır Yok (0,-4) Yatay (x-eksenine paralel)
y = -\frac{1}{3} x -\frac{1}{3} Evet (0,0) (0,0) Yok
y = 3x - 4 3 Hayır (\frac{4}{3},0) (0,-4) Yok
2y + x = 2 -\frac{1}{2} Hayır (2,0) (0,1) Yok
-x + 3y = 3 \frac{1}{3} Hayır (3,0) (0,1) Yok
y = \frac{4}{7}x - 1 \frac{4}{7} Hayır (\frac{7}{4}, 0) (0,-1) Yok

Sık Sorulan Sorular

1. Dikey doğruların eğimi neden tanımsızdır?
Dikey doğrularda x sabit, ancak y herhangi bir değer olabilir. Eğim formülü \frac{\Delta y}{\Delta x} olduğundan, \Delta x = 0 ve bölme tanımsızdır. Bu sebeple eğim tanımsızdır.

2. Eksenlere paralel doğruların özellikleri nelerdir?
Yatay doğruların eğimi 0’dır ve y = k formundadır. Dikey doğruların eğimi yoktur (tanımsızdır) ve x = k formundadır. Bu doğrular eksenlerle sonsuz sayıda ya da hiç kesişim yapabilir.

3. Sabit terimi olan doğrular neden orijinden geçmez?
Doğrunun denklemi y = mx + b şeklindeyse, b orijinden geçip geçmediğini belirler; b=0 ise doğrunun orijinden geçtiği anlamına gelir. Diğer durumlarda, sabit bir b değerinden dolayı orijini kesmez.


Sonraki Adımlar

Grafikleri defterinize çizdikten sonra, 8. sorudaki Berk’in ağırlık değişimi için doğrusal model oluşturma ve grafik yorumuna geçelim mi? Ya da doğru eğimi hesaplama ve uygulama konusunu derinleştirmemi ister misiniz?


@Fatmagul_Dogangunes

7. Soru: Doğruların Grafikleri ve Yorumları

Önemli Noktalar

  • x=1: Dikey doğru, y-eksenine paralel, x-eksenini (1,0)'da keser, orijinden geçmez.
  • y=-4: Yatay doğru, x-eksenine paralel, y-eksenini (0,-4)'te keser, orijinden geçmez.
  • y=3x-4: Eğimli doğru, orijinden geçmez, x-eksenini (4/3,0)'da, y-eksenini (0,-4)'te keser.
  • 2y + x = 2 (e şıkkı, metinde kesik görünüyor; standart formda varsayıyoruz): Eğimli doğru, orijinden geçmez.

Doğruların grafiklerini çizmek için koordinat düzleminde eksen kesişim noktalarını bulup birleştirin. Bu doğrular, koordinat düzleminde konumlarını belirleyen temel özelliklere sahiptir: eksenlere paralel olup olmadıkları, kesişim noktaları ve orijinden (0,0) geçip geçmedikleri, doğruların eğimini ve konumunu etkiler. Aşağıda her birini adım adım ele alacağız.

İçindekiler

  1. Grafik Çizme Yöntemi
  2. Her Doğrunun Analizi
  3. Karşılaştırma Tablosu
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Grafik Çizme Yöntemi

Doğruları defterinize çizmek için şu adımları izleyin:

  1. Koordinat düzlemi çizin: x ve y eksenlerini işaretleyin, orijini (0,0) belirleyin. Ölçek: Her kare 1 birim olsun.
  2. Eksen kesişimlerini bulun:
    • x-kesişimi: y=0 koyun, x’i çözün.
    • y-kesişimi: x=0 koyun, y’i çözün.
  3. İki nokta belirleyin: Kesişim noktalarını ve bir ek nokta kullanın (örneğin x=1 için y değeri).
  4. Çizin ve etiketleyin: Noktaları birleştirin, denklemi yazın.
  5. Yorumlayın: Paralel mi? Orijinden geçiyor mu?

:light_bulb: Pro İpucu: Dik veya yatay doğrular için sadece bir kesişim yeter; eğimli olanlar için iki nokta şart.


Her Doğrunun Analizi

a) x=1

  • Grafik: Dikey doğru (y-eksenine paralel). Tüm y değerleri için x=1.
  • Eksen kesişimleri: x-ekseni (1,0)'da keser; y-eksenini kesmez (sonsuzda).
  • Paralel durum: y-eksenine paralel (eğim yok, dikey).
  • Orijin: Geçmez (x=0 değil).
  • Yorum: Sabit x değeriyle dikey bir çizgi çizer, hareketi sınırlayan bir sınır gibi düşünülebilir (örneğin bir odanın duvarı).

b) y=-4

  • Grafik: Yatay doğru (x-eksenine paralel). Tüm x için y=-4.
  • Eksen kesişimleri: y-ekseni (0,-4)'te keser; x-eksenini kesmez.
  • Paralel durum: x-eksenine paralel (eğim=0).
  • Orijin: Geçmez (y=0 değil).
  • Yorum: Sabit y değeriyle yatay çizgi, sabit bir seviye gösterir (örneğin deniz seviyesi).

d) y=3x-4

  • Standart form: y = mx + b (m=3 eğim, b=-4 y-kesişimi).
  • Grafik: Pozitif eğimli (yukarı sağa). Noktalar: x=0 → y=-4; y=0 → 3x=4 → x=4/3 ≈1.33.
  • Eksen kesişimleri: x (4/3, 0); y (0, -4).
  • Paralel durum: Hiçbir eksene paralel değil (eğim=3 ≠0 veya sonsuz).
  • Orijin: Geçmez (x=0,y=-4 ≠0).
  • Yorum: Eğim 3, her 1 birim x artınca y 3 birim artar; orijinin altında başlar.

e) 2y + x = 2 (Metindeki kesik kısma göre standart varsayım; eğer farklıysa düzeltin)

  • Standart forma çevir: 2y = -x + 2 → y = (-1/2)x + 1 (eğim=-1/2, y-kesişimi=1).
  • Grafik: Negatif eğimli (aşağı sağa). Noktalar: x=0 → y=1; y=0 → x=2.
  • Eksen kesişimleri: x (2,0); y (0,1).
  • Paralel durum: Eksenlere paralel değil.
  • Orijin: Geçmez.
  • Yorum: Eğim negatif, x artınca y azalır; pratikte ters ilişkiyi gösterir (örneğin hız-zaman).

:warning: Uyarı: Metinde “2y+ x2 8” kesik; eğer 2y + x = 2 değilse, tam denklemi kontrol edin. Grafik için iki nokta yeter, üç nokta doğrulama yapın.


Karşılaştırma Tablosu

Özellik x=1 (a) y=-4 (b) y=3x-4 (d) 2y + x = 2 (e)
Eğim (m) Sonsuz (dikey) 0 (yatay) 3 (pozitif) -1/2 (negatif)
x-Kesişimi (1,0) Yok (4/3,0) (2,0)
y-Kesişimi Yok (0,-4) (0,-4) (0,1)
Eksenlere Paralel y-Ekseni x-Ekseni Hayır Hayır
Orijinden Geçer mi? Hayır Hayır Hayır Hayır
Yön Dikey yukarı/aşağı Yatay sağ/sol Yukarı sağ Aşağı sağ

Özet Tablo

Doğrusal Özellik Açıklama Örnek Etki
Eksen Kesişimi Doğruyu eksenle buluşma noktası Konumu belirler (örneğin y=-4, altında kalır)
Paralellik Eğim 0 veya sonsuz Hareketi kısıtlar (dikey/yatay sınırlar)
Orijin Geçişi (0,0) noktası Denklemde sabit terim 0 ise geçer (burada yok)
Genel Denklem y=mx+b veya ax+by=c m eğim, b y-kesişimi
Çizim İpucu 2-3 nokta birleştir Doğruluk için orijini test et

Sık Sorulan Sorular

1. Neden bazı doğrular eksenlere paralel?
Paralellik, eğimden kaynaklanır: Eğim 0 ise x-eksenine (yatay), sonsuz ise y-eksenine (dikey) paraleldir. Bu, doğruyu “sabit” kılar; örneğin x=1, x’i sabit tutar.

2. Orijinden geçmeyen doğru nasıl bulunur?
x=0 ve y=0 koyun; sonuç (0,0) değilse geçmez. Burada hepsi b≠0 veya c≠0 olduğundan geçmiyor.

3. Eğimli doğru nasıl çizilir?
Eğimi kullanın: m=3 için x=1 → y=3(1)-4=-1 noktası ekleyin. İki nokta yeter.


8. Soru: Berk’in Kütlesi - Tablo, Grafik ve Denklem

Önemli Noktalar

  • Başlangıç: Doğumda 3 kg (0 ay).
  • Artış: Her ay +0.25 kg (250 g).
  • Denklem: Kütle = 3 + 0.25 × Ay (doğrusal ilişki).
  • 1 Yıl: 12 ay sonunda 3 + 0.25×12 = 6 kg.

Berk’in kütlesi zamanla doğrusal artar; bu, sabit artış hızını gösterir. Tablo ve grafikle ilişkiyi görselleştirin, yorumlayın.

Adım Adım Çözüm

  1. Tablo Oluşturma:
    • Sütunlar: Ay (zaman), Kütle (kg).
    • Formül: Kütle(ay) = 3 + 0.25 × ay.
Ay (zaman) Kütle (kg)
0 3.00
1 3.25
2 3.50
3 3.75
4 4.00
5 4.25
6 4.50
7 4.75
8 5.00
9 5.25
10 5.50
11 5.75
12 6.00
  1. Grafik Çizme:

    • x-ekseni: Ay (0-12).
    • y-ekseni: Kütle (3-6 kg).
    • Noktaları işaretleyin (0,3), (12,6) vb., doğrunun eğimi 0.25 (her ay 0.25 kg artış).
    • Çizgi: Pozitif eğimli, orijinden geçmez.
  2. Denklem: y = 0.25x + 3 (y=kütle, x=ay). Eğim=0.25 (aylık artış), y-kesişimi=3 (doğum kütlesi).

  3. Yorum:

    • Doğrusal ilişki: Sabit artış, grafik düz çizgi (eğim sabit).
    • Pratik: 6 ayda 4.5 kg’a ulaşır; bebek büyümesi için ideal.
    • Uygulama: Benzer şekilde kilo takibi yapılır; artış yavaşlarsa doktor kontrolü.

:light_bulb: Pro İpucu: Grafikte eğim, artış hızını gösterir. 0.25 kg/ay, sağlıklı büyüme belirtisi (WHO standartlarına göre).


9. Soru: Çadırın Pembe Bölgesinin Alanı Yüzdesi

Görseldeki çadır: Üçgen çadır, taban 5 m? (metinde “5 m 4m”), yükseklik/ölçüler verilmiş. Pembe bölge muhtemelen çadırın bir kısmı (örneğin üçgen alan).

Adım Adım Hesaplama

  1. Toplam Alan: Dikdörtgen taban + üçgen çatı varsayımı. Metinde “5 m 4m” – taban 5 m, yükseklik 4 m?

    • Dikdörtgen alan: Genişlik × uzunluk (eğer 4m × 5m taban: 20 m²).
    • Üçgen çatı: (Taban × yükseklik)/2. Varsayım: İki yan üçgen, taban 5m, yükseklik 4m → Her üçgen (5×4)/2=10 m², toplam 20 m².
    • Toplam çadır alanı: Yaklaşık 40 m² (görsele göre ayarlayın).
  2. Pembe Bölge: Görselde pembe muhtemelen çatı üçgeni veya yarısı. Varsayım: Pembe üçgen 10 m².

    • Yüzde: (Pembe / Toplam) × 100 = (10 / 40) × 100 = %25.
  3. Tam Hesap: Görseli inceleyin – eğer pembe taban ise %50, çatı ise %25-50 arası. Formül: Alan_pembe / Alan_toplam × 100.

:warning: Uyarı: Görsel net değil; ölçüleri doğrulayın. Alan hesabı için üçgen formülü kullanın: (taban × yükseklik)/2.

Cevap: Pembe bölge yaklaşık %25’tir (görsele göre; tam için 10 m² pembe, 40 m² toplam).


10-13. Sorular: Eğimler Hakkında

Verilen denklemler (metindeki karışıklıkta düzelterek):

  • A: y = x + 4
  • B: 2x - 2y - 7 = 0 → y = x - 7/2 (eğim=1)
  • C: x - y + 8 = 0 → y = x + 8 (eğim=1? Hayır, y = x - 8? x - y = -8 → y = x + 8, eğim=1)
  • D: 3y - 2x = 12 → y = (2/3)x + 4 (eğim=2/3)
  • E: -x + 3y = 3 → 3y = x + 3 → y = (1/3)x + 1 (eğim=1/3)
  • Diğer: y - x = ? (eğim=1), x - y +8=0 (y=x-8, eğim=1)

Standart forma çevirip eğim (m) bulun: y = mx + b.

10. Eğimleri Negatif Olanlar

  • Negatif m: Aşağı sağa eğim.
  • Cevap: Hiçbiri tam negatif değil (verilenlerde pozitif veya 1). Eğer y = -x +3 varsa o; yoksa yok.

11. Eğimleri Pozitif Olanlar

  • Pozitif m: Yukarı sağa.
  • Cevap: A (m=1), B (m=1), C (m=1), D (m=2/3), E (m=1/3). Hemen hepsi pozitif.

12. Eğimleri 1 Olanlar

  • m=1: 45 derece.
  • Cevap: A (y=x+4, m=1), C (y=x+8? x-y+8=0 → y=x+8, m=1), B? 2x-2y=7 → y=x -3.5, m=1.

13. Eğimi 1/2 Olan

  • m=1/2.
  • Cevap: Yok tam; D 2/3’e yakın değil. Eğer y=(1/2)x varsa o; metinde E 1/3.

:bullseye: Anahtar Nokta: Eğimi bulmak için: ax + by = c → y = (-a/b)x + c/b, m=-a/b.

Denklem Standart Form Eğim (m) Pozitif/Negatif
A: y=x+4 y=x+4 1 Pozitif
B: 2x-2y=7 y=x - 3.5 1 Pozitif
C: x-y+8=0 y=x+8 1 Pozitif
D: 3y-2x=12 y=(2/3)x +4 2/3 Pozitif
E: 3y-x=3? y=(1/3)x +1 1/3 Pozitif

Cevaplar:

  • 10: Yok (verilenlerde negatif yok).
  • 11: A, B, C, D, E.
  • 12: A, B, C (m=1).
  • 13: Yok (1/2 için); belki D’ye yakın.

Sonraki Adımlar

Bu çözümleri defterinize uyguladıktan sonra, 9. sorunun görselindeki tam ölçüleri paylaşır mısınız ki alanı daha kesin hesaplayayım? Veya 10-13 için tam denklem listesini verirseniz doğrulayayım.

@Fatmagul_Dogangunes