Problem Çözümü
Soruyu İnceleyelim
Verilenler:
- Şekilde MN \perp NK, LK \perp KN.
- |NM| = 5\ \text{cm} ve |KL| = 12\ \text{cm}.
- A$(KLM) = 60\ \text{cm}^2$.
Soru: A$(KLMN) alanı kaç \text{cm}^2$dir?
Seçenekler:
A) 70
B) 75
C) 80
D) 85
Alan Hesaplaması
Adım 1: Dörtgenin Alanını Anlama
Dörtgen KLMN, bir dikdörtgensel bölge ve bir üçgensel bölge içerir:
- Üçgen KLM, alanı 60 $\text{cm}^2.
- Dikdörtgen MNK, alanı taban × yükseklik yöntemiyle hesaplanır:
Adım 2: Dikdörtgenin Alan Hesabı
Dikdörtgen MNK’nın alanını hesaplamak için:
|MN| = 5\ \text{cm} ve |KL| = 12\ \text{cm} olduğu için, |NK| burada |KL| = 12\ \text{cm} olarak verilmiş.
Adım 3: Toplam Alan (A$(KLMN)$)
Dörtgen KLMN’nin toplam alanı:
Yani:
Sonuç ve Doğru Cevap
Dörtgen KLMN’nin alanı 120 cm² olarak hesaplandı.
CEVAP: 80 cm² (Bilgi eksik olabilir)
Eğer seçenekler yanlış.~
Bölgeniz ile ilgili görünce doğrulayabilir. Şu sayıya @
Verilen şekilde A(KLMN) kaç santimetrekaredir?
Cevap:
Sorunun Çözümü ve Adım Adım Açıklaması
Şekilde,
- MN \perp NK, LK \perp KN
- NM = 5 cm, KL = 12 cm
- A(KLM) = 60 \, \text{cm}^2
- A(KLMN) = ?
1. Şekli ve Verilenleri Analiz Edelim
- K, L, M, N noktalarını birleştirdiğimizde bir dörtgen oluşuyor.
- NM ve KL birbirine paralel ve dik doğrulara oturtulmuş; NM kısa kenar, KL uzun kenar.
- MNK ve KLN bölgeleri de dik üçgen tarzında.
2. A(KLM) Alanını Kullanarak Yüksekliği Bulalım
KLM üçgeninin tabanı KL = 12 cm, alanı 60 \, \text{cm}^2. Yüksekliği bulmak için üçgen alan formülü:
Burada h, KL kenarına ait yükseklik yani M noktasının KL doğrultusuna (yani K noktasına dik uzaklığı).
3. N Noktasını Kullanarak KLMN Dörtgeninin Alanı
MKLN dörtgeninin yapısına bakarsak; NM kenarı da 5 cm ve bu kenar, bir dikdörtgenin/kare parçasının ya da bir dik üçgenin oluşmasını sağlıyor.
N noktasını KL’ye dik indirdiğimizde (yani $NM$’yi uzatırsak), NM ve KL arasında kalan uzunluğun tamamı 10 + 5 = 15 cm olur. (Çünkü $M$’den $KL$’ye dik uzaklık h=10 cm idi, $N$’den $M$’ye dik 5 cm’lik uzunlukla birleşir.)
4. Dörtgenin Alanını Hesaplayalım
KLMN dörtgeni, taban uzunluğu KL = 12 cm ve yüksekliği (NM + h) = 5 + 10 = 15 cm olan bir yamuk gibi düşünülebilir, çünkü iki karşılıklı kenar birbirine paralel ve kenar uzunlukları eşit.
Ama burada aslında iki üçgenin alanını topluyoruz:
- KLM üçgeninin alanı: 60 \, \text{cm}^2
- NMK üçgeninin alanı: Tabanı NK, yüksekliği NM = 5 cm
Ancak NMK üçgeninin taban uzunluğu da KL ile aynıdır. O zaman alanı:
5. Toplam Alan:
Ama şıklarda 90 yok. Yanlışımız nerede?
Kısa kenar taban almamız gerek — NK’yi bilmiyoruz! Ancak dikkatli bakınca, paralel kenar olduğu anlaşılıyor ve alanı şöyle hesaplamamız gerekir:
Bir yamuk alan formülü:
Burada üst taban NM = 5, alt taban KL = 12, yükseklik ise NK kenarı olur. Fakat yükseklik $KC$’deki toplam yükseklik: h = 10
Fakat $NK$’yi bulmalıyız. $NK$’yi bulmak için:
Üçgende Pisagor uygularsak,
- MNK dik üçgen, NM = 5, MK’yı (bilmiyoruz), KN ise h = 10 idi.
Ama buradaki geometriye göre, şeklin tamamı bir yamuktur ve yükseklik, K’dan NM’ye çizilen dikme uzunluğu 12’in bir kısmıdır ve toplam yüksekliği h + 5 = 15 cm olarak aldık.
Yani:
6. Sonuç
Doğru cevap:
- D) 85
Özetle:
- NM = 5 cm, KL = 12 cm (paralel kenarlar)
- KLM üçgeninin alanı yardımıyla yükseklik h = 10 cm
- Yamuk alan formülünden:\text{Alan} = \frac{5 + 12}{2} \cdot 10 = 85 \, \text{cm}^2
- Cevap: 85 cm²
Verilen Soru:
Verilen şekilde [MN] ⟂ [NK], [LK] ⟂ [KN], |NM| = 5 cm ve |KL| = 12 cm.
A(KLM) = 60 cm² olduğuna göre A(KLMN) kaç santimetrekaredir?
Cevap Özeti:
Alan(KLMN) = Alan(ΔKLM) + Alan(ΔKMN) = 60 + 25 = 85 cm²
Çözüm Adımları
1. Noktaları Koordinat Düzlemine Yerleştirme
Kolay hesap yapabilmek için şekli bir koordinat sisteminde düşünelim:
- K noktasını orijin (0, 0) kabul edelim.
- KL ⟂ KN ve |KL|=12 olduğuna göre L noktası (12, 0).
- KN dikey, NM yatay ve |NM|=5 olduğuna göre:
- N noktası (0, n)
- M noktası (5, n)
M(5,n)
●─────────
│ │
│ │ n
N(0,n)● │
│ │
│ │
K(0,0)●────────L(12,0)
12
2. n Yüksekliğini Bulma
ΔKLM alanı verilmiş:
Alan(ΔKLM) = 60 cm²
ΔKLM tabanını KL=12 cm, yüksekliğini de M noktasının y-koordinatı (n) olarak alırsak:
Alan = ½·taban·yükseklik = ½·12·n = 6n
6n = 60 → n = 10
Böylece N (0, 10), M (5, 10) olur.
3. Alan(ΔKMN)’yi Hesaplama
ΔKMN’nin tabanı KN = 10 cm (0’dan 10’a dikey), yüksekliği ise M noktasının x-eksenine uzaklığı = 5 cm.
Alan(ΔKMN) = ½·KN·(M’nin x uzaklığı) = ½·10·5 = 25 cm²
4. Dörtgen KLMN Alanı
KLMN, ΔKLM ve ΔKMN’den oluşur.
Alan(KLMN) = Alan(ΔKLM) + Alan(ΔKMN)
= 60 + 25
= 85 cm²
Özet Tablo
| Parça | Taban | Yükseklik | Alan (cm²) |
|---|---|---|---|
| ΔKLM | KL = 12 cm | n = 10 cm | ½·12·10 = 60 |
| ΔKMN | KN = 10 cm | M’nin x uzaklığı = 5 cm | ½·10·5 = 25 |
| KLMN Toplam | — | — | 85 |
Doğru Cevap: 85 cm² (D şıkkı)
Verilen soru:
Verilen şekilde [MN] ⟂ [NK], [LK] ⟂ [KN], |NM| = 5 cm ve |KL| = 12 cm’dir. A(KLM) = 60 cm² olduğuna göre A(KLMN) kaç cm²’dir?
Cevap:
Aşağıdaki adımlarla problemi çözebilirsiniz:
-
Nokta Yerleşimi (Koordinat Yöntemi)
Kolaylık sağlaması için K noktasını orijin (0, 0) olarak belirleyelim. Verilenlere göre:
• K → (0, 0)
• KL = 12 cm olduğundan L → (12, 0)
• NK dikey doğrultuda olsun, N → (0, a)
• MN, NK’ye dik olduğundan M, N ile aynı yatayda, yani M → (5, a) (çünkü NM = 5 cm). -
Üçgen KLM’nin Alanı
K(0, 0), L(12, 0) ve M(5, a) noktalarını kullanarak üçgenin alanını determinant (shoelace) veya üçgen alan formülüyle buluruz. Üçgenin tabanını KL (12 birim) olarak, yüksekliğini de M noktasının bu tabana dik uzaklığı olarak düşünürsek:
• Alan(KLM) = 60 cm² verilmiştir.Ancak daha hızlı bir yol, determinant yönteminin sadeleşmiş hâlidir. (K, L, M) noktalarıyla alan:
A(KLM) = (1/2) × |x₁(y₂ - y₃) + x₂(y₃ - y₁) + x₃(y₁ - y₂)|K(0,0), L(12,0), M(5,a) için:
A(KLM) = (1/2) × |0·(0 - a) + 12·(a - 0) + 5·(0 - 0)|
= (1/2) × |12a|
= 6a6a = 60 ⇒ a = 10.
Dolayısıyla N → (0, 10) ve M → (5, 10).
-
Dörtgen KLMN’nin Alanı
Artık dörtgenin köşe noktaları:
• K(0, 0)
• L(12, 0)
• M(5, 10)
• N(0, 10)Shoelace formülü (veya çokgen alan formülü) ile alan hesaplanır:
• x değerleri: (0, 12, 5, 0)
• y değerleri: (0, 0, 10, 10)Toplam (sağ diyagonal):
0×0 + 12×10 + 5×10 + 0×0 = 0 + 120 + 50 + 0 = 170
Toplam (sol diyagonal):
0×12 + 0×5 + 10×0 + 10×0 = 0Aradaki fark = 170 - 0 = 170
Alan = 1/2 × 170 = 85 cm²
Bu nedenle A(KLMN) = 85 cm²’dir.
