7. a < 2 olduğuna göre, 5 / (12 - a³) ifadesinin alabileceği kaç farklı tam sayı değeri vardır?
Sorunun Çözümü:
Verilen ifade:
Koşul:
Burada a tam sayı olmalıdır (çünkü soruda “kaç farklı tam sayı değeri vardır?” denmiş).
1. Adım: a için olası tam sayılar
a < 2 olduğuna göre, a tam sayılar için:
Burada a=2 dahil değil.
2. Adım: İfade için payda değerlerini bulalım
Her a için 12 - a^3 değerini hesaplayalım:
| a | a^3 | 12 - a^3 |
|---|---|---|
| … | … | … |
| -3 | -27 | 12 - (-27) = 39 |
| -2 | -8 | 12 - (-8) = 20 |
| -1 | -1 | 12 - (-1) = 13 |
| 0 | 0 | 12 - 0 = 12 |
| 1 | 1 | 12 - 1 = 11 |
3. Adım: İfade tam sayı olmalı
Yani, 12 - a^3 sayısı 5’in tam böleni olmalı (çünkü pay 5).
5’in tam bölenleri: \pm 1, \pm 5.
Şimdi 12 - a^3 değerlerinin 1, -1, 5, -5 olup olmadığını kontrol edelim.
| a | 12 - a^3 | 5’in böleni mi? |
|---|---|---|
| -3 | 39 | Hayır |
| -2 | 20 | Hayır |
| -1 | 13 | Hayır |
| 0 | 12 | Hayır |
| 1 | 11 | Hayır |
Hiçbiri 1, -1, 5 ya da -5 değil.
4. Adım: Diğer tam sayıları deneyelim
a için a < 2 koşulu var, yani a negatif sonsuza kadar gidebilir.
Öyleyse, a için bazı değerlerde 12 - a^3 değerini hesaplayalım ve 5’in tam böleni olup olmadığını kontrol edelim.
| a | a^3 | 12 - a^3 | 5’in böleni mi? |
|---|---|---|---|
| 2 | 8 | 4 | Hayır |
| 3 | 27 | -15 | Evet (-15 = -3*5) |
| 4 | 64 | -52 | Hayır |
| 5 | 125 | -113 | Hayır |
Ama a < 2 olduğu için a=3,4,5 olamaz.
Negatif sayılar için:
| a | a^3 | 12 - a^3 | 5’in böleni mi? |
|---|---|---|---|
| -4 | -64 | 12 - (-64) = 76 | Hayır |
| -5 | -125 | 12 - (-125) = 137 | Hayır |
| -1 | -1 | 13 | Hayır |
Devam edelim:
a=7 için:
Ama a<2 olduğu için a=7 olamaz.
5. Adım: Paydanın 5’in tam böleni olması için 12 - a^3 = \pm 1 veya \pm 5 olmalı.
Bu eşitlikleri kurup a için tam sayı çözümler arayalım:
- 12 - a^3 = 1 \Rightarrow a^3 = 11 (tam küp değil)
- 12 - a^3 = -1 \Rightarrow a^3 = 13 (tam küp değil)
- 12 - a^3 = 5 \Rightarrow a^3 = 7 (tam küp değil)
- 12 - a^3 = -5 \Rightarrow a^3 = 17 (tam küp değil)
6. Adım: Paydanın diğer tam bölenleri olabilir mi?
5’in tam bölenleri sadece \pm 1, \pm 5 olduğundan, başka tam sayı bölünüp tam sayı sonucu vermez.
7. Sonuç:
Yukarıdaki incelemeye göre, ifade tam sayı olamaz.
Ama soruda “kaç farklı tam sayı değeri vardır?” diye sorulmuş.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, a tam sayı değil, a < 2 koşulunda a reel sayı olabilir.
8. a reel sayı ise
a reel sayı olduğunda, 12 - a^3 reel olur ve ifade:
a < 2 olduğunda a^3 < 8, yani:
Yani payda 4’den büyük bir sayı olur ve ifade:
Bu aralıkta tam sayı yoktur.
9. a tam sayı olarak düşünürsek;
a < 2 tam sayılar: \ldots, -1, 0, 1
Hesaplayalım:
| a | İfade = \frac{5}{12 - a^3} |
|---|---|
| -1 | 5/(12 - (-1)) = 5/13 |
| 0 | 5/12 |
| 1 | 5/11 |
Hiçbiri tam sayı değil.
10. Sonuç:
İfade tam sayı olamaz. Bu yüzden ifadenin alabileceği farklı tam sayı değeri sayısı 0’dır.
Özet Tablosu
| a (tam sayı, a<2) | 12 - a^3 | İfade \frac{5}{12 - a^3} | Tam sayı mı? |
|---|---|---|---|
| \ldots | \ldots | \ldots | Hayır |
| -1 | 13 | 5/13 | Hayır |
| 0 | 12 | 5/12 | Hayır |
| 1 | 11 | 5/11 | Hayır |
Sonuç: İfade tam sayı değer alamaz, cevap: 0
-2 < x < 3 olduğuna göre, 1/2·x – 3 ifadesinin alabileceği kaç farklı tam sayı değeri vardır?
İçindekiler
1. Sorunun İncelenmesi
– Verilen x aralığı: –2 < x < 3
– İncelenecek ifade:
2. İfadenin Sadeleştirilmesi
Herhangi bir sadeleştirmeye gerek kalmadan doğrudan x aralığına uygularız.
3. Değer Aralığının Bulunması
– x aralığının uç değerlerini y cinsinden hesaplayalım:
- x → –2 olsun:
(Ancak, x > –2 olduğu için y > –4 olur, –4 değeri alınmaz.)
2. x → 3 olsun:
(x < 3 olduğu için y < –1.5 olur, –1.5 değeri alınmaz.)
Dolayısıyla
4. Tam Sayı Değerlerinin Listelenmesi
Açık aralıkta kalan tam sayılar şunlardır:
| Tam Sayı k | Koşul | Dahil mi? |
|---|---|---|
| –4 | –4 > y değil | Hayır |
| –3 | –4 < –3 < –1.5 | Evet |
| –2 | –4 < –2 < –1.5 | Evet |
| –1 | –4 < –1 but –1 ≥ –1.5? | Hayır (–1 > –1.5) |
Bu tabloda görüldüğü üzere aralıkta –3 ve –2 tam sayıları yer alır.
5. Sonuç
İfade aralığı (-4,\,-1.5) olduğu için, bu aralıkta 2 farklı tam sayı değeri vardır.
Cevap: C) 2
