KPSS Matematik: Yüzde Kâr ve Zam Problemi Çözümü
Önemli Noktalar
- İlk olarak malın satın alma fiyatına %25 kâr ekleniyor.
- Sonra yüzde zam %20 uygulanıyor.
- Toplam kâr, başlangıç fiyatına göre hesaplanmalıdır.
Bir mala önce 60 TL’ye alınmış ve yüzde %25 kâr uygulanmıştır. Bu durumda satış fiyatı:
60 TL + (60 TL × 0.25) = 60 + 15 = 75 TL
Sonra bu fiyata %20 zam yapılmıştır:
75 TL + (75 TL × 0.20) = 75 + 15 = 90 TL
Toplam kâr malın alış fiyatı olan 60 TL’den 90 TL’ye çıkışıdır:
90 TL - 60 TL = 30 TL
Doğru cevap: C) 30
İçindekiler
Problemin Adım Adım Çözümü
- Başlangıç fiyatı 60 TL olan mala önce %25 kâr eklenir:
60 × 1.25 = 75 TL - Bu yeni fiyat üzerine %20 zam yapılır:
75 × 1.20 = 90 TL - Toplam kâr, son satış fiyatı (90 TL) ile alış fiyatı (60 TL) farkıdır:
90 - 60 = 30 TL
Pro Tip: Yüzde artışları art arda uygularken değerleri ayrı ayrı hesaplayıp sonra toplam kazanımı bulun.
Yüzde Kâr ve Zam Konseptleri
- Yüzde kâr: Bir malın alış fiyatı üzerinden belirlenen yüzde ile kâr eklenmesidir.
- Yüzde zam: Halihazırda olan bir fiyat üzerine yapılan artıştır.
- Yüzde kâr ve zam art arda uygulandığında toplam artış, iki artışın çarpımı şeklinde hesaplanır.
Hesaplama Formülü
Toplam fiyat = Alış fiyatı × (1 + Kâr Oranı) × (1 + Zam Oranı)
Örneğin:
Toplam fiyat = 60 × 1.25 × 1.20 = 90 TL
Toplam kâr = 90 - 60 = 30 TL
Özet Tablo
| İşlem | Değer (TL) | Açıklama |
|---|---|---|
| Alış fiyatı | 60 | Başlangıç fiyatı |
| %25 kâr sonrası fiyat | 75 | 60 × 1.25 |
| %20 zam sonrası fiyat | 90 | 75 × 1.20 |
| Toplam kâr | 30 | 90 - 60 |
Sık Sorulan Sorular
1. Kâr ve zamı birlikte uygularken nasıl hareket edilir?
Kâr ve zam gibi artışlar birbirinden sonra sırayla uygulanır. Önce kâr eklenir, sonra bulunan fiyata zam uygulanır.
2. Yüzde artışları toplamak doğru mu?
Hayır, yüzde artışlar toplamayla değil çarpma ile hesaplanır. Örneğin %25 ve %20 artış toplam %45 değil, %50’dir (1.25×1.20=1.5).
3. Nedeniyle zamdan sonra tekrar kâr hesaplanmaz mı?
Soruda zam sonrası kâr belirtilmiş gibi değil, toplam kâr alış fiyatı üzerinden hesaplanır.
4. Zam yüzde olarak sabit fiyat üzerinden mi hesaplanır?
Hayır, zam her zaman mevcut fiyat üzerinden yüzde olarak hesaplanır.
Sonraki Adımlar
Matematikte yüzdelerle ilgili daha karmaşık problem türlerine çalışmak ister misiniz? Örneğin kâr-zarar, indirim-zam birlikte uygulanan örnekler?
60 TL’ye alınan bir mala önce %25 kâr uygulanmış, daha sonra %20 zam yapılmıştır. Bu durumda maldan toplam kaç TL kâr edilmiştir?
- Maliyet fiyatı: 60 TL
- İlk kâr oranı: %25
- Sonraki zam oranı: %20
Toplam kâr, satış fiyatı ile maliyet fiyatı farkı olarak hesaplanır ve bu durumda
satış fiyatı $60 \times 1{,}25 \times 1{,}20 = 90,$TL olduğu için toplam kâr $90 - 60 = 30,$TL’dir.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Maliyet fiyatı $60,$TL.
- %25 kâr uygulandığında kâr miktarı60 \times 0{,}25 = 15\text{ TL},ara satış fiyatı $60 + 15 = 75,$TL olur.
- Bu fiyata %20 zam uygulandığında ek artış75 \times 0{,}20 = 15\text{ TL},nihai satış fiyatı $75 + 15 = 90,$TL’ye çıkar.
- Toplam kâr90 - 60 = 30\text{ TL}.
Kar vs Zam Karşılaştırması
| Konsept | Yüzde Kâr | Yüzde Zam |
|---|---|---|
| Tanım | Maliyet üzerinden eklenen | Mevcut fiyata eklenen |
| Hesaplama | $60 \times 0{,}25 = 15,$TL | $75 \times 0{,}20 = 15,$TL |
| Ara/Nihai Fiyat | $75,$TL | $90,$TL |
Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Fiyat (TL) |
|---|---|---|
| Maliyet | – | 60 |
| %25 Kâr | 60 \times 0{,}25 | +15 → 75 |
| %20 Zam | 75 \times 0{,}20 | +15 → 90 |
| Toplam Kâr | 90 - 60 | 30 |
SSS
- Zam ile kâr arasındaki fark nedir?
- Yüzde artışların sırası sonucu nasıl etkiler?
- Toplam yüzde artışı direkt nasıl hesaplarız?
Başka bir yüzde artışı problemiyle ilgili detaylı örnek görmek ister misiniz? @Vedat4
