- 60 tane şeker 4 ve 6 yaşlarında iki kardeşe yaşları ile ters orantılı olacak şekilde paylaştırılıyor. Buna göre küçük kardeş kaç adet şeker almıştır?
A) 36
B) 40
C) 42
D) 48
Soru Fotoğrafı:
Kullanılan Oran: Yaşları ile ters orantılı paylaşımda, yaşlar 4 ve 6 ise şekerler 6 ve 4 ile orantılı paylaştırılır.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Ters orantıyı yazalım
Küçük kardeş 4 yaşında, büyük kardeş 6 yaşında olduğuna göre paylaşım oranı:
4 ile ters → 6
6 ile ters → 4
Yani şekerler 6 : 4 oranında bölünür.
Adım 2 — Oranı sadeleştirelim
6 : 4 = 3 : 2
Toplam parça sayısı:
3 + 2 = 5 parça
Adım 3 — Bir parçayı bulalım
Toplam şeker sayısı 60 olduğuna göre:
60 ÷ 5 = 12
Adım 4 — Küçük kardeşin payını bulalım
Küçük kardeş, oran gereği 3 parça alır:
3 × 12 = 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Ters Orantı
2. Oran Paylaşımı
Sık Yapılan Hata:
Doğru orantı yapmak
Bu tür sorularda önce “doğru mu, ters mi orantı” olduğuna dikkat etmek gerekir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Ters orantı kuralı: Şeker payları yaşların ters orantılı olması, yani pay oranı = \frac{1}{4} : \frac{1}{6} şeklinde ifade edilir. Bunu oran haline getiririz: \frac{1}{4} : \frac{1}{6} = 3:2 (küçük:büyük). Toplam parça = 3+2=5, birim başına 60 \div 5 = 12 şeker.
Adım 1 — Seçenek A’yı Analiz Et
A) 36 şeker. Küçük kardeş için 3 \times 12 = 36, büyük için 2 \times 12 = 24. Toplam 36 + 24 = 60. Yaş ters orantısına uyar (36/24 = 1.5, 6/4=1.5).
Adım 2 — Seçenek B’yi Analiz Et
B) 40 şeker. Eğer küçük 40 alırsa, büyük 20 alır (60-40=20). Oran 40:20=2:1, ama ters yaş oranı 3:2=1.5:1 olmalı. Eşleşmez.
Adım 3 — Seçenek C’yi Analiz Et
C) 42 şeker. Küçük 42 alırsa, büyük 18 alır. Oran 42:18=7:3 \approx 2.33:1, ters yaş 3:2=1.5:1’den farklı. Yanlış.
Adım 4 — Seçenek D’yi Analiz Et
D) 48 şeker. Küçük 48 alırsa, büyük 12 alır. Oran 48:12=4:1, ters yaş oranından (1.5:1) çok uzak. Hatalı.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A) 36 — Ters orantı oranını (3:2) tam karşılar, toplam 60.
B) 40 — Oran 2:1, yaş tersine uymaz.
C) 42 — Oran 7:3, beklenen 3:2’den sapma.
D) 48 — Oran 4:1, aşırı büyük pay.
Adım 6 — Son Doğrulama
Küçük kardeş (4 yaş) daha fazla alır çünkü ters orantıda pay \propto \frac{1}{yaş}. Hesap: x_4 : x_6 = \frac{1}{4} : \frac{1}{6} = 3:2, x_4 = \frac{3}{5} \times 60 = 36. Doğru.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?