Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde geçen bilmediğiniz terim niteliğindeki kelimelerin anlamları, şiirdeki bağlamından hareketle tahmin edilir. Yapılan tahminlerin doğruluğu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ün Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü sekmesinden veya fen bilimleri öğretmeninden destek alınarak kontrol edilir.
Çözüm kontrolü: Söz varlığını geliştirme adımlarında bağlamdan yararlanılmış ve güvenilir kaynaklar üzerinden doğrulama yapılmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
“Dünya ve Zaman” başlığının çağrıştırdığı ifadeler (şemadaki oklara yazılacak kelimeler):
- Gece ve gündüz
- Mevsimler
- Yıllar
- Gökyüzü
- Dönüş
- Yaşam
Yazılan kelimelerden şiirde aynen geçenler (örneğin “gece”, “gündüz”, “gökyüzü”) daire içine alınır.
Çözüm kontrolü: Başlığın çağrışımlarından hareketle kavram haritası oluşturulmuş ve şiir metninde geçen ortak kelimeler işaretlenmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiirin konusu: Dünya’nın hareketleri sonucu zamanın oluşması (gece-gündüz, mevsim döngüleri) ve doğadaki sürekli değişimdir.
Çözüm kontrolü: Çağrışım kelimeleri ve metin bütünlüğü dikkate alınarak metnin konusu doğru biçimde tespit edilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Örnek Başlık: Zaman Çarkı Dünya
Neden: Şiirde Dünya’nın dönmesiyle zamanın bir çark gibi sürekli ilerlediği ve değiştiği anlatıldığı için bu başlık metnin içeriğini tam yansıtmaktadır.
Çözüm kontrolü: Başlık önerme görevi, metin yapısı ve ana fikir ile uyumlu bir gerekçeyle sunulmuştur.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiirde Dünya veya doğa unsurları insan gibi düşünülerek kişileştirilmiştir. Örneğin Dünya’nın canlıları “uyutması ve uyarması”, “küçülüp büyümesi” gibi insani eylemlerle anlatıldığı dizeler kişileştirme sanatına örnektir.
Çözüm kontrolü: İnsan dışındaki varlıklara insani özellikler yükleyen kişileştirme (teşhis) sanatı dizelerden tespit edilmiştir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Verilen dizelerdeki altı çizili kelimeler incelenir:
- Kararırken - Parlarken
- uyutup - uyarırken
- küçülüp - büyürken
Bu kelime çiftlerinin hepsi anlamca birbirinin zıttı durum ve eylemleri ifade etmektedir.
Çözüm kontrolü: İnceleme sonucunda kelimeler arasındaki zıtlık ilişkisi gözlemlenmiştir.
Soru 7
Kısa cevap
Bu dizelerin ortak özelliği, anlamca zıt (karşıt) kavramların bir arada kullanılmasıdır.
Tanımda daire içine alınacak seçenek: karşıt
(Cümlenin tamamı: Birbirine karşıt olay, durum vb. nin bir arada kullanılmasına karşıtlık söz sanatı denir.)
Çözüm kontrolü: İncelemeden çıkarım yapılarak tezat (karşıtlık) sanatının tanımı doğru terimle tamamlanmıştır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Karşıtlık (tezat) sanatının şiire katkısı: Şiirdeki zıt durumları bir arada vererek anlatımı daha canlı, dikkat çekici ve etkileyici kılar; duygu ve düşüncelerin akılda kalıcılığını artırır.
Çözüm kontrolü: Edebi sanatın metnin anlatım zenginliğine ve anlam derinliğine sağladığı katkı açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 69 · 
Türkçe Ders Kitabı 2. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 71 →