Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
“Soran dağlar aşmış, sormayan ovada yolunu şaşmış.” sözü, bilmediğini başkalarına danışan kişilerin en büyük zorlukları bile kolayca aşabileceğini; sormaktan ve öğrenmekten çekinenlerin ise en basit durumlarda bile hataya düşebileceğini anlatmaktadır.
- Güçlük ve kolaylıklar: Dağ, günlük hayatta karşılaşılan büyük engelleri ve karmaşık durumları; ova ise kolay, sorunsuz görünen ortamları temsil eder.
- Yer şekillerinin özellikleri: Dağ aşılması zor bir engeldir ve rehberlik/bilgi gerektirir. Ova düzlüktür ancak doğru yön seçilmezse kolayca kaybolunabilir. Buradan hareketle bağlam odaklı çıkarım yapıldığında, bilgi arayışının engelleri aştırdığı sonucuna ulaşılır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Soran dağlar aşmış,
Sormayan ovada yolunu şaşmış.
Bilginin peşinden koşan başarmış,
Cahil kalan karanlıkta kalmış.
Yazma sürecinde ilk iki dize ile anlamsal bütünlük ve uyak uyumu sağlanarak dörtlüğe dönüştürülmüştür.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Seçilen seslendirme komutuna göre okuma yapılmalıdır. Örneğin “Ses düzeyini değiştirerek söyleme” yönergesi seçildiğinde:
-
- dizede ses tonu yükseltilerek,
-
- dizede ses tonu alçaltılarak,
-
- dizede tekrar ses yükseltilerek,
-
- dizede tekrar ses alçaltılarak vurgu ve tonlamaya dikkat edilip okunmalıdır.
Soru 4
Kısa cevap
Görsellerdeki doğa sesleri ve dilimizdeki yansıma söz varlığı karşılıkları şu şekildedir:
- 1. Görsel (Arılar): “Vızzz” sesi → Vızıltı, vızıldamak
- 2. Görsel (Akarsu/Şelale): “Şırıl şırıl” sesi → Şırıltı, şırıldamak
- 3. Görsel (Balon patlaması): “Pat / Güm” sesi → Patlama, patırtı, gümbürtü
- 4. Görsel (Öksüren çocuk): “Öhö öhö” sesi → Öksürük, öksürmek
- 5. Görsel (Kaynayan tencere): “Fokur fokur” sesi → Fokurtu, fokurdamak
Doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan bu tür kelimeler dilimizde yansıma sözcükler olarak adlandırılır.
Soru 5
Kısa cevap
Altı çizili ifadeler yansıma kelimelerle yeniden düzenlendiğinde cümleler şu şekli alır:
- Top cama vurunca cam şangırtıyla kırıldı. (Veya: şangır şungır oldu)
- Tencereden kaynayan sütün fokurtusu geliyordu.
- Karların erimesiyle beslenen dere şırıl şırıl akıyordu.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 29 · 
Türkçe Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 31 →