Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Cümlelerde renkli yazılan kelimeler ses olayları yönünden incelendiğinde:
- sanatının (sanatı-n-ın) / yüzyıla (yüzyıl-a)
- bebeği (bebeğ-i) / ikincisi (ikinci-s-i)
- Japonya’ya (Japonya-y-a)
- çatalın (çatal-ın) / ikişer (iki-ş-er)
- üçer (üç-er)
Ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek getirildiğinde ek doğrudan eklenirken, ünlüyle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek getirildiğinde araya “y, s, ş, n” seslerinin girdiği görülür.
Çözüm-kontrol açıklaması
Kelimelerin son harfleri ile aldıkları eklerin ilk harfleri ünlü-ünsüz ilişkisi bakımından karşılaştırılarak okuma tamamlanmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Aynı eki alan kelimeler arasındaki fark, kelimenin son harfinin ünlü ya da ünsüz olmasıyla ilgilidir. Ünsüzle biten sözcükler eki doğrudan alırken (örneğin “üç-er”, “yüzyıl-a”), ünlüyle biten sözcükler ünlüyle başlayan ek aldığında araya “y, s, ş, n” sesleri girer (örneğin “iki-ş-er”, “Japonya-y-a”).
Bu farkın ortaya çıkma sebebi, Türkçe kelimelerde iki ünlü harfin yan yana gelemediği kuralıdır. Telaffuzu ve söyleyişi kolaylaştırmak amacıyla iki ünlü arasına yardımcı ünsüz (kaynaştırma harfi) eklenir.
Çözüm-kontrol açıklaması
Türkçenin temel ses kurallarına ve akıcı söyleyiş özelliğine dayanarak farkın nedeni açıklanmıştır.
Soru 3
Kısa cevap
Türkçe kelimelerde iki ünlü yan yana gelmez. Ünlü harflerle biten kelimeler ünlü harflerle başlayan ekler alırken “y, s, ş, n” yardımcı sesleri araya girer.
Çözüm-kontrol açıklaması
Yay ayraç içindeki kelimeler (yardımcı - yan yana - ünlü, ünlü) tanım kurgusundaki boşluklara anlam ve kural bakımından doğru sırayla yerleştirilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Cümleler belirtilen yardımcı ünsüzler (y, s, ş, n) kullanılarak şu şekilde tamamlanabilir:
- Son durağımız Amasya’ya (veya lokantaya) doğru yola çıktık. (y)
- Festivale onunla ikisi (veya ablası) gelecekmiş. (s)
- Her ülke için ikişer (veya üçer / altışar) kişilik gruplara ayrıldık. (ş)
- Japonya’nın (veya lokantanın) yemeklerini çok sevdik. (n)
Çözüm-kontrol açıklaması
Her satırda parantez içinde verilen yardımcı ses (y, s, ş, n), ünlü ile biten kelimelere ünlü ile başlayan ek getirilerek doğru biçimde kullanılmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 128 · 
Türkçe Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 130 →