Sayfa rehberi
Bu sayfada Türkiye’deki nüfus yoğunluğu, nüfusun dağılışını etkileyen faktörler ve kırsal kesimdeki yerleşme tipleri anlatılmaktadır.
Nüfus yoğunluğu ve illere göre dağılışı
Kilometrekareye düşen kişi sayısına nüfus yoğunluğu denir. Türkiye genelinde ortalama nüfus yoğunluğu kilometrekareye 111 kişidir.
- Nüfus yoğunluğu en yüksek olan iller: İstanbul (kilometrekareye 3.013 kişi), Kocaeli ve İzmir’dir. Sanayi, ulaşım, hizmet, ticaret ve turizm gibi beşerî faktörlerin gelişmiş olması bu illerde nüfusun yoğunlaşmasını sağlamıştır.
- Nüfus yoğunluğu en az olan iller: Tunceli (kilometrekareye 12 kişi), Ardahan ve Erzincan’dır. Dağlık ve engebeli arazi, olumsuz iklim koşulları ve ekonomik faaliyetlerin sınırlılığı nüfus yoğunluğunun düşük olmasına yol açmıştır.
Türkiye nüfus yoğunluğu haritası incelemesi
Haritada renk tonlarına göre kilometrekareye düşen kişi sayısı derecelendirilmiştir:
- Koyu mavi alanlar kilometrekareye 500’den fazla kişinin düştüğü en yoğun nüfuslu yerleri gösterir.
- Açık tonlar ise nüfus yoğunluğunun az olduğu (kilometrekareye 0-50 ve 51-100 kişi) yerleri temsil eder.
- Harita incelendiğinde kıyı kesimlerinde, ulaşım ve sanayinin geliştiği ovalık alanlarda nüfus yoğunluğu yüksekken iç ve doğu kesimlerdeki yüksek ve engebeli alanlarda nüfus yoğunluğu düşüktür.
Kırsal alanda yerleşme tipleri
Evlerin birbirine olan mesafesine ve arazi yapısına göre iki temel yerleşme tipi vardır:
- Toplu yerleşme: Su kaynaklarının yetersiz, iklimin kurak veya yarı kurak, arazinin ise engebesiz ve düz olduğu yerlerde görülür. Evler su kaynaklarının etrafında birbirine yakın inşa edilir. Ülkemizde İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu kırsalında yaygındır.
- Dağınık yerleşme: Su kaynaklarının ve yağışın bol, yer şekillerinin engebeli ve tarım arazilerinin parçalı olduğu yerlerde görülür. Evler birbirinden uzaktır. Ülkemizde en çok Karadeniz kıyı kuşağı ve dağ yamaçlarında görülür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 84 ·
Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 86 →