Sayfa rehberi
Bu sayfada 11. yüzyıldan itibaren Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliklerinden Danişmentliler ve Mengücekliler ile ilgili tarihî bilgiler, coğrafi dağılımları gösteren bir harita ve beyliklerin Anadolu medeniyetine katkılarını açıklayan bir kaynak metin yer almaktadır.
Danişmentliler (1080 - 1178)
- Kurulduğu Bölge: Sivas ve çevresinde kurulmuştur.
- Önemli Eserleri: Kayseri Ulu Cami, Sivas Ulu Cami, Tokat Melik Gazi Kümbeti ve Tokat Kulak Kümbeti.
- Kültürel Önem: Tokat ve Niksar’da inşa edilen Yağıbasan Medreseleri, Anadolu’da yapılan ilk medreseler olarak kabul edilir. Bu eserler eğitim ve bilim alanında öncülük etmiştir.
Mengücekliler (1080 - 1228)
- Kurulduğu Bölge: Erzincan ve çevresinde kurulmuştur.
- Önemli Eserleri: Sivas Divriği’de bulunan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Mengücekliler dönemine ait en önemli mimari yapıdır.
- Ortak Miras: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, 1985 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınarak insanlığın ortak mirası olarak tescillenmiştir.
Harita Bilgisi (İlk Türk Beylikleri)
Haritada İlk Türk beyliklerinin Anadolu coğrafyasındaki hâkimiyet alanları görülmektedir:
- Danişmentliler: Sivas, Tokat, Amasya ve Kayseri çevresi
- Mengücekliler: Erzincan, Divriği ve çevresi
- Saltuklular: Erzurum ve çevresi
- Artuklular: Mardin, Diyarbakır ve Elazığ çevresi
Kaynak Metin Değerlendirmesi (Anadolu’ya Katkıları)
Metinde ilk Türk beyliklerinin şu temel işlevleri vurgulanmaktadır:
- Anadolu’nun fethedilmesi, Türkleşmesi ve İslamlaşmasında rol oynamışlardır.
- Haçlı saldırılarına karşı Anadolu topraklarını savunmuşlardır.
- İmar faaliyetleri yürüterek cami, medrese, köprü, kervansaray ve imarethaneler inşa etmiş; yeni şehir ve kasabalar kurmuşlardır.
- Göçebe Türk topluluklarını yerleşik hayata geçirerek bölgenin sosyal ve ekonomik yapısını güçlendirmişlerdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 166 · 
Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 168 →