Soru 1
Soru: Türk tarihini araştıran bir tarihçi olduğunuzu düşünün. Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz? Tartışınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Metindeki görsel kanıtlara göre Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti hakkında şu bilgilere ulaşılabilir:
- Devlet Merkezi ve Yurt: Türklerin ana yerleşim ve yönetim merkezinin Ötüken olduğu öğrenilir.
- Hükümdar ve Yönetim: Devletin İlteriş Kağan ve İlbilge Hatun tarafından yeniden derlenip toparlandığı, halkın töreye göre eğitildiği görülür.
- Dış İlişkiler ve Tehditler: Çinlilerin ipekli kumaşlar ve tatlı sözlerle Türk halkını kandırma yöntemleri ile siyasi mücadeleler anlaşılır.
- Devlet ve Töre Anlayışı: Gök çökmedikçe ve yer delinmedikçe Türk devletinin ve töresinin yıkılamayacağı vurgulanarak bağımsızlık düşüncesi öne çıkarılır.
Çözüm kontrolü: Cevaplar doğrudan sayfada verilen Orhun Kitabeleri metnindeki ifadelerden çıkarılmış ve kanıtlanmıştır.
Soru 2
Soru: Destanlar ve yazıtlar; Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları arasında yer almaktadır. Bu devletlerin medeniyetimize başka hangi katkıları olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu devletlerin medeniyetimize sağladığı diğer temel katkılar şunlardır:
- Asya Hun Devleti: Onlu askeri sistemi kurarak Türk ordusunun teşkilat yapısını oluşturmuşlar, dokumacılık ve madencilikte (özellikle demir işleme) gelişmişlerdir.
- Göktürkler: Türk adıyla kurulan ilk devlet olup kendilerine ait 38 harfli Göktürk alfabesini oluşturmuşlar ve bağımsızlık bilincini güçlendirmişlerdir.
- Uygurlar: Yerleşik hayata geçerek ilk Türk şehirlerini, tapınaklarını ve mimari eserlerini inşa etmişler; matbaa ve kâğıdı kullanarak kütüphaneler kurmuş, tarım ve ticareti geliştirmişlerdir.
Çözüm kontrolü: Türk devletlerinin askeri, alfabesel, sosyal ve mimari alanlardaki tarihsel katkıları eksiksiz açıklanmıştır.
Soru 3
Soru: Bu devletlerin medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konular nelerdir? Belirlediğiniz konuları aşağıdaki kutulara yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Kutulara yazılabilecek örnek merak konuları:
- Asya Hun Devleti: Hunların geliştirdiği onlu askeri sistem günümüz ordularına nasıl ilham olmuştur ve göçebe yaşamda kullandıkları çadır (otağ) sanatı nasıldır?
- Göktürkler: Göktürk alfabesi nasıl tasarlanmıştır ve Orhun Kitabeleri taşlar üzerine hangi araçlarla kazınmıştır?
- Uygurlar: Uygurların yerleşik hayata geçmesiyle günlük yaşam, matbaa kullanımı ve mimari yapılar nasıl değişmiştir?
(Kendi merak ettiğiniz farklı soruları da bu kutulara ekleyebilirsiniz.)
Çözüm kontrolü: Her üç Türk devleti için ayrı ayrı öğrenci seviyesine uygun merak soruları oluşturulmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 113 · 
Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 115 →