Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Münazara için sınıf iki gruba ayrılabilir. Bir grup yakıt kullanımının yararlarını, diğer grup ise insan ve çevre üzerindeki zararlarını savunur. Her grup sözcü, araştırmacı ve not tutucu belirleyebilir.
Yakıtların ısınma, ulaşım ve üretim gibi yararları vardır. Ancak fosil yakıtların yanması hava kirliliğine ve çevre sorunlarına yol açabilir.
Kısa çözüm-kontrol: Görüşler hem olumlu hem olumsuz etkileri içermelidir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Yakıt kullanımının olumlu etkileri şunlardır:
- Evlerin ve okulların ısınmasını sağlar.
- Ulaşım araçlarının çalışmasına yardım eder.
- Fabrikalarda üretim için enerji sağlar.
- Yemek pişirme ve sıcak su elde etmede kullanılır.
Olumsuz etkileri şunlardır:
- Kömür, petrol ve doğal gazın yanması hava kirliliğine neden olabilir.
- Atmosfere yayılan gazlar Dünya’nın ısınmasını artırabilir.
- Yakıtların çıkarılması ve taşınması çevreyi etkileyebilir.
- Duman ve gazlar canlıların solunum sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Kısa çözüm-kontrol: Araştırmada insan, çevre ve enerji ihtiyacı birlikte ele alınmalıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Soba ve doğal gaz zehirlenmeleri, yakıtın yanması sırasında oluşan gazların solunmasıyla gerçekleşebilir. Özellikle karbon monoksit gazı renksiz ve kokusuz olduğu için fark edilmesi zordur.
Zehirlenmeyi önlemek için:
- Soba ve doğal gaz cihazlarının bakımı düzenli yapılmalıdır.
- Bacalar temiz ve açık tutulmalıdır.
- Ortam düzenli havalandırılmalıdır.
- Soba yatmadan önce tamamen söndürülmelidir.
- Baş ağrısı, bulantı veya baş dönmesi gibi belirtilerde ortam havalandırılmalı ve tıbbi yardım istenmelidir.
Kısa çözüm-kontrol: Güvenlik önlemleri, zehirli gazların kapalı ortamda birikmesini azaltmaya yöneliktir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Grup içinde elde edilen bilgiler sırayla paylaşılabilir. Örneğin bir öğrenci yakıtların ekonomik yararını, başka bir öğrenci çevreye etkisini, bir diğeri de insan sağlığıyla ilgili riskleri anlatabilir.
Tartışmada konuşan kişi dikkatle dinlenmeli, söz kesilmemeli ve farklı fikirlere saygı gösterilmelidir.
Kısa çözüm-kontrol: Paylaşılan bilgiler kanıta dayalı, anlaşılır ve konu ile ilgili olmalıdır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Oylama sonunda şu görüş savunulabilir: Yakıtlar günlük yaşam için gereklidir; ancak çevre ve insan sağlığı üzerindeki zararları azaltacak şekilde dikkatli kullanılmalıdır.
Bu görüşün gerekçeleri şunlardır:
- Yakıtlar ısınma ve ulaşım için enerji sağlar.
- Fazla ve bilinçsiz yakıt kullanımı hava kirliliğini artırabilir.
- Enerji tasarrufu yapmak hem ekonomik yarar sağlar hem de çevreyi korur.
Kısa çözüm-kontrol: Savunulan görüşün gerekçeleri, yakıt kullanımının yarar ve zararlarıyla uyumlu olmalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Farklı görüşlere açık olmak için karşı grubun düşünceleri dikkatle dinlenir. Katılınmayan bir fikir varsa saygılı biçimde nedenleri açıklanır. Yeni ve doğru bilgiler öğrenildiğinde görüş değiştirilebilir.
Örnek ifade: “Yakıtların gerekli olduğunu düşünüyorum; ancak çevreye verdiği zararı azaltmak için tasarruf yapılması gerektiği görüşüne katılıyorum.”
Kısa çözüm-kontrol: Tartışmada amaç kazanmak değil, bilimsel gözlem ve bilgilerden yararlanarak doğru sonuca ulaşmaktır.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Yakıt kullanımıyla ilgili geçerli sonuçlar şunlardır:
- Yakıtlar insanların enerji ihtiyacını karşılar.
- Yanma sonucu oluşan duman ve gazlar havayı kirletebilir.
- Hava kirliliği çevreyi ve canlıları olumsuz etkileyebilir.
- Yakıtlar güvenlik kurallarına uygun kullanılmalıdır.
- Tasarruflu yakıt kullanımı çevrenin korunmasına katkı sağlar.
Kısa çözüm-kontrol: Sonuçlar, tartışmada paylaşılan olumlu ve olumsuz etkileri birlikte kapsamalıdır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Yakıt kullanımında ekonomik davranmak için gereksiz ısınmadan kaçınılmalı, kapı ve pencereler açık bırakılmamalı, ısı yalıtımına önem verilmeli ve yakıtlar verimli kullanılmalıdır.
Daha az yakıt kullanmak aile bütçesine katkı sağlar. Ayrıca daha az yakıt yakılması, hava kirliliğinin azalmasına yardımcı olur.
Kısa çözüm-kontrol: Ekonomik kullanım hem para tasarrufu hem de çevrenin korunması açısından önemlidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 116 · 
Fen Bilimleri Ders Kitabı 2. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 118 →