Soru:
6 özdeş musluğun 10 saatte doldurduğu bir havuz aynı özellikteki 15 musluk kaç saatte doldurur?
Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]
6 özdeş musluğun 10 saatte doldurduğu bir havuz aynı özellikteki 15 musluk kaç saatte doldurur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Muslukların beraber çalıştığında işi bitirme süreleri, musluk sayısı ile ters orantılıdır.
t_1 \times n_1 = t_2 \times n_2
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilenleri yaz
- 6 musluk havuzu 10 saatte dolduruyor.
- Musluk sayısı artırıldığında süre azalacak.
- Yeni musluk sayısı 15.
Adım 2 — Denklem kur
6 \times 10 = 15 \times t
Adım 3 — Süreyi bul
60 = 15t \implies t = \frac{60}{15} = 4 \text{ saat}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 15 musluk havuzu 4 saatte doldurur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İş Orantısı
- Aynı işi yapan işçi/araç sayısı artarsa işin bitme süresi azalır.
- Bu problemde musluk sayısı işçi yerine geçer.
2. Ters Orantı
- İşin süresi musluk sayısı ile ters orantılıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
6 özdeş musluğun 10 saatte doldurduğu bir havuz aynı özellikteki 15 musluk kaç saatte doldurur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- İş hızı (orantı): Bir işin tamamlanma süresi, yapılan işin hızının ters Orantısındadır.
- Eğer bir musluğun saatte yaptığı iş miktarı r ise, n musluğun birlikteki hızı n·r olur ve süre 1 / (n·r) saattir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 6 musluğun toplam hızı
6 özdeş musluğun toplamda 1 havuzu 10 saatte doldurduğu veriliyor.
\text{Toplam hız}_{6} = \frac{1\ \text{havuz}}{10\ \text{saat}}
Adım 2 — Bir musluğun hızı
Bir musluğun hızı: Her musluğun eşit olduğu için bir musluğun hızı, 6 musluğun hızının 1/6’sıdır.
\text{Bir musluğun hızı} = \frac{1}{6} \cdot \frac{1\ \text{havuz}}{10\ \text{saat}}
= \frac{1}{60}\ \text{havuz/saat}
Adım 3 — 15 musluğun toplam hızı
15 musluğun hızı: 15 musluğun birlikteki hızı, bir musluğun hızının 15 katıdır.
\text{Toplam hız}_{15} = 15 \cdot \frac{1}{60}\ \text{havuz/saat}
= \frac{15}{60}\ \text{havuz/saat}
= \frac{1}{4}\ \text{havuz/saat}
Adım 4 — Süreyi bulma
Süre: Süre = Toplam iş / Toplam hız
Toplam iş 1 havuz olduğuna göre süre:
\text{Süre} = \frac{1\ \text{havuz}}{\tfrac{1}{4}\ \text{havuz/saat}}
= 4\ \text{saat}
CEVAP: 15 musluk aynı havuzu 4 saatte doldurur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- İş hızı
- Tanım: Birim zamanda yapılan iş miktarıdır (ör. havuz/saat).
- Bu problemde: Musluk sayısı arttıkça toplam hız artar; süre azalır.
- Orantı
- Tanım: Bir niceliğin diğeriyle doğru veya ters orantılı olması.
- Bu problemde: Süre, toplam hızla ters orantılıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış ters orantı uygulamak
- Yanlış: Musluk sayısını doğrudan süreyle çarpmak (ör. 10 × 15 / 6 = 25 saat gibi).
- Doğru: Musluk sayısı arttıkça süre azalır; doğru işlem süreyi orantılı olarak bölmektir.
- Neden yanlış: Süre, hızla ters orantılıdır; hızı artırmak süreyi azaltır.
- Düzeltme: Önce bir musluğun hızını bulun veya doğrudan orantı kurun: 6 musluk → 10 saat, 15 musluk → x saat; 6·10 = 15·x → x = 60/15 = 4 saat.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 