6 Bir terzi 160 cm uzunluğundaki kumaşı 3 ve 5 ile orantılı olacak şekilde iki parçaya ayırıyor. Daha sonra bu parçalardan uzun olanı 2 ve 3 ile ters orantılı olacak şekilde tekrar iki parçaya ayırıyor. Buna göre, elde edilen 3 parça kumaşın uzunluklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Doğru orantı: Parçaların oranı verilir.
- Ters orantı: İki büyüklüğün çarpımı sabittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk bölme: 3 ve 5 oranıyla iki parçaya ayırma
Toplam kumaş uzunluğu 160 cm.
Parçalar 3x ve 5x uzunluklarında.
Toplamları 160 cm olmalı:
3x + 5x = 160 \Rightarrow 8x = 160 \Rightarrow x = 20
Parçalar:
3x = 60 \text{ cm}, \quad 5x = 100 \text{ cm}
Adım 2 — Uzun olan parçayı 2 ve 3 ile ters orantılı olarak iki parçaya ayırma
Uzun parça 100 cm. İki parçaya ayırırken ters orantı 2 ve 3.
Ters orantıya göre:
\text{Parça 1 uzunluğu} = a, \quad \text{Parça 2 uzunluğu} = b
a \propto \frac{1}{2}, \quad b \propto \frac{1}{3}, \quad a \times 2 = b \times 3 = k
Veya şöyle hesaplayabiliriz:
Eğer a ve b ters orantılıysa,
a = \frac{k}{2}, \quad b = \frac{k}{3}
Ve toplamları 100 cm:
a + b = \frac{k}{2} + \frac{k}{3} = 100
\frac{3k + 2k}{6} = 100 \Rightarrow \frac{5k}{6} = 100 \Rightarrow k = \frac{100 \times 6}{5} = 120
Parçalar:
a = \frac{120}{2} = 60 \text{ cm}, \quad b = \frac{120}{3} = 40 \text{ cm}
Adım 3 — Elde edilen 3 parçanın uzunlukları
- İlk kısa parça: 60 cm
- Uzun parça ikiye bölünmüş: 60 cm ve 40 cm
Yani 3 parçanın uzunlukları: 60 cm, 60 cm, 40 cm
Adım 4 — Şıklarda yanlış olanı bulma
A) İki parçanın uzunluğu aynıdır. (+) Evet, iki tane 60 cm parça var. DOĞRU
B) Parçalardan en kısa olanı 40 cm’dir. (+) DOĞRU
C) En kısa ile en uzun parçanın toplamı 80 cm’dir.
En kısa 40, en uzun 60 → 40 + 60 = 100
YANLIŞ
D) Parçalardan en uzun olanı 60 cm’dir. (+) DOĞRU
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) En kısa ile en uzun parçanın uzunluğu toplamı 80 cm’dir. (YANLIŞ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 