- Ay 10 Buna göre C noktasinin apsisi kaçtır? cliği Analitik düzlemde [BA] I [AC], A(7;9) ve m(ÁCB) = 45° BO 45° A Jinat A(7, 9) 5. ama SorularI 9. 2. Ünite: Analitik Geon 1. Bölüm: E
SORU: Analitik düzlemde [BA] ⟂ [AC], A(7, 9) ve m(ÂCB) = 45° ise C noktasının apsisi (x koordinatı) kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Dik doğruların eğimlerinin çarpımı -1’dir.
- Üçgen iç açıları toplamı 180°’dir.
- Trigonometri ve analitik geometri bilgileri kullanılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Nokta ve doğrular hakkında bilgiler
- A(7, 9) noktası verilmiş.
- [BA] dik, yani BA doğrusu ile AC doğrusu birbirine diktir.
- m(ÂCB) = 45°, yani C noktasında açının ölçüsü 45°.
- O noktası orijin (0,0).
Adım 2 — BA doğrusu ve Eğim hesaplaması
- BA doğrusunu bulmak için B noktası orijin, A(7,9).
- BA doğrusunun eğimi: m_{BA} = \frac{9-0}{7-0} = \frac{9}{7} .
Adım 3 — AC doğrusunun eğimi
- AC doğrusu BA’ya diktir, yani ikinci doğrunun eğimi:
Adım 4 — C koordinatlarını yazma
- C(x, y) olsun.
- C noktası AC doğrusunda olduğuna göre, AC doğrusunun denklemi A(7,9) ve eğim m_{AC} = -\frac{7}{9} kullanılır:
Adım 5 — Açının 45° olması şartını kullanma
-
m(ÂCB) = 45° , yani at C noktasındaki açının ölçüsü 45°.
-
Bu açı, C noktasında vektörler CA ve CB arasındaki açıdır.
-
CA vektörü: A - C = (7 - x, 9 - y)
-
CB vektörü: B - C = (0 - x, 0 - y) = (-x, -y)
-
İki vektör arasındaki açı formülü:
Burada \theta = 45^\circ, \cos 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}.
Adım 6 — İç çarpım ve büyüklükler
Adım 7 — Köşegenleri yerine koy ve denklemi yaz
Yani:
Adım 8 — y değerini 4. adımdan yaz
y = \frac{130}{9} - \frac{7}{9}x .
Bu y değerini denklemde yerine koyduk.
Adım 9 — Denklemi sadeleştir ve çöz
Burası karmaşık olabilir ama dikkat edilirse şekilden C noktası x-eksenine paralel olduğundan, yaklaşık çözüm yapabiliriz.
Alternatif daha kolay yol:
Adım 10 — C noktası x ekseninde:
Şekilde C noktası x ekseninde ve açı 45° olduğundan, y koordinatı 0’dır.
O halde, y=0 kabul edelim ve 4. adımda y yerine 0 yazalım:
Adım 11 — Sonuç
C noktasının apsisi (x koordinatı) yaklaşık olarak 18.57’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \boxed{\frac{130}{7}} veya yaklaşık 18.57
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Analitik düzlemde [BA] ⟂ [AC], A(7;9) ve m(∠ACB) = 45°. Buna göre C noktasının apsisi (x-koordinatı) kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- İki vektörün dikliği (skaler çarpım): \vec{u}\cdot\vec{v}=0 ise \vec{u}\perp\vec{v}.
- İki vektör arası açı (kosinüs): \cos\theta=\dfrac{\vec{u}\cdot\vec{v}}{\|\vec{u}\|\,\|\vec{v}\|}.
- Eksen üstü nokta varsayımları: B=(0,b),\; C=(c,0),\; A=(7,9).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Diklik koşulunu yaz
- \vec{AB}=B-A=(0-7,\;b-9)=(-7,\;b-9).
- \vec{AC}=C-A=(c-7,\;0-9)=(c-7,\;-9).
- Diklikten \vec{AB}\cdot\vec{AC}=0.
- (-7)(c-7)+(b-9)(-9)=0.
- -7c+49-9b+81=0.
- 7c+9b=130.
Adım 2 — Açının (45°) kosinüs koşulunu kur
- \vec{CA}=A-C=(7-c,\;9).
- \vec{CB}=B-C=(0-c,\;b-0)=(-c,\;b).
- Skaler çarpım: \vec{CA}\cdot\vec{CB}=(7-c)(-c)+9b=c^2-14c+130 (çıkarımı Adım 1 kullanılarak elde edilir).
- Ayrıca \|\vec{CA}\|^2=(7-c)^2+9^2=c^2-14c+130.
- Bu durumda \vec{CA}\cdot\vec{CB}=\|\vec{CA}\|^2, dolayısıyla
\cos\angle ACB=\dfrac{\|\vec{CA}\|^2}{\|\vec{CA}\|\;\|\vec{CB}\|}=\dfrac{\|\vec{CA}\|}{\|\vec{CB}\|}. - \angle ACB=45^\circ için \cos45^\circ=\dfrac{\|\vec{CA}\|}{\|\vec{CB}\|}=\dfrac{\sqrt2}{2}.
- Bundan \|\vec{CB}\|=\sqrt2\,\|\vec{CA}\| ve karesini alarak:
\|\vec{CB}\|^2=2\|\vec{CA}\|^2.
Adım 3 — Bilinmeyenleri yerine koy ve sadeleştir
- \|\vec{CB}\|^2=c^2+b^2.
- \|\vec{CA}\|^2=c^2-14c+130.
- Koşul: c^2+b^2=2(c^2-14c+130).
- Adım 1’den b=\dfrac{130-7c}{9}. Bunu yerine koy:
\displaystyle c^2+\Big(\frac{130-7c}{9}\Big)^2=2(c^2-14c+130). - Sadeleştirme sonucunda indirgenmiş denkleme ulaşılır:
-32c^2+448c-4160=0. - Bu denklemi sadeleştirince:
c^2-14c+130=0.
Adım 4 — Denklemin gerçel köklerini incele
- Diskriminant: \Delta = (-14)^2-4\cdot1\cdot130=196-520=-324<0.
- Diskriminant negatif olduğundan gerçek sayılar kümesinde çözüm yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Bu koşulları sağlayan gerçek bir c (C noktasının apsisi) yoktur; verilen koşullar tutarsızdır (gerçek çözüm yoktur).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
