|6. Atomun yapısını oluşturan parçaciklar proton, nötron ve elektronlardr. Atomun yapısındaki parçacıkları temsil eden K, L ve M cisimlerinin eşit kollu terazideki denge durumlarn temsili olarak aşağıdaki şe- kilde gösterilmiştir. Yer (yatay) Yer (yatay) Buna göre, aşağıdaki değerierndirmelerden hangisi kesinlikle yarnliştr? A) K ile temsil edilen parçacik atomun çekir- değinde yer alır. B) L ile ternsil edilen parçacık (+) yüklüdür. C)K ile temsil edilen parçacık atomun özellik- lerini belirler. D) M ile tensil edilen parçacık yüksüzdür.
SORU: Atomun yapısını oluşturan parçacıkları temsil eden K, L ve M cisimlerinin eşit kollu terazideki denge durumlarına göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Protonlar: Atomun çekirdeğinde bulunur, pozitif yüklüdür, atomun kimyasal özelliklerini belirler.
- Nötronlar: Atomun çekirdeğinde bulunur, yüksüzdür.
- Elektronlar: Çekirdek çevresinde bulunur, negatif yüklüdür.
- Terazi dengesi: Eşit kolla terazide ağırlık ve dolayısıyla kütle etkili olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — K ve L cisimlerinin terazide dengesi
- Şekilde K ile L cisimleri eşit kollu terazi dengesi içindedir.
- K ve L cisimlerinin ağırlıkları eşittir.
- K kütle olarak proton ya da nötron olabilir, L ise elektron ya da proton olabilir.
- K çekirdekte olduğundan, proton veya nötron olarak düşünülebilir.
Adım 2 — L parçacığının yükü
- L cismi diğerine göre aynı kalsa da, pozitif yüklü parçacık protondur.
- Elektron negatif, nötron ise yüksüzdür.
- Soruya göre, L (+) yüklüdür, yani protondur.
Adım 3 — M ve L parçacıklarının terazide durumu
- M ile L denge değil, L daha ağırdır.
- Eğer M yüksüz ise nötron olabilir.
- M’nin yüksüz olduğu doğru olabilir.
Adım 4 — Atomun özelliklerini belirleyen parçacık
- Atomun kimyasal özelliklerini elektronlar belirler.
- K’nın çekirdekte olduğu söyleniyor, dolayısıyla proton ya da nötron.
- Bu yüzden K ile temsil edilen parçacığın atomun özelliklerini belirlediği ifadesi yanlıştır.
CEVAP: C) K ile temsil edilen parçacık atomun özelliklerini belirler.
TEMEL KAVRAMLAR:
-
Proton:
- Tanım: Atomun çekirdeğinde pozitif yüklü parçacık.
- Bu problemde: K cisminin çekirdekte ve L ile ağırlık dengesi açısından protonu temsil ettiği düşünülür.
-
Nötron:
- Tanım: Atom çekirdeğinde yüksüz parçacık.
- Bu problemde: M cisminin yüksüz olduğu ve nötron olabileceği sonucu çıkarılır.
-
Elektron:
- Tanım: Negatif yüklü ve atom çekirdeği çevresinde atomun kimyasal özelliklerini belirler.
- Bu problemde: Elektron K ile temsil edilmemiştir, K çekirdekte olduğu için elektron olamaz ve atomun özelliklerini belirleyemez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: K, L ve M cisimlerinin terazideki denge durumlarına göre hangi değerlendirme kesinlikle yanlıştır?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
- Gözlem: İlk teraziye göre K = L; ikinciye göre L > M, dolayısıyla K = L > M.
- Yorum: K ve L daha ağır; M çok daha hafif. Ağır parçacıklar proton veya nötron (çekirdekte), hafif olan elektron (çekirdeğin çevresinde) olabilir.
- Sonuç: Aşağıdaki ifade kesinlikle yanlış değildir: K ile temsil edilen parçacık atomun çekirdeğinde yer alır ifadesi doğru olabilir (K proton veya nötron olabilir).
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
- Yorum: L ağır olduğuna göre proton (pozitif) veya nötron (yüksüz) olabilir.
- Sonuç: L’in (+) yüklü olduğu kesin değildir; pozitif olabilir ama nötr de olabilir. Bu seçenek kesinlikle yanlış değildir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
- Yorum: Atomun kimyasal özelliklerini belirleyen proton sayısıdır. Eğer K proton ise doğru; eğer K nötron ise yanlış.
- Sonuç: C seçeneği kesinlikle yanlış değildir çünkü K proton da olabilir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
- Yorum: M en hafif parçacık olarak elektrone karşılık gelir. Elektronun elektrik yükü (-) dir, yüksüz (nötr) değildir.
- Sonuç: D ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
D. M ile temsil edilen parçacık yüksüzdür. — YANLIŞ çünkü M muhtemelen elektrondir ve (-) yüklüdür.
A. K ile temsil edilen parçacık atomun çekirdeğinde yer alır. — YANLIŞ olarak işaretlenemez; K çekirdekteki bir parçacık olabilir.
B. L ile temsil edilen parçacık (+) yüklüdür. — YANLIŞ olarak işaretlenemez; L pozitif de olabilir, nötr de.
C. K ile temsil edilen parçacık atomun özelliklerini belirler. — YANLIŞ olarak işaretlenemez; K proton ise doğrudur, nötron ise yanlış olur.
Adım 6 — Son Doğrulama
- Terazi düzenine göre K = L > M. Bu, K ve L’nin çekirdekteki proton/nötron türü ağır parçacıklara; M’nin ise hafif elektrona karşılık geldiğini gösterir. Elektron yüksüz değildir; negatif yüklüdür. Bu yüzden D kesinlikle yanlıştır.
CEVAP: D) M ile temsil edilen parçacık yüksüzdür.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
