- 1/4’i 12 olan sayının 1/6’i kaçtır
!Resim [Link Silindi]
!Resim [Link Silindi]
1/4’ü 12 olan sayı 48’dir ve bu sayının 1/6’sı 8’dir. Bu hesaplama, temel kesir kurallarına dayanır: Bir sayının bir kesmini bulmak için o kesmi sayıya çarpmak veya bölmek yeterlidir. Ortaokul seviyesinde, bu problem orantılı düşünmeyi geliştirir ve günlük hayatta indirim veya paylaşım gibi durumlarda kullanılır.
Bu problemi çözmek için iki aşamalı bir yaklaşım izleyelim. Önce bilinmeyen sayıyı bulalım, sonra 1/6’sını hesaplayalım.
Pro İpucu: Kesir problemlerinde, bir kesmi bulmak için ters işlem yapın. Burada 1/4’ü biliniyorsa, tam sayıyı elde etmek için 4 ile çarpın. Bu, pizzayı dörde böldüğünüzü ve bir diliminin 12 olduğunu düşünün: Tam pizza 48 olur.
Pratikte, bu hesaplama bir pastayı 6’ya bölmek gibidir: Her parça 8 birim olur. Ortaokul müfredatında (MEB 6. sınıf matematik), bu tür sorunlar oran-orantı ünitesinde işlenir ve problem çözme becerisini artırır.
Uyarı: Hızlı hesaplamada hata yapmamak için önce tam sayıyı doğrulayın. Yanlışlıkla 12’yi 6’ya bölerseniz (2), hatalı sonuç alırsınız.
Genel formül: Eğer bir sayının k kesmi m ise, tam sayı x = m \div \frac{1}{k} = m \times k. Sonra istenen kesim: \frac{x}{n}.
Bu problem için:
Kısayol yöntemi (orantı kullanarak):
Bu kısayol, ileri seviyede faydalıdır ve sınavlarda zaman kazandırır.
Anahtar Nokta: Orantı kuralı: İki kesir arasında çapraz çarpım yapın. Burada \frac{1}{4} = \frac{12}{x} → x = 48.
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Sayıyı Bul | \frac{x}{4} = 12 → x = 12 \times 4 | 48 |
| 2. 1/6’sını Bul | \frac{48}{6} veya 48 \times \frac{1}{6} | 8 |
| Genel Formül | x \times \frac{1}{n} (n=kesir paydası) | Hesaplanmış değer |
| Kısayol | 12 \times \frac{4}{6} = 12 \times \frac{2}{3} | 8 |
1. Neden önce tam sayıyı bulmamız gerekiyor?
Çünkü 1/6’sını doğrudan hesaplamak için tam sayıyı bilmek şart. Bu, zincirleme bir hesaplama: Önce 1/4’ten geriye git, sonra ileri git. Bu yöntem, problem çözmede mantıksal sırayı öğretir.
2. Kısayol yöntemi her zaman çalışır mı?
Evet, oran-orantı kuralı genel geçerdir. Eğer kesirler a/b ve c/d ise, sonuç m \times \frac{b}{d}. Burada b=4, d=6, m=12 → 12 \times \frac{4}{6} = 8. Ancak basit problemlerde adım adım daha güvenlidir.
3. Benzer bir problem: 1/3’ü 9 olan sayının 1/2’si kaçtır?
Önce sayı: 9 \times 3 = 27. Sonra 1/2’si: 27 \div 2 = 13.5. Kısayol: 9 \times \frac{3}{2} = 13.5.
4. Bu problemde hata yapmamak için ne yapayım?
Hesap makinesi kullanmadan önce parmakla doğrulayın: 48/6=8 evet. Ortaokulda kağıt-kalem pratiği önerilir.
Bu problemi çözdük, şimdi pekiştirelim: Benzer bir problem için adım adım çözüm mü istersin, yoksa oran-orantı konusunda bir quiz mi hazırlayayım?
Cevap: 8. Bir sayının 1/4’ü 12 ise sayı 12×4 = 48’dir. Bu sayının 1/6’sı 48÷6 = 8 olur.
Uzman İpucu: Bir sayının “1/n”’i verildiğinde orijinal sayı, verilen değeri n ile çarpmaktır; sonra başka bir kesir isteniyorsa yeni sayıyla aynı mantığı uygulayın.
Bir sayının kesri verilmişse orijinal sayı nasıl bulunur?
Verilen değeri kesrin paydasına çarparsınız. Örneğin 1/4 = 12 ise orijinal sayı 12×4 = 48.
Neden önce sayıyı bulup sonra 1/6 alıyoruz?
Çünkü soruda orijinal sayı direkt verilmemiş; önce orijinal sayıyı bulmak mantıklı ve hatasız sonuç verir.
Aynı anda iki farklı kesir verildiğinde ne yapmalıyım?
Birini kullanarak orijinal sayıyı bulun, sonra diğer kesri o orijinal sayı üzerinde hesaplayın. Karışıklığı önlemek için adımları yazın.
Benzer 5 soruluk bir alıştırma seti ister misiniz? @Nazlican_Solhan