Aşağdaki grafikte A, B, C, D köylerinde yaşayan insanların yaşlara göre dağılımıyla ilgili bilgler veril-
miştir.
A)
1-6 Yaş
6-18 Yas
18-55 Yaş
55 ve Üstü
A Köyū
B Köyü
Bu grafikteki bilgiler aşağıdaki tablolarıin hangisinde eksiksiz ve doğru verilmiştir?
C Köyū
D Köyū
7-18 Yaş
19-55 Yaş
56 ve Üstü
A Köyü
C Köyü
1-18 Yas
7-18 Yas
D Köyü
G Köyü
19-55 Yş
S 56 ve Üstü
S6 ve Ustü
S6 ve Üstü
Adım 1 — Grafikteki değerleri okuyalım
Grafikteki sütunlara göre köylerin yaş grupları şu şekildedir:
A Köyü: 1-6 Yaş = 9, 7-18 Yaş = 20, 19-55 Yaş = 61, 56 ve Üstü = 21
B Köyü: 1-6 Yaş = 11, 7-18 Yaş = 22, 19-55 Yaş = 58, 56 ve Üstü = 17
C Köyü: 1-6 Yaş = 18, 7-18 Yaş = 40, 19-55 Yaş = 72, 56 ve Üstü = 20
D Köyü: 1-6 Yaş = 8, 7-18 Yaş = 14, 19-55 Yaş = 38, 56 ve Üstü = 14
Adım 2 — Seçenekleri kontrol edelim
A seçeneği:
Satırlar yaş gruplarına göre verilmiş, ama değerler grafikteki köylere göre uyuşuyor. Ancak tablo düzeni bu soruda istenen biçime uygun değil.
B seçeneği:
Sütunlar yaş grupları, satırlar köyler olarak verilmiş. Değerler:
A Köyü: 9, 22, 61, 21
Bu satırda 7-18 Yaş yanlış, çünkü grafikte 20 olmalı.
Bu yüzden B yanlış.
C seçeneği:
Tablo düzeni doğru ve değerler de grafikle birebir uyumlu:
A Köyü: 9, 20, 61, 21
B Köyü: 11, 22, 58, 17
C Köyü: 18, 40, 72, 20
D Köyü: 8, 14, 38, 14
Bu nedenle C doğru.
D seçeneği:
A Köyü için 7-18 Yaş = 20 verilmiş, doğru görünüyor; ancak B Köyü’nde 1-6 Yaş = 11 ve 7-18 Yaş = 19 yazıyor. Grafikte bu değerler 11 ve 22 olmalı.
Bu yüzden D yanlış.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Tablo Okuma
Tanım: Grafikte verilen verilerin tabloya doğru aktarılmasıdır.
Bu soruda: Sütunların ve satırların grafikteki sayılarla tam uyuşması gerekir.
2. Veri Eşleştirme
Tanım: Her köyün yaş grubu değerlerini doğru sütun ve satıra yerleştirmektir.
Bu soruda: A, B, C ve D köylerinin değerleri tek tek karşılaştırıldı.
Sık Yapılan Hatalar:
Satır-Sütun Karışıklığı
Yanlış: Köyleri yaş gruplarıyla karıştırmak.
Doğru: Önce grafikteki değerleri okuyup sonra tabloya yerleştirmek.
Neden yanlış: Küçük bir yer değişikliği bile cevabı tamamen değiştirir.
İstersen bu sorunun nasıl hızlı çözüleceğini de gösterebilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
9. Sorunun Çözümü: Grafik ve Tabloların Doğruluk Kontrolü
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Grafik Verilerini Okuma
Grafikte dört köyün yaş gruplarına göre nüfus dağılımı gösterilmiştir:
1-6 Yaş (Mavi)
7-18 Yaş (Kırmızı Çizgili)
19-55 Yaş (Gri)
56 ve Üstü (Sarı)
Grafikten yaklaşık değerler şöyle:
Köy
1-6 Yaş
7-18 Yaş
19-55 Yaş
56 ve Üstü
A
9
20
61
21
B
11
22
58
17
C
18
40
72
20
D
8
14
38
14
Adım 2 — Tablolarda Verilerin Kontrolü
Seçenek A ve C: 1-6, 6-18 (veya 7-18), 18-55 (veya 19-55), 55 ve üstü (veya 56 ve üstü) yaş gruplarına göre tablolama yapılmış. Ancak 6-18 ile 7-18 ve 18-55 ile 19-55 yaş aralıkları farklı. Grafikte yaş aralıkları net; seçeneklerde bu uyumsuzluk var. Ayrıca 55 ve üstü vs. 56 ve üstü farklılık gösteriyor.
Seçenek B ve D: Yaş grupları tam olarak grafiktekinin aynısı (1-6, 7-18, 19-55, 56 ve üstü) ve köyler satırlarda.
Adım 3 — Tablolardaki Sayıların Grafikle Tutarlılığı
Seçenek B: Örnek olarak A Köyü 7-18 yaş 22; grafikle uyumlu.
B Köyü 56 ve üstü 17; grafikle uyumlu.
Diğer köyler ve yaş gruplarında da sayılar grafikle tam örtüşüyor.
Seçenek D: A Köyü 7-18 yaş 20 (Grafikte 20 değil, 22 civarı olmalı)
Diğer değerlerde de ufak farklılıklar var.
Adım 4 — Sonuç
Seçenek B tüm grafik bilgilerini eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: B seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Yaş Grupları: Grafik ve tablodaki yaş aralıklarının birebir eşleşmesi sonuçların doğruluğu için önemli.
Veri Doğruluğu: Tablo verileri grafik verileriyle birebir uyumlu olmalı.
Sık Yapılan Hatalar: Yaş Aralığı Uyumsuzluğu
Yanlış: Tablo ve grafikte farklı yaş aralıkları kullanmak
Doğru: Yaş aralıklarını birebir eşleştirmek gerekir
Neden Yanlış: Yaş aralıkları farklıysa sayılar anlamını yitirir, karşılaştırma yapılamaz.
Adım 1 — Grafikteki Yaş Gruplarını ve Değerlerini Okuyalım
Grafikte her köy için 4 yaş grubu var:
1-6 Yaş (Mavi sütun)
7-18 Yaş (Turuncu sütun)
19-55 Yaş (Gri sütun)
56 ve Üstü (Sarı sütun)
Grafikten Aşağıdaki Değerleri Okuyoruz:
A Köyü: 1-6 Yaş = 9, 7-18 Yaş = 20, 19-55 Yaş = 61, 56 ve Üstü = 21
B Köyü: 1-6 Yaş = 11, 7-18 Yaş = 22, 19-55 Yaş = 58, 56 ve Üstü = 17
C Köyü: 1-6 Yaş = 18, 7-18 Yaş = 40, 19-55 Yaş = 72, 56 ve Üstü = 20
D Köyü: 1-6 Yaş = 8, 7-18 Yaş = 14, 19-55 Yaş = 38, 56 ve Üstü = 14
Adım 2 — Tablo Düzeni ve Verileri Kontrol Edelim
Tablo düzeninde genellikle:
Satırlar köyleri,
Sütunlar yaş gruplarını gösterir.
Adım 3 — Seçenekleri Tek Tek İnceleyelim
A Seçeneği
Yaş grupları satır, köyler sütun olmuş.
Ama A seçeneğindeki yaş gruplarında sayılar grafikle uyuşmuyor (örneğin 6-18 Yaş yerine 7-18 yaş grafikle uyumsuz).
Ayrıca tablo düzeni bu soruda beklenen düzen ile uyuşmuyor.
B Seçeneği
Satırlar köy, sütunlar yaş grubu olmuş.
Ama A Köyü için 7-18 yaş 22 yazılmış. Oysa grafik 20 gösteriyor. Bu hata var.
C Seçeneği
Satırlar köyler, sütunlar yaş grupları ve yaş grupları grafikle birebir uyumlu:
A Köyü: 9, 20, 61, 21
B Köyü: 11, 22, 58, 17
C Köyü: 18, 40, 72, 20
D Köyü: 8, 14, 38, 14
Bu tablo hem düzen hem de sayılar açısından doğru.
D Seçeneği
Genelde doğru gibi ama B Köyü için 7-18 yaş 19 verilmiş, grafik 22 gösteriyor.
Küçük bu hata yüzünden yanlış.
Sonuç:
Doğru cevap C seçeneğidir.
Özet: Grafikteki yaş gruplarını ve köyleri önce doğru okuyup, sonra tablo düzenine ve rakamlara göre kontrol etmeliyiz. C seçeneği hem düzen hem de sayı olarak grafikteki gerçek verilere tamamen uyuyor.
Başka bir örnekle nasıl hızlı kontrol edeceğini göstereyim mi?
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!