50 Tane Ve Kısa Anlamlarıyla Deyim Listesi
1. Ateş püskürmek: Çok öfkeli olmak.
2. Kulak vermek: Dikkatini vermek, dinlemek.
3. Canı çıkmak: Çok yorulmak, bitkin düşmek.
4. Bal dök yala: Çok temiz ve düzenli olmak.
5. Kulağa küpe olmak: Ders veya nasihat edinmek.
6. Göze batmak: Rahatsız edici şekilde dikkat çekmek.
7. Yeni yetme: Henüz tecrübesiz genç kişi.
8. El üstünde tutmak: Çok değer vermek.
9. Göz ucuyla bakmak: Dikkatini vermeden bakmak.
10. Kapıyı aralamak: Bir işe başlamak veya fırsat yaratmak.
11. Bıçak gibi keskin: Çok sert ve ciddi olmak.
12. Ayağını denk almak: Dikkatli davranmak.
13. Göze çarpmak: Dikkat çekici olmak.
14. Kafa ütülemek: Gereksiz yere birini sürekli konuşarak bunaltmak.
15. Boynu bükük: Üzgün, mahzun hissetmek.
16. İpi kopartmak: Kontrolden çıkmak, serbest davranmak.
17. Akıl hocalığı yapmak: Tavsiyede bulunmak, yol göstermek.
18. Çırpınmak: Zorluklarla mücadele etmek.
19. Dertleşmek: Karşılıklı sorunları paylaşmak.
20. Kendi gölüne düşmek: Kendi hatasıyla zarar görmek.
21. İşi gücü bırakmak: Her şeyi durdurup ilgilenmemek.
22. Canı çekmek: Bir şeyi çok istemek veya arzulamak.
23. Göze almak: Her türlü riski kabullenmek.
24. Hakkını aramak: Kendi haklarını savunmak.
25. Büyüten gözle bakmak: Belirli bir durumu olduğundan ciddi görmek.
26. Her taşın altına elini sokmak: Her işe karışmak.
27. Kartı açık oynamak: Dürüstçe davranmak.
28. Eteğinde taş koymak: Kin veya gizli plan taşımak.
29. Kapı ağzı: Bir yerin açılış noktası.
30. Göz göz taşları kırmak: Çözülmesi zor yollar yapmak.
31. Kenar süsü: Önemsiz detay veya ek bilgi.
32. Arkadan iş çevirmek: Gizlice bir plan yapmak.
33. El ele yürümek: Birlik ve işbirliği içinde olmak.
34. Dil dökmek: Bir şeyi ikna etmeye çalışmak.
35. Hapı yutmak: Zor durumda kalmak.
36. Göğüs kabartmak: Başarı dolayısıyla gururlanmak.
37. Baldan tatlı konuşmalılar: Nazar verme şiddetiyle anlatma.
38. Tam merkeze vurmak: Kesin başarı hedeflemek.
39. Karşına hile başları koymak: Adı utancı belli kişiyle birlikte olmamak.
40. Oyun planı kurmak: Detaylı hedef yaratılımını çöz.
Ekstra…
21-40…
delen gibi yüzeyce 20 archieve…(dill)enti..! ![]()
Bu konuşmanın konusu: 50 tane anlamı kısa deyim yazınız.
Cevap:
İçindekiler
- Genel Bakış
- Deyim Nedir?
- 50 Kısa Deyim ve Anlamları
- Deyimleri Detaylı İnceleme
- Özet Tablo
- Sonuç ve Kısa Değerlendirme
1. Genel Bakış
Türkçe deyimler, günlük hayatta sıkça kullandığımız, anlamı kelimelerin tek tek anlamından farklılaşan kalıplaşmış ifade biçimleridir. Bu deyimler dilimize renk katar, konuşmalarımızı zenginleştirir ve duyguları, düşünceleri kısa ve öz şekilde ifade etmemize yardımcı olur. Bu derlemede 50 adet Türkçe deyim ve kısa anlamlarıyla birlikte sunulacaktır. Ardından kısa bir açıklama yaparak, deyimlerin nerede veya nasıl kullanıldığını örneklerle özetleyeceğiz. Bu kapsamlı rehber, hem öğrencilere hem de Türkçe’yi öğrenmek isteyen herkese faydalı olabilir.
2. Deyim Nedir?
Deyim, iki ya da daha fazla kelimeden oluşan, çoğunlukla mecaz anlam içeren, kalıplaşmış ifadelerdir. Deyimlerin içerdiği anlam, deyimi oluşturan kelimelerin sözlük anlamlarından genelde farklıdır; yani deyimler, “metaforik” (mecazi) anlamlar taşır. Örneğin “etekleri zil çalmak” deyimi, “çok sevinmek” anlamında kullanılır, ancak kelimeler tek tek ele alındığında bu ifadeden böyle bir sonuca hemen varmak mümkün değildir.
3. 50 Kısa Deyim ve Anlamları
Aşağıda 50 tane Türkçe deyim ve her birinin kısa anlamı yer almaktadır.
- Etekleri zil çalmak – Çok sevinmek
- Ateş pahası – Çok pahalı
- Kese doldurmak – Bol kazanç sağlamak
- Göz atmak – Kısaca bakmak
- Baş tacı etmek – Çok değer vermek
- Burnu havada – Kendini beğenmiş
- El ele vermek – Birlikte çalışmak, dayanışmak
- Karnı zil çalmak – Çok acıkmak
- Ayağını yorganına göre uzatmak – Gelirine göre harcamak
- Dişini sıkmak – Sabretmek
- Gözü arkada kalmak – Endişe duymak
- Kaşla göz arasında – Çok kısa sürede
- Dört dönmek – Büyük bir telaşla çabalamak
- Göz doldurmak – Takdir edilmek, beğenilmek
- Yufka yürekli – Çok merhametli
- İçi içine sığmamak – Heyecandan yerinde duramamak
- Kulak kabartmak – Gizlice dinlemek
- Kulak vermek – Dikkatle dinlemek
- Dalıp gitmek – Düşünceye dalmak
- Baş göz etmek – Evlenmelerine aracılık etmek
- Bir kulağından girip öbür kulağından çıkmak – Söyleneni umursamamak
- Bülbül gibi şakımak – Çok güzel konuşmak ya da şarkı söylemek
- Can atmak – Çok istemek
- Dili tutulmak – Şaşkınlıktan konuşamamak
- Ayağa düşmek – Herkesin diline dolanmak, değersizleşmek
- Burnundan kıl aldırmamak – Kendini kusursuz, üstün görmek
- Göze girmek – Takdir edilmek, beğenilmek
- Göze almak – Bir şeye cesaret etmek
- El üstünde tutmak – Çok değer verip özen göstermek
- İçi parçalanmak – Üzülmek, acı çekmek
- Külahları değişmek – Araları bozulmak, tartışmak
- Kulak ardı etmek – Önem vermemek
- Dört gözle beklemek – Sabırsızlıkla beklemek
- IIık tutmak – Bir işi zamanında, gerektiği gibi yapmak (daha ziyade “ılık tutmak” süt ya da yemeğin soğumaması için dikkat etmek gibi mecazi olarak “dikkatli davranmak”)
- Sudan ucuz – Çok ucuz
- Dibi tutmak – Yiyecek veya içeceğin tencerede yanması ya da mecazi olarak bir işin kötüye gitmesi
- Kafasına dank etmek – Ani farkına varmak
- Ağzından bal damlamak – Çok tatlı konuşmak
- Ağzını bıçak açmamak – Hiç konuşmamak
- Telif hakkı gözetmek – Başkasının hakkına saygı duymak (günlük deyim niteliği kazanmış olmasa da pratikte mecazi anlam taşıyabilir)
- Ağzını aramak – Karşıdakinin düşüncesini öğrenmeye çalışmak
- Atıp tutmak – Abartılı konuşmak, gerçeklikten uzak şeyler söylemek
- Cebini doldurmak – Çok para kazanmak
- Laf kalabalığı etmek – Gereksiz yere uzun konuşmak
- Sakız gibi uzatmak – Bir konuyu gereksizce uzatmak
- Ekmek kapısı – Geçim sağlanan yer
- Göz yummak – Görmezden gelmek, izin vermek
- Burnu sürtülmek – Yaptığı hatadan dolayı pişman olmak
- Gözünü daldan budaktan sakınmamak – Cesur davranmak
- Ayağını denk almak – Daha dikkatli davranmak, yanlış yapmaktan sakınmak
Bu 50 deyim, Türkçede sıklıkla kullanılan örneklerdir ve kısa anlamlarıyla birlikte verilmiştir. Bir sonraki başlıkta, deyimlerin kullanım durumlarına veya bağlamlarına kısaca değineceğiz.
4. Deyimleri Detaylı İnceleme
Bu bölümde, seçtiğimiz bazı deyimlerin kullanım örnekleri veya bu deyimlerin dilde ne gibi durumlarda karşımıza çıktığı açıklanacaktır. Hem kültürel hem de mecazi boyutlarına çok fazla girmeden, kısa bir özet niteliğinde bilgiler paylaşılacaktır.
1. Etekleri zil çalmak
- Kullanım Durumu: Bir kişinin çok heyecanlı, mutlu, sevinçli olduğunu ifade etmek için kullanılır.
- Örnek Cümle: “Hafta sonu tatile gideceği için etekleri zil çalıyor.”
2. Ateş pahası
- Kullanım Durumu: Fiyatın çok yüksek oluşu vurgulanır.
- Örnek Cümle: “Yeni telefonlar ateş pahası olmuş, almaya cesaret edemiyorum.”
3. Karnı zil çalmak
- Kullanım Durumu: Kişinin çok fazla acıkmış olduğunu belirtmek için kullanılır.
- Örnek Cümle: “İki saattir yemek yemedim, karnım zil çalıyor artık.”
4. Ayağını yorganına göre uzatmak
- Kullanım Durumu: Gelirlere göre harcama yapmanın önemini vurgular. Başkalarının geliriyle kıyaslama yapmadan kendi bütçene göre hareket etmeyi anlatır.
- Örnek Cümle: “Aylık giderlerini kontrol etmelisin, ayağını yorganına göre uzat.”
5. Gözü arkada kalmak
- Kullanım Durumu: Kişinin geride bir şey bırakırken kaygı duyması, huzursuz olması anlamına gelir.
- Örnek Cümle: “Ailem evde yalnız kalınca gözüm arkada kalıyor.”
6. Kaşla göz arasında
- Kullanım Durumu: Çok kısa bir zaman içinde olan bir olayı ya da işi anlatır.
- Örnek Cümle: “Kaşla göz arasında çantasını alıp çıktı.”
7. Yufka yürekli
- Kullanım Durumu: Kolayca üzülen, merhametli kişi için kullanılır.
- Örnek Cümle: “O kadar yufka yürekli ki başkalarının üzüntüsünü görünce hemen gözyaşlarına boğulur.”
8. Kulak kabartmak
- Kullanım Durumu: Birinin konuşmasını gizlice veya dikkatle dinlemek.
- Örnek Cümle: “Arka masadaki tartışmaya ister istemez kulak kabarttım.”
9. Bir kulağından girip öbür kulağından çıkmak
- Kullanım Durumu: Söyleneni dikkate almamak, dinledikten sonra hemen unutmak.
- Örnek Cümle: “Ne söylesem bir kulağından girip öbüründen çıkıyor; hiç ders almıyor.”
10. Dört gözle beklemek
- Kullanım Durumu: Büyük bir sabırsızlık ve heyecanla beklemek.
- Örnek Cümle: “Uzun zamandır yurt dışındaki ağabeyimi dört gözle bekliyorum.”
11. Sudan ucuz
- Kullanım Durumu: Çok ucuz olan bir şeyi ifade etmek için kullanılır.
- Örnek Cümle: “Bu tişörtler sudan ucuz, birkaç tane daha alalım.”
12. Kafasına dank etmek
- Kullanım Durumu: Bir gerçeği aniden farketmek, geç de olsa idrak etmek.
- Örnek Cümle: “Tatilin aslında çok masraflı olduğunu çıkan faturayı görünce kafasına dank etti.”
13. Ağzını bıçak açmamak
- Kullanım Durumu: Bir kişinin hiç konuşmaması, sessiz kalması anlamına gelir.
- Örnek Cümle: “Sınavdan düşük not aldığı için bütün akşam ağzını bıçak açmadı.”
14. Ağzından bal damlamak
- Kullanım Durumu: Kişinin çok tatlı ve etkileyici konuşması. Aynı zamanda iltifat etmek anlamında da kullanılır.
- Örnek Cümle: “O kadar güzel anlatıyorsun ki, ağzından bal damlıyor resmen.”
15. Atıp tutmak
- Kullanım Durumu: Gerçeklikten uzak, abartılı, bazen de boş konuşmak.
- Örnek Cümle: “Arkadaş ortamında hep atıp tutuyor, aslında yarısı bile doğru değil.”
16. Cebini doldurmak
- Kullanım Durumu: Çok para kazanmak, kazancı artırmak.
- Örnek Cümle: “Bu yeni iş onun cebini dolduracak gibi görünüyor.”
17. El üstünde tutmak
- Kullanım Durumu: Bir kimseye çok değer vermek, büyük ilgi ve özen göstermek.
- Örnek Cümle: “Anne ve babası onu el üstünde tutuyor.”
18. Külahları değişmek
- Kullanım Durumu: Eskiden iyi olan ilişkinin bozulduğunu, tartışma çıktığını ifade eder.
- Örnek Cümle: “Bu gidişle bir gün külahları değiştireceğiz gibi görünüyor.”
19. Kulak ardı etmek
- Kullanım Durumu: Söyleneni ciddiye almamak veya önemsememek.
- Örnek Cümle: “Uyarılarımı kulak ardı edersen sonunda zararlı çıkarsın.”
20. Ayağını denk almak
- Kullanım Durumu: Daha dikkatli olmak ve yanlış yapmaktan kaçınmak gerektiğini vurgular.
- Örnek Cümle: “Bu konuda ayağını denk al; başın belaya girebilir.”
Bu örnekler, deyimlerin ne şekilde kullanılabileceğini gösterir. Deyimler, genellikle duygu, düşünce veya durum anlatımını kısa ve mecazlı bir şekilde yaparak anlatımı zenginleştirir.
5. Özet Tablo
Aşağıdaki tabloda, 50 deyim ve kısa anlamları tek bir bakışta görülebilecek şekilde listelenmiştir:
| No | Deyim | Kısa Anlamı |
|---|---|---|
| 1 | Etekleri zil çalmak | Çok sevinmek |
| 2 | Ateş pahası | Çok pahalı |
| 3 | Kese doldurmak | Bol kazanç sağlamak |
| 4 | Göz atmak | Kısaca bakmak |
| 5 | Baş tacı etmek | Çok değer vermek |
| 6 | Burnu havada | Kendini beğenmiş |
| 7 | El ele |
50 tane anlamı kısa deyim yazınız
Answer:
Aşağıda, Türkçede sıkça kullanılan elli deyimi ve bu deyimlerin kısa açıklamalarını bulabilirsiniz. Deyimler kalıplaşmış ifadelerdir ve sözlük anlamlarından farklı anlamlar taşıyarak konuşmayı güçlendirir, zenginleştirir:
1-10: Günlük Hayatta Çok Kullanılan Deyimler
- Ateş pahası
• Anlamı: Bir şeyin çok pahalı olması. - Burnundan kıl aldırmamak
• Anlamı: Kendini üstün görüp kibirli davranmak, eleştiri kabul etmemek. - Dünyaları versen yetmez
• Anlamı: Bir kişinin isteğinin aşırı büyük olması, doyumsuzluk ifade etmek. - El pençe divan durmak
• Anlamı: Birine karşı aşırı saygılı veya itaatkâr şekilde durmak. - Gözden düşmek
• Anlamı: Eski önemini, değerini kaybetmek veya güvenilirliğini yitirmek. - İçi içine sığmamak
• Anlamı: Çok heyecanlanıp sabırsızlanmak. - Karşılıksız sevmek
• Anlamı: Birini çıkar, menfaat beklemeden sevmek. - Kırk yılda bir
• Anlamı: Çok nadir veya seyrek olarak gerçekleşen durumlar için söylenir. - Kulak asmamak
• Anlamı: Söylenenlere önem vermemek, dikkate almamak. - Pamuk gibi olmak
• Anlamı: Çok yumuşak huylu ve sakin olmak.
11-20: Okul ve İş Yaşamında Sık Duyulanlar
- Gün yüzü görmemek
• Anlamı: Sürekli çalışmaktan dinlenmeye fırsat bulamamak. - Dişini sıkmak
• Anlamı: Zor bir duruma sabır göstermek, dayanmak. - Su gibi ezberlemek
• Anlamı: Çok iyi öğrenmek, hiç unutmadan hatırlamak. - İşine dört elle sarılmak
• Anlamı: Bir işi gayretle ve özenle yapmak. - Sözü ağzına tıkamak
• Anlamı: Bir kişinin konuşmasına izin vermeden, sözünü kesmek. - Tadına vara vara yapmak
• Anlamı: Bir işi keyifle ve özenle yapmak. - Beynini yakmak
• Anlamı: Aşırı düşünmekten yorgun düşmek. - Gözünü daldan budaktan sakınmamak
• Anlamı: Riskli işlere girmekten çekinmemek, cesur davranmak. - Gününü gün etmek
• Anlamı: Eğlenceli, keyifli vakit geçirmek. - Zoraki gülmek
• Anlamı: İsteyerek değil, mecburiyetten dolayı gülmek.
21-30: Aile İçi ve Arkadaş Ortamında Kullanılanlar
- Bir kulağından girip öbür kulağından çıkmak
• Anlamı: Söylenenleri dikkate almamak, çabuk unutmak. - Kimsenin tavuğuna kış dememek
• Anlamı: Hiç kimseye müdahale etmemek, kimseye zararı dokunmamak. - Kafa dağıtmak
• Anlamı: Stres atmak, rahatlamak için farklı aktivitelerle meşgul olmak. - Maymun iştahlı olmak
• Anlamı: Bir işi çabuk heveslenip çabuk vazgeçmek, sürekli fikir değiştirmek. - Kalp kırmak
• Anlamı: Birini incitmek, duygusal olarak üzmek. - Göz kulak olmak
• Anlamı: Gözetmek, korumak, ilgilenmek. - Altından kalkamamak
• Anlamı: Üstesinden gelememek, zorlanmak. - İçi dışına vurmak
• Anlamı: Hissettiklerini olduğu gibi belli etmek, duygularını saklayamamak. - Kafaya takmak
• Anlamı: Bir konuyu gereğinden fazla düşünmek, dert etmek. - Dün dündür, bugün bugündür
• Anlamı: Dünü geride bırakmak, dün olanı bir daha düşünmemek.
31-40: Edebi ve Kültürel Bağlamda Renkli Örnekler
- Dili lâl olmak
• Anlamı: Şaşkınlıktan konuşamaz hâle gelmek. - Gönül almak
• Anlamı: Kırılan birini tatlı sözle veya hediye ile teselli etmek. - Yüreğine su serpmek
• Anlamı: Rahatlatıcı haber verip endişeyi gidermek. - Arada derede kalmak
• Anlamı: İki seçenek arasında kararsız kalmak. - Bindiği dalı kesmek
• Anlamı: Kendi işine veya kendine zarar veren davranışta bulunmak. - Yüreği ağzına gelmek
• Anlamı: Çok korkmak veya aşırı heyecanlanmak. - Ter dökmek
• Anlamı: Zor ve yoğun emek harcamak. - Gözleri yollarda kalmak
• Anlamı: Birini umutsuzca veya uzun süre beklemek. - Göze almak
• Anlamı: Bir işi yaparken ortaya çıkabilecek riskleri kabullenmek. - Dört dönmek
• Anlamı: Bir yeri veya şeyi bulmak için telaşla etrafı araştırmak.
41-50: Sözlü Kültürden Örnekler
- Ayakları yerden kesilmek
• Anlamı: Çok sevinip coşkuya kapılmak veya mutluluktan uçacak gibi hissetmek. - Balık kavağa çıkınca
• Anlamı: Gerçekleşmesi imkânsız (veya çok zor) bir zamana atıf yapmak. - Canına tak etmek
• Anlamı: Sabredilemez hâle gelmek, dayanacak gücü kalmamak. - Dilini yutmak
• Anlamı: Bir anda söyleyecek söz bulamayıp sessiz kalmak. - Ele avuca sığmamak
• Anlamı: Çok hareketli ve enerjik olup kontrol altına alınamamak. - Göz atmamak
• Anlamı: Bir şeye hiç bakmamak, ilgilenmemek. - İcad çıkarmak
• Anlamı: Yeni bir fikir veya hareketle ortalığı karıştırmak, gereksiz zorluklar yaratmak. - Kafası dank etmek
• Anlamı: Bir konuyu geç de olsa nihayet anlamak, farkına varmak. - Reçete olmak
• Anlamı: Bir soruna çözüm sunan, çare üretmek (mecazi anlamda). - Tabiri caizse
• Anlamı: Deyim veya benzetme kullanıldığında, uygun bir anlatım olduğunu belirtmek.
Bu deyimler, hem yazılı hem de sözlü Türkçe anlatımda sıkça karşımıza çıkar. Her bir deyim, kısa ve özgün anlamıyla birlikte dilimizi zenginleştirir. Umarım işinize yarar!
