5 TÜRKÇE Uvkular da bizi boşladı, nereye gidelim, dedi Ça- kır Hasan. Döndü yatakta. Sağının üstüne yatıyor. Biraz da soluma yatayım bari." dedi. Yumdu göz- lerini. Köyde kolay anlaşılırdi, yaylada seçilmiyor vakit. “Biraz dalabilir miyim?” diye daldan dala sektiriyor düşüncesinl ama zor… Bir kez uyanin- ca… Iki yolu var: Ya dönüp duracak ortalık secile- ne dek ya da firlayıp kalkacak. Bu metnin unsurlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Olay, Çakır Hasan’in uykusunun kaçmasıdır. J B Hikâyede anlatılan olay yaylada geçmektedir. e) Anlatım üçüncű kişi ağzından yapıimıştır. / OLOlayin geçtiği zaman sabah saatleridir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Olayın ne olduğu
Metinde Çakır Hasan’ın uykusunun kaçtığı, uyuyamadığı anlatılıyor.
A şıkkı DOĞRU.
Adım 2 — Olayın geçtiği yer
Metinde hem “Köyde kolay anlaşılırdı” hem de “yaylada seçilmiyor vakit” ifadesi var. Olay yayla ortamında geçiyor.
B şıkkı DOĞRU.
Adım 3 — Anlatım biçimi
Metinde üçüncü kişi ağzından, dışarıdan anlatım yapılıyor.
C şıkkı DOĞRU.
Adım 4 — Olayın geçtiği zaman
Metinde zamanla ilgili açık bir ifade yok; “sabah saatleri” denmiyor. Bu yüzden “Olayın geçtiği zaman sabah saatleridir.” ifadesi yanlıştır.
D şıkkı YANLIŞ.
CEVAP: D şıkkı — Olayın geçtiği zaman sabah saatleridir ifadesi yanlıştır.
Başka sorun varsa yazabilirsin! 
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A şıkkını analiz et
Metinde “Uykular da bizi boşladı” ve “Biraz dalabilir miyim?” bölümleri vardır; Çakır Hasan yatağında dönüp duruyor, uykusunun kaçması/uyuyamaması anlatılıyor. Bu ifade metne uygundur.
Adım 2 — B şıkkını analiz et
Metinde “yaylada seçilmiyor vakit” ifadesi geçiyor; olayın yayla bağlamında olduğu belirtilmiştir.
Adım 3 — C şıkkını analiz et
Anlatıcı olayları üçüncü tekil kişiyle (“Çakır Hasan” adıyla, dışarıdan gözlem) aktarıyor; yani üçüncü kişi anlatımı kullanılmıştır.
Adım 4 — D şıkkını analiz et
Metinde olayın zamanının sabah saatleri olduğu yönünde açık bir ifade yok; yalnızca uyku, uyumaya çalışma durumu anlatılmıştır. Zaman belirtilmemiştir.
Adım 5 — Şık Karşılaştırması
A. Olay, Çakır Hasan’ın uykusunun kaçmasıdır. — Bu ifade DOĞRU; metinde uyku/uyuyamama durumu anlatılır.
B. Hikâyede anlatılan olay yaylada geçmektedir. — Bu ifade DOĞRU; metinde yayla sözüyle bağlam verilmiştir.
C. Anlatım üçüncü kişi ağzından yapılmıştır. — Bu ifade DOĞRU; anlatım dışarıdan üçüncü kişi bakışıdır.
D. Olayın geçtiği zaman sabah saatleridir. — Bu ifade YANLIŞ; metinde zaman (sabah) belirtilmemiştir, sadece uykuyla ilgili durum anlatılmaktadır.
Adım 6 — Son Doğrulama
Metinde zamanla ilgili açık bir ibare olmadığı için D şıkkı kesin olarak yanlıştır.
CEVAP: D) Olayın geçtiği zaman sabah saatleridir.
Başka sorun varsa yazabilirsin!