SORU: Yukarıda verilen II numaralı cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Paragrafta verilen cümleler arasında ilişki kurma, örnekleme, açıklama ve karşıt görüş bulma becerisi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. cümlenin içeriğini anlama
- cümlede sosyal medya kullanımının insanların duygusal, zihinsel ve fiziksel sağlığı ile yaşamlarına yönelik birçok sorunla ilişkilendirildiği genel bir ifade vardır.
Adım 2 — II. cümlenin içeriğini anlama
2. cümlede ise sosyal medyada beğenilme ve onaylanma arzusuyla günde en az üç kez özçekim yapıp paylaşan bireylerin ruhsal problemler yaşadığına dair somut bir saptama vardır.
Adım 3 — İlişkiyi belirleme
2. cümle, 1. cümlede sözü edilen genel sorunlardan (sosyal medyanın olumsuz etkileri) somut bir örnek verir, yani bir örnekleme yapar.
Adım 4 — Şıklara bakarak değerlendirme
- A) Karşıt bir durum yok, örnek veriliyor.
- B) Doğru, 2. cümle 1. cümlede ifade edilen konunun somut örneğidir.
- C) Temel neden belirtilmiyor, sadece sonuçlardan biri var.
- D) Bilimsel geçmişten bahsedilmiyor.
- E) Kişisel yorum değil, tespit bildirilmiş.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) I. cümlede ifade edilen konu örneklenmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) I. cümledeki durumun karşıtı olan başka bir durumdan söz edilmektedir.
- Açıklama: I. cümle sosyal medya kullanımının birçok sorunla ilişkilendirildiğini genel olarak belirtir. II. cümle ise belirli bir davranışla (günde en az üç kez özçekim paylaşma) ilişkili ruhsal problemlerin tespit edildiğini söyler. Burada karşıt bir durumdan söz edilmemektedir; tersine I. cümlenin ileri sürdüğü olguya ilişkin somut bir örnek veya bulgu verilmektedir.
- Sonuç: A seçeneği uygun değildir.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) I. cümlede ifade edilen konu örneklenmektedir.
- Açıklama: I. cümle sosyal medya kullanımının duygusal, zihinsel ve fiziksel sağlık ile hayatın birçok alanına yönelik sorunlarla ilişkilendirildiğini genel olarak ifade eder. II. cümle, özellikle beğenilme/onaylanma arzusu nedeniyle sık özçekim paylaşan bireylerin ruhsal problemler yaşadığı tespitini sunar; bu, I. cümledeki genellemeye ilişkin belirli bir örnek veya gözlemdir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) I. cümlede ileri sürülen düşüncenin temel nedeni belirtilmektedir.
- Açıklama: II. cümle bir tespit bildirir; I. cümledeki ilişkinin "temel nedeni"ni açıklamaz. Yani II. cümle neden sosyal medyanın sorunlarla ilişkilendirildiğini (nedensellik) açıklayan bir sebep sunmaz, sadece bir gözlem/tespit aktarır.
- Sonuç: C seçeneği uygun değildir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) I. cümlede değinilen olgunun bilimsel geçmişi açıklanmaktadır.
- Açıklama: II. cümlede “tespit edilmiştir” ifadesi yer alsa da bilimsel geçmiş (konunun tarihçesi veya araştırma geçmişi) açıklanmamaktadır; sadece belirli bir bulgu bildirilmektedir.
- Sonuç: D seçeneği uygun değildir.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele
E) I. cümledeki konuyla ilgili kişisel yorumlar aktarılmaktadır.
- Açıklama: II. cümle nesnel bir tespit bildiriyor; kişisel görüş veya yorum içermiyor. “Tespit edilmiştir” ifadesi, kişisel yorumu değil gözlem/araştırma sonucunu işaret eder.
- Sonuç: E seçeneği uygun değildir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I. cümledeki durumun karşıtı olan başka bir durumdan söz edilmektedir. — YANLIŞ (Çünkü II. cümle karşıt değil, I. cümlenin içerdiği duruma ilişkin somut bir bulgudur.)
B. I. cümlede ifade edilen konu örneklenmektedir. — DOĞRU (Çünkü II. cümle I. cümledeki genel ilişkiyi somut bir örnekle desteklemektedir.)
C. I. cümlede ileri sürülen düşüncenin temel nedeni belirtilmektedir. — YANLIŞ (II. cümle nedenleri açıklamaz, sadece tespit bildirir.)
D. I. cümlede değinilen olgunun bilimsel geçmişi açıklanmaktadır. — YANLIŞ (Bilimsel geçmiş açıklanmamıştır.)
E. I. cümledeki konuyla ilgili kişisel yorumlar aktarılmaktadır. — YANLIŞ (Kişisel yorum yok, nesnel tespit var.)
Adım 7 — Son Doğrulama
- II. cümle, sosyal medyanın olumsuz etkileriyle ilgili genel ifade (I. cümle) için belirli bir örnek veya gözlem sunmaktadır; bu nedenle B seçeneği uygun olan açıklamayı verir.
CEVAP: B. I. cümlede ifade edilen konu örneklenmektedir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 