Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Batman’da petrolün bulunması, kentin beşerî çevresini önemli ölçüde etkilemiş olabilir. Petrol çıkarılmaya başlanmasıyla iş imkânları artmış, nüfus çoğalmış, yerleşim alanları genişlemiş ve ulaşım ile sanayi gelişmiştir. 1955’te Batman Rafinerisinin kurulması da ekonomik faaliyetleri hızlandırmış olabilir. Petrol çalışmaları doğal çevrede arazi kullanımını, hava ve su kalitesini de etkileyebileceği için çevrenin korunmasına ve sürdürülebilirliğe dikkat edilmelidir.
Kısa çözüm-kontrol: Kronolojide petrolün 1946’da bulunduğu, 1948’de çıkarılmaya başlandığı ve ardından rafinerinin kurulduğu görülür. Bu kanıtlar, petrolün Batman’ın gelişiminde etkili olduğunu gösterir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Son yirmi yılda Batman’ın beşerî çevresinde eğitim, ulaşım ve sanayi alanlarında gelişmeler yaşanmıştır. 2007’de Batman Üniversitesinin kurulması, eğitim olanaklarını artırmış olabilir. 2021’de Hasankeyf-2 Köprüsü’nün, 2024’te yeni sanayi tesislerinin yapılması ulaşımı, üretimi ve istihdamı geliştirmiş olabilir.
Doğal çevrede ise 2018’de Ilısu Barajı’nın hizmete açılmasıyla su kaynakları ve çevredeki arazi görünümü değişmiş olabilir. Barajın çevreye etkilerinin azaltılması için su, toprak ve canlıların korunması önemlidir.
Kısa çözüm-kontrol: Görseldeki son yirmi yılın olayları üniversite, baraj, köprü ve sanayi tesisleridir. Bunlar doğal ve beşerî çevrede değişim yaşandığına kanıt oluşturur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Yeni baraj, enerji üretimine ve suyun düzenlenmesine katkı sağlamış olabilir. Köprü ise yerleşim yerleri arasındaki ulaşımı kolaylaştırmış, yolculuk süresini kısaltmış ve ticaretin gelişmesine yardımcı olmuş olabilir. Böylece insanların eğitim, sağlık, alışveriş ve çalışma yerlerine ulaşması da kolaylaşmış olabilir.
Kısa çözüm-kontrol: Kronolojide Ilısu Barajı’nın 2018’de, Hasankeyf-2 Köprüsü’nün 2021’de hizmete açıldığı yazmaktadır. Bu iki yapı, ulaşım ve enerji gibi imkânların gelişmesine katkı sağlayabilir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Sanayi tesisleri ve üniversitenin kurulması, beşerî çevrede nüfusun, iş yerlerinin, konutların, yolların ve eğitim hizmetlerinin artmasına neden olmuş olabilir. Üniversite, öğrencilerin eğitim almasına; sanayi tesisleri ise üretim ve istihdamın artmasına katkı sağlayabilir.
Bu gelişmeler doğal çevrede arazi kullanımını, bitki örtüsünü, suyu ve havayı etkileyebilir. Fabrikaların atıklarını uygun biçimde yönetmesi, enerji ve su tasarrufu yapılması sürdürülebilirlik açısından gereklidir.
Kısa çözüm-kontrol: Görselde 2007’de üniversitenin, 2024’te yeni sanayi tesislerinin kurulduğu belirtilmektedir. Bu bilgiler, eğitim, nüfus, ekonomi ve çevre üzerinde değişimler yaşanabileceğini gösterir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 63 ·
Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 65 →