- Şekildeki özdeş X, Y ve Z kaplarının içerisi- ne eşit kütlede su konuluyor. Kaplara aynı anda eşit kütleli şekerler atılıyor ve sadece Y kabındaki çözelti sürekli karıştırılıyor. Deney sonunda, şekerlerin tamamen çözünme süre- lerinin eşit olduğu belirleniyor. Toz şeker atilıyor. 100 g Su X Kesme şeker atilıyor. Kesme şeker atilıp karıştirılıyor. 100 g SU Y 100 g Su 6. Buna göre kaplardaki suların ilk sicaklikları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde verildiği gibi olabilir? A) X = Y= Z C)Z>Y>X B) Y = Z>X D) Y> Z >X
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Soruyu Anlama
- Şekilde 3 kap var: X (toz şeker + su), Y (kesme şeker + su, karıştırılıyor), Z (kesme şeker + su).
- Şekerlerin çözünme süreleri eşit.
- Kaplara eşit kütlede su ve şeker konuyor.
Adım 2 — Çözünme Süresini Etkileyen Faktörler
- Karıştırma çözünmeyi hızlandırır (Y kabında karıştırma var, toz şeker yerine kesme şeker kullanılmasına rağmen çözünen eşit sürede tamamlanıyor).
- Toz şeker, kesme şekere göre daha hızlı çözünür.
- Sıcaklık arttıkça çözünen madde daha hızlı çözünür.
Adım 3 — Kapların Başlangıç Sıcaklıkları
- X: Toz şeker (temas yüzeyi büyük), karıştırma yok → düşük sıcaklık normalde çözünme uzun sürer ama toz şeker daha kolay erir.
- Y: Kesme şeker, fakat karıştırılıyor → karıştırma nedeniyle çözünme hızlı, bu yüzden su sıcaklığı X ve Z’den daha yüksek olabilir.
- Z: Kesme şeker, karıştırma yok → en yavaş çözünme, çözünme süresi eşit ise Z’deki sıcaklık en yüksek olmalı.
Adım 4 — Sıcaklıkların Sıralaması
- Y kabında karıştırma var, su sıcaklığı daha yüksek.
- Z’deki şeker kesme, karıştırma yok ama çözünme süresi eşit, o halde sıcaklık Z’de Y’den düşük olamaz.
- X’de ise toz şeker var, sıcaklık muhtemelen en düşük.
Sonuç: Y > Z > X
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Y > Z > X
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) X = Y = Z — Aynı sıcaklıklarda su olsa bile parçacık boyutu ve karıştırma etkileri farklıdır: toz şeker (X) en hızlı, karıştırılan kesme şeker (Y) orta, karıştırılmayan kesme şeker (Z) en yavaştır. Bu yüzden zamanlar eşit olmaz. A YANLIŞ.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Y = Z > X — Y ile Z aynı sıcaklıkta olsa Y (karıştırılıyor) daha hızlı çözünür; Z (karıştırılmıyor) daha yavaş olur. X (toz) en hızlıdır; X en düşük sıcaklıkta olsa bile Y ile Z eşit sıcaklıkta olursa eşit süre beklenmez. B YANLIŞ.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) Z > Y > X — Z en yüksek sıcaklıkta, Y orta, X en düşük olursa: Z’daki karıştırılmayan kesme şekerin hızını yüksek sıcaklık telafi eder; Y’daki karıştırma orta hız sağlar; X’deki toz şekerin doğal hızı düşük sıcaklıkla dengelenir. Bu durum gözlemi açıklayabilir. C MÜMKÜN.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) Y > Z > X — Y en sıcak olursa ve ayrıca karıştırılıyorsa çok hızlı çözünür; bunu Z ve X ile eşitlemek zor olur. Bu düzenle eşit süre elde edilmesi düşük olasılıklıdır. D YANLIŞ.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. X = Y = Z — Parçacık boyutu ve karıştırma farklılıkları varken eşit süre olamaz.
B. Y = Z > X — Y (karıştırılıyor) ile Z (karıştırılmıyor) aynı sıcaklıkta olsa süreleri farklı olur.
C. Z > Y > X — En mantıklı: daha yavaş koşullar (Z) daha yüksek sıcaklıkla, daha hızlı koşullar (X) daha düşük sıcaklıkla dengelenmiştir.
D. Y > Z > X — Y çok hızlı olur; diğerleriyle eşitlenmesi zordur.
Adım 6 — Son Doğrulama
Gözlem: tüm şekerlerin çözünme süreleri eşit. Etkileyen faktörler: parçacık boyutu, karıştırma ve sıcaklık. Bu faktörleri dengelemek için en yavaş başlangıç koşuluna (Z: kesme şeker, karıştırılmıyor) en yüksek sıcaklık verilmelidir; en hızlı koşula (X: toz şeker) en düşük sıcaklık verilmelidir. Bu nedenle sıralama Z > Y > X olmalıdır.
CEVAP: C) Z > Y > X
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
