Problem
The goal is to determine the correct order of prices for kazak (sweater), gömlek (shirt), and tişört (t-shirt) based on the given conditions.
Given Information:
-
Sweater’s price:
- More expensive than a shirt.
- Less expensive than the price of two shirts.
-
Price of 3 shirts:
- More expensive than the price of 4 t-shirts.
- Less expensive than the price of 5 t-shirts.
Step-by-Step Solution
Let’s assign variables for the prices:
- Let the price of a t-shirt = T.
- Let the price of a shirt = G.
- Let the price of a sweater = K.
From Condition 2 (Shirt and T-Shirt Comparison):
The price of 3 shirts lies between the price of 4 t-shirts and 5 t-shirts:
Divide through by 3:
Thus, the price of a shirt G is slightly more expensive than 4/3 the price of a t-shirt and slightly less expensive than 5/3 the price of a t-shirt.
From Condition 1 (Sweater and Shirt Comparison):
The price of a sweater is more than the price of a single shirt but less than the price of two shirts:
Combine Relationships:
Let’s summarize the order of prices:
- T-shirt (lowest): T.
- Shirt (middle): G lies between 4T/3 and 5T/3.
- Sweater (highest): K lies between G and 2G.
Correct Ordering:
Based on the relationships above, the correct order of prices is:
T-shirt < Shirt < Sweater.
Answer:
The correct choice is C) T-shirt < Shirt < Sweater.
If you have further questions, feel free to ask! ![]()
@Gg_12
Bir giyim mağazasında satılan kazak, gömlek ve tişörtlerin fiyatlarıyla ilgili verilen eşitsizlikleri inceleyelim:
• Kazak fiyatı (K), gömlek fiyatından (G) fazladır, ancak 2 gömlek fiyatından azdır:
G < K < 2G
• 3 gömlek fiyatı, 4 tişört fiyatından (T) fazladır, 5 tişört fiyatından azdır:
4T < 3G < 5T
Bu ikinci bilgi, gömleğin tişörtten pahalı olduğunu gösterir. Şöyle ki:
4T < 3G ⇒ 3G > 4T ⇒ G > (4/3)T (gömlek, tişörtün 1,33 katından büyük)
5T > 3G ⇒ 3G < 5T ⇒ G < (5/3)T (gömlek, tişörtün 1,66 katından küçük)
Dolayısıyla:
(4/3)T < G < (5/3)T
Bu da T < G (tişört fiyatı < gömlek fiyatı) sonucunu doğurur.
Öte yandan K (kazak) için:
G < K < 2G
olduğundan, gömleğin fiyatı kazağın fiyatından küçüktür (G < K). Ayrıca tişört gömlekten de ucuz olduğu için T < G < K zinciri oluşur.
Dolayısıyla ürünlerin fiyat sıralaması:
Tişört < Gömlek < Kazak
Bu da seçeneklerde C) Tişört < Gömlek < Kazak şıkkına karşılık gelir.
Soru 66: Bir mağazada satılan kazak, gömlek ve tişörtlerin fiyatları
Soru:
Bir giyim mağazasında satılan kazak, gömlek ve tişörtlerin fiyatları hakkında aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
- Bir kazak; bir gömleğin fiyatından fazla, iki gömleğin fiyatından azdır.
- Üç gömleğin fiyatı; dört tişörtün fiyatından fazla, beş tişörtün fiyatından azdır.
Buna göre, bu ürünlerin fiyatlarının doğru sıralanması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
A) Kazak < Gömlek < Tişört
B) Gömlek < Tişört < Kazak
C) Tişört < Gömlek < Kazak
D) Tişört < Kazak < Gömlek
E) Gömlek < Kazak < Tişört
İçindekiler
1. Problemin Genel Tanıtımı
Bu soru, mantıksal ve sayısal mantık temelli bir ücret/fiyat karşılaştırması problemidir. Bir mağazada satılan üç farklı ürünün (kazak, gömlek, tişört) fiyatlarıyla ilgili iki temel ifade verilmiştir ve bu ifadelerden yola çıkarak hangi ürünün daha ucuz veya daha pahalı olduğu belirlenmeye çalışılmaktadır.
Problemdeki ana amaç, kazak, gömlek ve tişört fiyatlarının doğru sıralamasını (ara değerlendirmeler yoluyla) elde edebilmektir. Sıralama, "en ucuz"dan "en pahalı"ya doğru olup beş farklı seçenek arasından doğru olanı seçmemizi gerektirir.
2. Temel Kavramlar
- Kazak Fiyatı (K): Kazak ile ilgili verilen bilgi, kazağın tek parça fiyatının bir gömleğin fiyatından fazla, fakat iki gömleğin fiyatından az olduğudur. Dolayısıyla kazağın fiyatını
K, gömleğin fiyatınıGile ifade edersek:
- K > G
- K < 2G
-
Gömlek Fiyatı (G): Bilnmeyen bir parasal değeri ifade eder. Diğer iki ürünün (kazak ve tişört) fiyatları, gömleğe göre bir takım oranlarla karşılaştırılmaktadır.
-
Tişört Fiyatı (T): Tişört için verilen bilgi, gömlek fiyatının belirli katlarıyla kıyaslanarak ortaya çıkar. Soru, üç gömleğin fiyatının (3G) dört tişörtten (4T) fazla, beş tişörtten (5T) ise az olduğunu söyler. Yani:
- 3G > 4T
- 3G < 5T
- Eşitsizlikler ve Aralıklar: Eşitsizlikler yardımıyla
T(tişört) için belirli bir aralık buluruz. Ardından bu aralığı, kazak ile gömlek arasındaki ilişki ile birleştirip nihai sıralamayı yaparız.
Bu kavramların hepsi, sorunun çözümü için birbirine bağlı olarak kullanılacaktır.
3. Adım Adım Çözüm
Bu bölümde, sorunun iki önemli verisinden hareketle kazak, gömlek ve tişört fiyatlarının birbiriyle olan ilişkilerini inceliyoruz. Mantıksal çıkarımlar yaparak hangi ürünün daha ucuz veya daha pahalı olduğu adım adım ortaya konulacaktır.
3.1. Kazak ve Gömlek Arasındaki İlişki
- Verilen ilk madde: “Bir kazak; bir gömleğin fiyatından fazla, iki gömleğin fiyatından azdır.”
- Bunu matematiksel olarak şöyle yazarız:
Buradan anlaşılan, kazağın fiyatı gömleğin fiyatının 1 katından büyük ama 2 katından küçük.
Bu eşitsizlik, kazak ve gömlek arasındaki ilişkiyi özetler. Kazağın fiyatı, tek başına gömleğinkinden pahalıdır ama iki gömleğin toplam fiyatından daha ucuzdur.
Bu Eşitsizliğin Yorumlanması
- K > G demek, kazak fiyatının gömlek fiyatından kesinlikle yüksek olmasıdır (örneğin G=100 TL ise K=150 TL olabilir, ancak K=90 TL olamaz).
- K < 2G demek ise, kazağın fiyatı iki kat gömlek fiyatını aşamaz (eğer G=100 TL ise K=250 TL olamaz, K’en fazla 199 TL gibi düşünülebilir).
3.2. Gömlek ve Tişört Arasındaki İlişki
- İkinci madde: “Üç gömleğin fiyatı; dört tişörtün fiyatından fazla, beş tişörtün fiyatından azdır.”
- Matematiksel olarak:
Bu iki eşitsizliği birleştirebilmek için T’yi G cinsinden ifade etmeye çalışırız.
3.2.1. 3G > 4T
Bu eşitsizlik,
anlamına gelir. Yani tişörtün fiyatı, \frac{3G}{4} (0.75G) değerinden küçüktür. Daha net ifade ile:
3.2.2. 3G < 5T
Bu eşitsizlik,
Yani tişörtün fiyatı, \frac{3G}{5} (0.6G) değerinden büyüktür. Bu da:
3.2.3. Tişört Fiyatının Aralığı
Yukarıdaki iki eşitsizliği birleştirirsek,
elde edilir. Yani tişörtün fiyatı, gömlek fiyatının %60’ından büyük ama %75’inden küçük olmalıdır.
3.3. Sıralamanın Oluşturulması
Artık elimizde şu veriler var:
- T < 0.75 G ve T > 0.6 G: Dolayısıyla \;T\;, $G$’den her hâlükârda küçüktür çünkü en yüksek ihtimalle 0.75G yani G’ye varmıyor.
- K > G ve K < 2G: Kazak, gömlekten daha pahalı ama gömleğin 2 katından ucuz.
Bu noktada oluşan nihai sıralama:
olur. Tişört (T), gömlekten (G) ucuz; gömlek (G) de, kazağa (K) göre daha ucuzdur.
4. Fiyatların Oransal Analizi
Bu bölümde, elde ettiğimiz sıralamayı biraz daha derinlemesine inceleyeceğiz. Gömleğin fiyatını bir baz alırsak (örneğin, G = 100 birim gibi düşünmek), bu durumda:
- Tişört (T): 60 < T < 75 aralığına gireceğinden, Tişört 60-75 birim arasında olacaktır.
- Kazak (K): K = 100-200 aralığına girecektir. (100’den fazla, 200’den az).
- Gömlek (G): Bazımız 100 olsun diye varsayıyoruz.
Dolayısıyla varsayımsal bir örnek:
- Tişört ~ 70 TL (örneğin)
- Gömlek = 100 TL
- Kazak ~ 150 TL
Bu örnek, tam da bizim elde ettiğimiz teknik sonuçlarla uyuşur: Tişört < Gömlek < Kazak.
Not: Değerlerin tam olarak ne olduğu soru için önemli değildir; mühim olan hangi ürünün daha ucuz ya da daha pahalı olduğunu doğru şekilde belirlemektir.
5. Ek Açıklamalar ve Detaylar
-
Gerçek Hayatta Fiyatlar: Teorik olarak bir gömlek 100 TL, kazak 150 TL ve tişört 70 TL örneği, sadece soruda verilen eşitsizlikleri doğrulama amaçlı bir örnektir. Bu tür problemlerde kesin fiyatlar bilinemez; yalnızca sıralama ve aralıklar bulunur.
-
Eşitsizliklerin Geçişi: 3 gömleğin fiyatının 4 tişörtten büyük olması, tipik olarak gömleğin “birim” fiyat olarak tişörtten daha pahalı olduğunu gösterir. Ancak, aynı anda 3 gömleğin 5 tişörtten az olması da gömleğin tişörtten çok “uçuk” bir şekilde pahalı olmadığını, birim zaman ya da birim fiyat bazında oranın kısmen yakın olduğunu ifade eder. Yine de sonuç olarak, tişörtün aslında gömlekten ucuz olduğunu net bir şekilde anlıyoruz.
-
Soruda Verilen Seçenekler:
- (A) Kazak < Gömlek < Tişört
- (B) Gömlek < Tişört < Kazak
- (C) Tişört < Gömlek < Kazak
- (D) Tişört < Kazak < Gömlek
- (E) Gömlek < Kazak < Tişört
Bu seçeneklerin her biri, olası beş sıralama içinden birini temsil etmektedir. Elde ettiğimiz sonuç olan T < G < K, seçenekte C) olarak verilmiştir.
- Özel Durumlar:
- “Eşitlik” durumları soru kökünde verilmediği için göz ardı edilir (örneğin
T = Gya daK = 2Ggibi eşitlikler yoktur, “fazla” ve “azdır” kelimeleri kesin şekilde “>” ve “<” anlamına gelir). - Herhangi bir “ikisi de aynı fiyat” senaryosu da söz konusu olmadığı için karşılaştırmalar daha nettir.
- Zor Görülen Mantık Hataları: Bu tip sorularda öğrenciler bazen “3G > 4T” ifadesinden sütun yöntemiyle G ve T’yi yanlış kıyaslayabilir. Örnek: Bazı öğrenciler 3G > 4T ifadesini G > T gibi yorumlamaya kalkar ama aradaki 3 ile 4 katsayılarının oluşturduğu oran farkı gözden kaçabilir. Bu yüzden adım adım T’nin G cinsinden değeri hesaplanmalıdır.
6. Tablolarla Özetleme
Aşağıdaki tabloda, kazak (K), gömlek (G) ve tişört (T) için elimizdeki bilgi ve elde ettiğimiz sıralama özetlenmiştir.
Tablo 1: Elde Edilen Eşitsizlikler
| Eşitsizlik | Matematiksel İfade | Yorum |
|---|---|---|
| Kazak – Gömlek | G < K < 2G | Kazak, gömlekten pahalı, 2 gömlekten ucuz |
| Gömlek – Tişört 1 | 3G > 4T → T < 3G/4 | Tişört birim fiyat olarak gömleğe göre daha düşük |
| Gömlek – Tişört 2 | 3G < 5T → T > 3G/5 | Tişört gömleğe göre tamamıyla çok ucuz değil, fakat yine de G’nin altında bir aralıkta |
| Tişört Aralığı | 3G/5 < T < 3G/4 | T ~ (0.6G, 0.75G) |
| Nihai Sıralama | T < G < K | En ucuz: Tişört, en pahalı: Kazak |
Tablo 2: Sıralama-Seçenek Uyumu
| Seçenek | Sıralama | Sıralama Açıklaması | Doğru Mu? |
|---|---|---|---|
| A | Kazak < Gömlek < Tişört | K’nin en ucuz, T’nin en pahalı olduğu senaryo | Yanlış |
| B | Gömlek < Tişört < Kazak | G’nin en ucuz, K’nin en pahalı olduğu senaryo | Yanlış |
| C | Tişört < Gömlek < Kazak | T’nin en ucuz, K’nin en pahalı olduğu senaryo | Doğru |
| D | Tişört < Kazak < Gömlek | T en ucuz, G en pahalı | Yanlış |
| E | Gömlek < Kazak < Tişört | G en ucuz, T en pahalı | Yanlış |
Yukarıdaki tabloda da görüleceği üzere C seçeneği, bulduğumuz Tişört < Gömlek < Kazak sıralamasını temsil ettiği için doğru cevaptır.
7. Sonuç ve Genel Değerlendirme
Soru, kısa bir metinle verilmesine rağmen iki farklı eşitsizliği doğru yorumlamayı gerektirir. Eşitsizliklerin birleştirilmesiyle, özellikle “3 gömlek 4 tişörtten pahalı, 5 tişörtten ucuz” ifadesinin T’nin G cinsinden aralığını oluşturduğu görülür. Bu da T < G olduğunu açık şekilde kanıtlar.
Aynı zamanda kazak (K) ile gömlek (G) ilişkisinde; kazağın fiyatı bir gömlekten daha fazla (K > G) ancak iki gömlekten daha az (K < 2G) olduğu için kazak en pahalı ürün konumundadır.
Sonuç:
- Tişört en ucuz,
- Gömlek ortada,
- Kazak en pahalı.
Dolayısıyla, T < G < K sıralamasına karşılık gelen yanıt, C) Tişört < Gömlek < Kazak olacaktır.
8. Kaynaklar ve Öneriler
- Temel Matematik ve Mantık Kitapları: Eşitsizlikler ve sayısal ilişkiler konularında pratik kazanmak için TYT/AYT hazırlık veya genel mantık kitapları.
- Örnek Soru Çözümleri: Farklı yayınevlerinin soru bankalarında “sayısal mantık” ve “problemler” kısmında benzer yapıdaki sorular üzerinde çalışılması önerilir.
- Online Kaynaklar: Khan Academy, Coursera gibi sitelerde mantık ve matematik temelleriyle ilgili ücretsiz dersler bulunabilir.
- Düzenli Alıştırma: Bu tip eşitsizlik ve sıralama soruları kendi içinde pratik ve hızlı düşünme becerisi gerektirir. Sürekli tekrar ve alıştırma, hataları minimuma indirir.
Kısa Özet (200+ Kelimeyle)
Bu soru, kazak (K), gömlek (G) ve tişörtün (T) fiyatlarını iki temel bilgiye göre karşılaştırma prensibiyle ilgilidir. İlk bilgide, bir kazak fiyatının bir gömlekten fazla, iki gömlekten az olduğu yazılıdır; bu da G < K < 2G şeklinde ifade edilir. İkinci bilgi ise üç gömleğin fiyatının beş tişörtten az, dört tişörtten fazla olduğu gerçeğidir; yani 4T < 3G < 5T. Bu eşitsizlikleri sadeleştirdiğimizde, tişört fiyatı için 3G/5 < T < 3G/4 aralığı oluşur. Çünkü 3G/5 = 0.6G ve 3G/4=0.75G olup, Tişört fiyatının bu aralıkta kalması, tişörtün, gömlek fiyatından daha ucuz olduğu anlamına gelir (T < G). Öte yandan kazağın fiyatı, gömlek fiyatından zaten yüksek (K > G) olduğundan, elde ettiğimiz üçlü sıralamada tişört en ucuz, gömlek ortada, kazak en pahalı konuma yerleşmektedir.
Buradan T < G < K sonucu çıkar. Şıklarda bu sıralamayı veren tek alternatif, C) Tişört < Gömlek < Kazak şeklindedir. Dolayısıyla doğru cevap, C seçeneğidir. Bu tip sorular, hem basit çarpma-bölme ilişkilerini okuma hem de üst üste binen koşulları net bir mantık zinciriyle çözümleyebilme becerisi gerektirdiği için, özellikle TYT/AYT gibi sınav formatlarında sıklıkla karşımıza çıkar. Doğru stratejiyle yaklaşıp her bir eşitsizliği sistematik şekilde birleştiren öğrenci, hataya düşmeden doğru sonuca rahatlıkla ulaşabilir.
Cevap:
Doğru sıralama, Tişört < Gömlek < Kazak olup şıklarda C seçeneğine karşılık gelmektedir.
