- Aşağıdaki sayı doğrusu üzerinde 5, 17 ve 29 sayıları işaretlenmiştir.
5 ile 17 arasında bir A doğal sayısı, 17 ile 29 arasında ise bir B doğal sayısı seçiliyor.
A ve B sayılarının EKOK’unun en büyük olduğu durumda, bu iki sayının farkı kaçtır?
A) 13
B) 12
C) 11
D) 10 - Merve ve Mert, bir futbol maçına bilet almak için gişe önünde sırada beklemektedir.
Gişeye daha yakın olan Merve’nin hemen arkasında Mert bulunmaktadır. Merve’nin önünde bekleyen kişi sayısı ile Mert’in arkasında bekleyen kişi sayısı birbirine eşittir.
Merve ve Mert’in bulunduğu sıra numaralarının EKOK’u 182 olduğuna göre, bilet kuyruğunda bekleyen toplam kişi sayısı kaçtır? - Kenar uzunlukları 65 santimetreden küçük olan dikdörtgen biçimindeki bir kâğıdın kısa kenarı 4 eş, uzun kenarı ise 3 eş parçaya ayrıldığında oluşan küçük dikdörtgenlerin santimetre cinsinden kısa ve uzun kenar uzunlukları aralarında asal doğal sayılardır.
Buna göre, kâğıdın çevresinin uzunluğu en fazla kaç santimetredir?
A) 226
B) 230
C) 238
D) 246 - Çağrı ile Eylül’ün her birinde üç adet kart vardır. Bu kartlardan birer tanesinin üzerinde yazan sayılar aşağıda gösterilmiştir.
Çağrı’nın kartları: 14, [?], [?]
Eylül’ün kartları: 15, [?], [?]
Çağrı ve Eylül, boş olan dört karta, tüm kartlardaki sayılar birbirinden farklı olacak şekilde iki basamaklı birer doğal sayı yazıyor. Bu durumda Çağrı’nın kartlarındaki sayıların çarpımı ile Eylül’ün kartlarındaki sayıların çarpımı aralarında asal oluyor.
Buna göre, boş kartlara yazılan sayıların toplamı en az kaçtır?
A) 51
B) 53
C) 57
D) 59
Aşağıda sayfada yer alan 59, 60, 61 ve 62. soruların ayrıntılı çözümleri yer almaktadır:
59. Sayı Doğrusunda Seçilen Sayıların En Büyük EKOK Değeri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki doğal sayının en küçük ortak katının (\text{EKOK}) en büyük olabilmesi için bu sayıların çarpımının en büyük ve sayıların aralarında asal (\text{EBOB}(A, B) = 1) olması gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Sayı Kümelerinin Belirlenmesi
A ve B doğal sayıları verilen aralıklardan seçilecektir:
Adım 2 — En Büyük EKOK Değerinin Bulunması
Çarpımı maksimum yapmak için en büyük adaylar olan B = 27 ve A = 16 seçilirse:
- 16 = 2^4 ve 27 = 3^3 olduğundan \text{EBOB}(16, 27) = 1’dir.
- \text{EKOK}(16, 27) = 16 \cdot 27 = 432 elde edilir (B = 28 seçildiğinde 16 ile aralarında asal olamayacağı için EKOK daha küçük çıkar).
Adım 3 — İki Sayının Farkı
CEVAP: C) 11
60. Bilet Kuyruğu ve Ardışık Sayıların EKOK Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Ardışık iki pozitif tam sayı daima aralarında asaldır. Dolayısıyla ardışık iki sayının EKOK’u, bu iki sayının doğrudan çarpımına eşittir: \text{EKOK}(n, n+1) = n \cdot (n+1).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Sıra Numaralarının Bulunması
Merve gişeye daha yakın, Mert ise hemen arkasındadır. Merve’nin sıra numarasına n dersek, Mert’in sıra numarası n + 1 olur:
Merve 13., Mert ise 14. sıradadır.
Adım 2 — Kuyruktaki Toplam Kişi Sayısının Hesaplanması
- Merve 13. sırada olduğuna göre, önünde 13 - 1 = 12 kişi vardır.
- Mert’in arkasındaki kişi sayısı Merve’nin önündekine eşit olduğundan, Mert’in arkasında da 12 kişi beklemektedir.
CEVAP: C) 26
61. Dikdörtgen Parçalama ve Çevre Maksimizasyonu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Dikdörtgenin kenarları K ve U olmak üzere çevresi Çevre = 2(K + U) formülüyle hesaplanır. Kenarlar bölündüğünde elde edilen x ve y kenar uzunluklarının aralarında asal (\text{EBOB}(x, y) = 1) olması gerekmektedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Değişkenlerin ve Sınırların Tanımlanması
Kısa kenar K, uzun kenar U olsun. Her iki kenar da 65 cm’den küçüktür (K < U < 65):
- K = 4x (kısa kenar 4 eş parçaya bölünüyor) \implies 4x < 65 \implies x \le 16
- U = 3y (uzun kenar 3 eş parçaya bölünüyor) \implies 3y < 65 \implies y \le 21
Adım 2 — En Büyük Aralarında Asal Değerlerin Seçilmesi
Çevrenin en büyük olması için y’nin en büyük değeri olan y = 21 (U = 63) alınır:
- x \le 15 olmalıdır (K < U şartı gereği 4x < 63).
- x ile y = 21 (3 \cdot 7) aralarında asal olmalıdır.
- x = 15 alınamaz (3’e bölünür), x = 14 alınamaz (7’ye bölünür).
- Dolayısıyla x = 13 seçilir (\text{EBOB}(13, 21) = 1).
Adım 3 — Çevre Hesabı
CEVAP: B) 230
62. Aralarında Asal Kart Çarpımlarında Minimum Toplam
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki grubun çarpımlarının aralarında asal olması için iki grubun sayıları hiçbir ortak asal çarpan barındırmamalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Mevcut Sayıların Asal Çarpanları
- Çağrı’nın kartı: 14 = 2 \cdot 7 (Çağrı’nın grubunda 2 ve 7 asalları bulunur).
- Eylül’ün kartı: 15 = 3 \cdot 5 (Eylül’ün grubunda 3 ve 5 asalları bulunur).
- Bu durumda Eylül’ün kartlarına 2 ve 7’nin katları, Çağrı’nın kartlarına ise 3 ve 5’in katları yazılamaz. Her iki grupta da çarpan olarak bulunamayacak sayılar elenir (Örn: 10 = 2 \cdot 5, 12 = 2^2 \cdot 3 yazılamaz).
Adım 2 — Yazılabilecek En Küçük İki Basamaklı Sayıların Belirlenmesi
Kullanılabilecek en küçük iki basamaklı sayılar sırasıyla:
- 11 (Asal)
- 13 (Asal)
- 16 = 2^4 (Yalnızca 2 asal çarpanına sahip olduğundan Çağrı’ya yazılabilir)
- 17 (Asal)
Adım 3 — Kartların Dağıtımı ve Toplam
- Çağrı’nın kartları: 14, 16, 17 (Asal çarpanlar: \{2, 7, 17\})
- Eylül’ün kartları: 15, 11, 13 (Asal çarpanlar: \{3, 5, 11, 13\})
Grupların hiçbir ortak asal çarpanı yoktur ve çarpımları aralarında asaldır.
Boş kartlara yazılan en küçük sayıların toplamı:
CEVAP: C) 57
