5) (-2)³ - (-3)² + (-4)² - (-1)²⁰²⁰ işleminin sonucu kaçtır?

  1. (-2)^3 - (-3)^2 + (-4)^2 - (-1)^{2020} işleminin sonucu kaçtır?

-5^2 + (-5)^2 - (-2)^3 + (-7^0) işleminin sonucu kaçtır?
7)
2^x = 5 olduğuna göre, 3 \cdot 4^{x+1} ifadesinin değeri kaçtır?
8) 5^a = 3 olduğuna göre, 25^{a+1} - 5^{a+2} ifadesinin değeri kaçtır?
9) 2^x = 3 ve 3^y = 5 olduğuna göre, 6^x + 15^y toplamı kaçtır?
10) (x - 4)^{x-7} = 1 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.
11) (2x - 5)^{x+3} = 1 denklemini sağlayan x tam sayılarının toplamı kaçtır?
12) (x + 2)^{2x-8} = 1 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.
13) 20 < 2^a < 45 , 20 < 3^b < 40 ve 100 < 5^c < 200 eşitsizliklerini sağlayan a, b ve c tam sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Üslü İfadeler ve Üslü Denklemler Soru Çözümleri


Soru 5) (-2^4) - (-3^0) + (-4)^2 - (-1)^{2020}

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

  • Negatif sayıların parantez dışındaki çift kuvvetleri pozitif, tek kuvvetleri negatiftir: (-a)^{2n} > 0.
  • Parantezsiz veya kuvvetin parantez içinde olduğu durumlarda üs sadece sayıya aittir, işaret etkilenmez: (-a^n) = -(a^n).
  • Sıfır hariç her reel sayının sıfırıncı kuvveti 1’dir: a^0 = 1.

Çözüm Adımları:

  1. (-2^4) = -(2^4) = -16 (Kuvvet parantezin içinde olduğundan işaret eksi kalır)
  2. (-3^0) = -(3^0) = -1
  3. (-4)^2 = +16 (Çift kuvvet parantezin dışındadır)
  4. (-1)^{2020} = +1 (2020 çift sayıdır)

İfadeleri yerine yazalım:

(-16) - (-1) + 16 - 1 = -16 + 1 + 16 - 1 = 0

:white_check_mark: CEVAP: 0


Soru 6) -5^2 + (-5)^2 - (-2)^3 + (-7^0)

Çözüm Adımları:

  1. -5^2 = -25 (Parantez olmadığından üs işareti etkilemez)
  2. (-5)^2 = +25
  3. (-2)^3 = -8 \implies -(-2)^3 = -(-8) = +8
  4. (-7^0) = -(7^0) = -1

İfadeleri toplayalım:

-25 + 25 + 8 + (-1) = 0 + 8 - 1 = 7

:white_check_mark: CEVAP: 7


Soru 7) 2^x = 5 olduğuna göre, 3 \cdot 4^{x+1} ifadesinin değeri kaçtır?

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Üslü sayılarda kuvvetin kuvveti kuralı: (a^m)^n = (a^n)^m = a^{m \cdot n} ve a^{m+n} = a^m \cdot a^n.

Çözüm Adımları:

  1. 4^{x+1} ifadesini tabanı 2 olacak şekilde parçalayalım:
    4^{x+1} = 4^x \cdot 4^1 = (2^2)^x \cdot 4 = (2^x)^2 \cdot 4
  2. Verilen 2^x = 5 eşitliğini yerine yazalım:
    4^{x+1} = 5^2 \cdot 4 = 25 \cdot 4 = 100
  3. İfadeyi 3 ile çarpalım:
    3 \cdot 4^{x+1} = 3 \cdot 100 = 300

:white_check_mark: CEVAP: 300


Soru 8) 5^a = 3 olduğuna göre, 25^{a+1} - 5^{a+2} ifadesinin değeri kaçtır?

Çözüm Adımları:

  1. 25^{a+1} ifadesini açalım:
    25^{a+1} = 25^a \cdot 25^1 = (5^2)^a \cdot 25 = (5^a)^2 \cdot 25
    5^a = 3 olduğundan:
    (3)^2 \cdot 25 = 9 \cdot 25 = 225
  2. 5^{a+2} ifadesini açalım:
    5^{a+2} = 5^a \cdot 5^2 = 3 \cdot 25 = 75
  3. Farkı hesaplayalım:
    225 - 75 = 150

:white_check_mark: CEVAP: 150


Soru 9) 2^x = 3 ve 3^y = 5 olduğuna göre, 6^x + 15^y toplamı kaçtır?

Çözüm Adımları:

  1. Verilen üslü ifadeleri çarpanlarına ayıralım:
    6^x = (2 \cdot 3)^x = 2^x \cdot 3^x
    15^y = (3 \cdot 5)^y = 3^y \cdot 5^y
  2. Bilinen değerleri yerlerine koyalım (2^x = 3 ve 3^y = 5):
    6^x + 15^y = 3 \cdot 3^x + 5 \cdot 5^y

:warning: NOT: Bu soru MEB/okul çalışma kağıtlarında sıkça karşılaşılan bir baskı/yazım hatası içerir.

  • Eğer soru logaritmik değer istenmeden tam sayı çıkacak şekilde planlandıysa kastedilen ifade çoğunlukla 2^{x \cdot y} tür: 2^{x \cdot y} = (2^x)^y = 3^y = 5.
  • Soru metnine birebir sadık kalındığında ifade en sade hâliyle 3^{x+1} + 5^{y+1} olarak kalır.

Soru 10) (x - 4)^{x-7} = 1 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: [f(x)]^{g(x)} = 1 eşitliği 3 farklı durumda sağlanır:

  1. Üs sıfır olmalıdır: g(x) = 0 ve f(x) \neq 0
  2. Taban 1 olmalıdır: f(x) = 1
  3. Taban -1 ve üs çift tam sayı olmalıdır: f(x) = -1 ve g(x) \in \text{Çift Tam Sayı}

Çözüm Adımları:

  1. Durum 1 (Üs sıfır):
    x - 7 = 0 \implies x = 7
    Taban kontrolü: 7 - 4 = 3 \neq 0 (Sağlar).
  2. Durum 2 (Taban 1):
    $$x - 4 = 1 \implies x = 5$$ (Sağlar).
  3. Durum 3 (Taban -1):
    x - 4 = -1 \implies x = 3
    Üs kontrolü: x - 7 = 3 - 7 = -4 (Çift tam sayıdır, (-1)^{-4} = 1 sağlar).

:white_check_mark: CEVAP: Ç.K. = \{3, 5, 7\}


Soru 11) (2x - 5)^{x+3} = 1 denklemini sağlayan x tam sayılarının toplamı kaçtır?

Çözüm Adımları:

  1. Durum 1 (Üs sıfır):
    x + 3 = 0 \implies x = -3
    Taban kontrolü: 2(-3) - 5 = -11 \neq 0 (Sağlar).
  2. Durum 2 (Taban 1):
    $$2x - 5 = 1 \implies 2x = 6 \implies x = 3$$ (Sağlar).
  3. Durum 3 (Taban -1):
    2x - 5 = -1 \implies 2x = 4 \implies x = 2
    Üs kontrolü: x + 3 = 2 + 3 = 5 (Tek sayıdır! (-1)^5 = -1 \neq 1 olduğundan sağlamaz).

Çözüm kümesindeki tam sayılar: x = -3 ve x = 3.

\text{Toplam} = (-3) + 3 = 0

:white_check_mark: CEVAP: 0


Soru 12) (x + 2)^{2x-8} = 1 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.

Çözüm Adımları:

  1. Durum 1 (Üs sıfır):
    2x - 8 = 0 \implies 2x = 8 \implies x = 4
    Taban kontrolü: 4 + 2 = 6 \neq 0 (Sağlar).
  2. Durum 2 (Taban 1):
    $$x + 2 = 1 \implies x = -1$$ (Sağlar).
  3. Durum 3 (Taban -1):
    x + 2 = -1 \implies x = -3
    Üs kontrolü: 2(-3) - 8 = -6 - 8 = -14 (Çift tam sayıdır, sağlar).

:white_check_mark: CEVAP: Ç.K. = \{-3, -1, 4\}


Soru 13) 20 < 2^a < 45, 20 < 3^b < 40 ve 100 < 5^c < 200 Eşitsizlikleri

Çözüm Adımları:

  1. a tam sayısını bulalım:

    • 2^4 = 16
    • 2^5 = 32
    • 2^6 = 64
      20 < 32 < 45 aralığına düşen tek kuvvet 5’tir \implies \mathbf{a = 5}.
  2. b tam sayısını bulalım:

    • 3^2 = 9
    • 3^3 = 27
    • 3^4 = 81
      20 < 27 < 40 aralığına düşen tek kuvvet 3’tür \implies \mathbf{b = 3}.
  3. c tam sayısını bulalım:

    • 5^2 = 25
    • 5^3 = 125
    • 5^4 = 625
      100 < 125 < 200 aralığına düşen tek kuvvet 3’tür \implies \mathbf{c = 3}.

Küçükten büyüğe sıralama:

b = c < a

:white_check_mark: CEVAP: b = c < a (b ile c eşit olup 3’tür, a ise 5’tir)