11. Etkinlik: Metin Türlerini Karşılaştırma
Soru: “Konuşan Kitap” metni ile aşağıdaki metni tür bakımından karşılaştırınız.
-
KONUŞAN KİTAP → Tür: Düzyazı (Öykü)
- Açıklama: Paragraflardan ve cümlelerden oluştuğu için düzyazı türündedir.
-
KİTAPLAR → Tür: Şiir
- Açıklama: Dizelerden (mısralardan) ve kıtalardan oluştuğu, ritmik bir anlatımı olduğu için şiir türündedir.
12. Etkinlik: Gerçek ve Hayal Ürünü İfadeler
Soru: Cümlelerde yer alan gerçek ifadelerin başına “G”, hayal ürünü ifadelerin başına “H” yazınız.
- [ H ] Can sıkıntısı sobeleyemez kimseyi, İçine saklanınca bir kitabın.
- Açıklama: Can sıkıntısının insanı sobelemesi ve insanın kitabın içine saklanması hayal gücüne dayalıdır.
- [ G ] O renksiz ve resimsiz bir kitaptı.
- Açıklama: Bir kitabın resimsiz veya renksiz olması günlük yaşamda gerçekleşebilecek gerçek bir durumdur.
- [ G ] İyi şiirler duygularımıza hitap eder.
- Açıklama: Şiirlerin insanlarda duygu uyandırması gerçek bir durumdur.
- [ H ] Kitaplarda not aldığınız kısımlar size ışık tutar.
- Açıklama: Notların kelime anlamıyla etrafa ışık yayması mümkün değildir, hayalî/mecazlı bir anlatımdır.
- [ H ] Okuduğunuz öykü sizinle bağ kurar.
- Açıklama: Öykünün canlı bir varlık gibi insanla bağ kurması hayal ürünüdür.
- [ G ] Aynı anlama gelen birden fazla sözcük olabilir.
- Açıklama: Dilimizde eş anlamlı sözcüklerin bulunması gerçek bir bilgidir.
13. Etkinlik: Eş Anlamlı Kelimeler
Soru: Kelimelerden hangisinin eş anlamlısı yoktur?
- a. ozan (Eş anlamlısı: şair)
- b. öykü (Eş anlamlısı: hikâye)
- c. dize (Eş anlamlısı: mısra)
- d. kitap
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: d. kitap
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Açıklama: “Ozan”, “öykü” ve “dize” kelimelerinin eş anlamlı karşılıkları bulunurken “kitap” kelimesinin eş anlamlısı yoktur.
14. Etkinlik: Grafik Okuma ve Yorumlama
Soru: Grafik bir okulda düzenlenen müzik kurslarının ders saatlerini gösteriyor. Buna göre en fazla tercih edilen iki kurs hangileridir?
Grafikteki Değerlerin İncelemesi:
- Keman: 35 kişi (En yüksek değer)
- Saz: 30 kişi (İkinci en yüksek değer)
- Gitar: 20 kişi
- Piyano: 15 kişi
- Flüt: 10 kişi
Seçenekler:
- a. gitar-keman
- b. flüt-saz
- c. keman-saz
- d. piyano-saz
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: c. keman-saz
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Açıklama: Grafikteki kişi sayıları incelendiğinde en yüksek sütuna sahip ilk iki enstrüman 35 kişi ile keman ve 30 kişi ile sazdır.