5. ETKİNLİK
Soru: Ünlemin kullanım alanlarını okuyunuz. Verilen örneklerle kullanım alanlarını eşleştiriniz.
Eşleştirme Çözümü:
-
1. Kural: Sevinç, heyecan, acı, istek, yakarma, şaşırma, öfke gibi duyguları anlatan cümlelerden sonra kullanılır.
Eşleşen Cümle: “Yaşasın! Bugün 23 Nisan.” (Sevinç ve heyecan belirtir.)
-
2. Kural: Hitap, seslenme, uyarı sözlerinden sonra kullanılır.
Eşleşen Cümle: “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” (Hitap ve uyarı içerir.)
-
3. Kural: Alay, küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözcüklerden hemen sonra yay ayraç içinde kullanılır.
Eşleşen Cümle: “Ali, yüz metreyi beş saniyede koşarmış(!).” (Yay ayraç içindeki ünlem alay anlamı katar.)
-
Eşleşmeyen Örnek:
- “Mustafa Kemal Atatürk kaç yılında doğmuştur!” (Soru anlamı taşıdığı için sonuna soru işareti gelmelidir; verilen ünlem kurallarıyla eşleşmez.)
6. ETKİNLİK
Soru: Verilen olayların hangi atasözüne örnek oluşturduğunu bularak eşleştiriniz.
Eşleştirme Çözümü:
-
( 4 ) Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
- Açıklama: 4. olayda eli diken batan çocuğun daha sonra bitkilere dokunurken tedbirli davranması anlatılır.
-
( 2 ) Bugünün işini yarına bırakma.
- Açıklama: 2. olayda Çağrı’nın ödevini son güne bıraktığı için zorlanması ve işleri zamanında yapmanın önemini anlaması anlatılır.
-
( — ) Öfke ile kalkan zararla oturur.
- Açıklama: Metindeki olaylar arasında öfkeyle ilgili bir durum bulunmamaktadır, boş kalır.
-
( 3 ) Bir elin nesi var iki elin sesi var.
- Açıklama: 3. olayda Ömer ile Elif’in yardımlaşarak uçurtmayı kolayca yapmaları anlatılır.
-
( 1 ) Damlaya damlaya göl olur.
- Açıklama: 1. olayda Özge’nin harçlıklarını biriktirerek istediği tableti alması anlatılır.