ÖRNEK 9 — Zaman ve Yaş Hesaplama Problemi
Problem: 25 Ocak 2013 tarihinde doğan Emir’in, 14 Mart 2023 tarihi itibarıyla kaç yaşında olduğunu gün, ay ve yıl olarak hesaplayalım.
1. Problemi Anla
- Emir’in Doğum Tarihi: 25 Ocak 2013 (25.01.2013)
- Bugünün Tarihi: 14 Mart 2023 (14.03.2023)
- İstenen Bilgi: Emir’in bugün kaç yaşında olduğu (gün, ay ve yıl cinsinden).
2. Plan Yap
- Tarihler sayısal biçimde yazılır:
- Ocak yılı 1. ayı olduğu için \rightarrow 25.01.2013
- Mart yılı 3. ayı olduğu için \rightarrow 14.03.2023
- Yaş problemlerinde istenen tarihten (günümüz) doğum tarihi çıkarılır.
- Çıkarma işlemine en küçük zaman birimi olan gün kısmından başlanır; ardından ay ve en son yıl çıkarılır.
3. Planı Uygula (Çözüm Adımları)
Kullanılan Formül / Kural: 1\text{ ay} = 30\text{ gün} kabul edilir. Çıkarma işleminde üstteki gün sayısı alttakinden küçükse, ay kısmından 1\text{ ay} (30\text{ gün}) ödünç alınır.
Adım 1 — Gün Hanesini Hesaplama:
- Bugünün günü: 14\text{ gün}
- Doğum günü: 25\text{ gün}
- 14’ten 25 çıkmayacağı için aylar hanesinden 1\text{ ay} (30\text{ gün}) ödünç alınır.
- Kalan ay sayısı: 3\text{ ay} - 1\text{ ay} = 2\text{ ay}
- Yeni gün sayısı: 14 + 30 = 44\text{ gün}
- Gün farkı: 44 - 25 = 19\text{ gün}
Adım 2 — Ay Hanesini Hesaplama:
- Kalan ay: 2\text{ ay}
- Doğum ayı: 1\text{ ay}
- Ay farkı: 2 - 1 = 1\text{ ay}
Adım 3 — Yıl Hanesini Hesaplama:
- Bugünün yılı: 2023\text{ yıl}
- Doğum yılı: 2013\text{ yıl}
- Yıl farkı: 2023 - 2013 = 10\text{ yıl}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Emir 14 Mart 2023 tarihi itibarıyla 10 yıl, 1 ay, 19 günlüktür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
4. Kontrol Et ve Geliştir (Sağlama)
Emir’in doğum tarihine bulduğumuz yaş süresini ekleyerek bugünün tarihini elde edip edemeyeceğimizi kontrol edelim:
- Doğum Tarihi: 2013\text{ yıl } 01\text{ ay } 25\text{ gün}
- Bulunan Yaş: 10\text{ yıl } 01\text{ ay } 19\text{ gün}
Toplama Adımları:
- Günler: 25 + 19 = 44\text{ gün}
- 30\text{ gün} = 1\text{ ay} olduğu için 44\text{ gün} = 1\text{ ay } 14\text{ gün} eder. 14\text{ gün} yazılır, 1\text{ ay} elde olarak ay hanesine devredilir.
- Aylar: 1\text{ ay } + 1\text{ ay } + 1\text{ ay (elde)} = 3\text{ ay} (Mart ayı)
- Yıllar: 2013 + 10 = 2023\text{ yıl}
Bulunan sonuç 14 Mart 2023 olduğu için çözümümüz kesinlikle doğrudur.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tarihler Arası Fark Bulma
- Tanım: İki tarih arasındaki süreyi hesaplarken günümüz tarihinden geçmiş tarih çıkarılır. İşleme her zaman sağdan (gün biriminden) başlanır.
2. Zaman Birimlerinde Ödünç Alma
- Tanım: Gün çıkarılırken eksilen gün yetersizse ay hanesinden 1\text{ ay} bozdurulur ve gün hanesine 30\text{ gün} olarak eklenir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Ay Ödünç Alırken 10 Gün Eklemek
- Yanlış: Onluk bozma mantığıyla gün kısmına 10 eklemek.
- Doğru: 1 ay 30 gün kabul edildiği için gün kısmına mutlaka 30 eklenmelidir (14 + 30 = 44).
- Neden Yanlış: Zaman ölçüleri 10’ar 10’ar değil, takvim kurallarına göre artar.
Farklı bir doğum tarihi ve bugün tarihi versem kendi yaşını bu adımlarla hesaplamak ister misin?
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 155 · 
Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 157 →