4. BÖLÜM SONU DEĞERLENDİRME
A. Tanılayıcı Dallanmış Ağaç Etkinliği
Soru: Aşağıdaki ifadelerin bazıları doğru, bazıları yanlıştır. Şemadaki bilgilerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek ilerleyiniz. Ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
-
1. İfade (Başlangıç Kutusu): “Denizden çıktığınızda üzerinizdeki su damlacıkları soğuyarak buharlaşır.”
- Analiz: Buharlaşma olayı, sıvı maddenin dışarıdan ısı alması (ısınması) ile gerçekleşir. Su damlacıkları soğuyarak değil, vücudumuzdan ve havadan ısı alarak buharlaşır. Bu nedenle bu ifade Yanlış (Y)'tır.
- İlerleme Yönü: Y (Yanlış) okunu takip ederek sağdaki kutuya geçeriz.
-
2. İfade (İkinci Adım Kutusu): “Kış aylarında su borularının donması, sıvı maddenin ısınarak katı hâle geçmesine örnektir.”
- Analiz: Donma olayı, sıvı maddelerin çevreye ısı vererek soğuması sonucu katı hâle geçmesidir; ısınarak gerçekleşmez. Bu nedenle bu ifade Yanlış (Y)'tır.
- İlerleme Yönü: Y (Yanlış) okunu takip ederek en sağdaki dördüncü alt kutuya geçeriz.
-
3. İfade (Üçüncü Adım Kutusu): “Sıvı hâldeki bir maddenin soğuyarak katı hâle geçmesine “donma” denir.”
- Analiz: Bu ifade donma olayının doğru tanımıdır. Sıvı maddeler ısı verip soğuyarak katı hâle geçer. Bu nedenle bu ifade Doğru (D)'dur.
- İlerleme Yönü: D (Doğru) okunu takip ederiz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 7. Çıkış
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
B. Hâl Değişimi ve Isı İlişkisi Etkinliği
Soru: Aşağıda hâl değiştirme örnekleri verilmiştir. Örneklerdeki maddeler ısınarak hâl değiştiriyorsa karşısına “ısınarak”, soğuyarak hâl değiştiriyorsa karşısına “soğuyarak” yazınız.
ÇÖZÜM TABLOSU:
| Madde ve Durum | Hâl Değişimi Türü | Isınarak / Soğuyarak | Açıklama |
|---|---|---|---|
| a. Cama eritilerek şekil verilmesi | Erime | Isınarak | Katı cam ısı alıp eriyerek biçimlendirilebilir sıvı hâle gelir. |
| b. Dondurmanın erimesi | Erime | Isınarak | Katı dondurma sıcak ortamda çevreye göre ısı alarak sıvılaşır. |
| c. Çamaşırın kuruması | Buharlaşma | Isınarak | Çamaşırdaki sıvı su, güneşten ve havadan ısı alarak gaz hâle geçer. |
| ç. Gölün buz tutması | Donma | Soğuyarak | Göl yüzeyindeki sıvı su, soğuk havaya ısı vererek katı buz hâline gelir. |
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP LİSTESİ:
- a) Isınarak
- b) Isınarak
- c) Isınarak
- ç) Soğuyarak
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Erime: Katı bir maddenin dışarıdan ısı alarak (ısınarak) sıvı hâle geçmesidir.
- Donma: Sıvı bir maddenin dışarıya ısı vererek (soğuyarak) katı hâle geçmesidir.
- Buharlaşma: Sıvı bir maddenin dışarıdan ısı alarak (ısınarak) gaz hâle geçmesidir.
Bu konuyu pekiştirmek için günlük hayattan başka bir erime veya donma örneğini birlikte incelememizi ister misin?
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 122 · 
Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 124 →