4 Pelin, karanlık bir ortamda elektrikçe nötr k elektroskobunun topuzuna ve negatif elektrik yüküyle vüklü L

YKS TYT
1

Soru:
4 Pelin, karanlık bir ortamda elektrikçe nötr k
elektroskobunun topuzuna ve negatif elektrik yüküyle
vüklü L elektroskobunun topuzuna tek dalga boylu IŞiklar
düşürdüğünde iki topuzda da fotoelektrik olay
gerçekleşiyor.
Buna göre, Pelin K ve L elektroskobunun
yapraklarının aşağıdakilerden hangisi gibi değiştiğini
gözlemleyebilir?
(Elektroskoplar yeterli duyarlıiliğa sahiptir)
A) Açıldığını
B) Değişmediğini
C) Açıldığını
D) Değişmediğini
E) Değişmediğini
Kapandığını
Açıldığını
Açıldiğını
Kapandiğıni
Değişmediğini

Soru Fotoğrafı:

Soru Görseli
Soru Görseli833×800 54.1 KB

2

Pelin K ve L Elektroskoplarının Yapraklarının Değişimi

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Elektroskopların Başlangıç Durumunu Anlamak

  • K elektroskobu elektrikçe nötr, yani üzerindeki toplam yük sıfırdır.
  • L elektroskobu negatif elektrik yüküyle yüklüdür, yani yapraklar birbirini iter ve açıktadır.

Adım 2 — Fotoelektrik Olayı ve Işık Etkisi
Fotoelektrik olay: Işık bir yüzeye düştüğünde yüzeyden elektronların kopmasıdır.

  • K elektroskobunda nötr haldeyken ışık elektron koparırsa, negatif yük ayrılır, elektroskop pozitif yük kazanır.
  • L elektroskobunda önceden negatif yük vardır, ışık elektron koparırsa negatif yük azalır.

Adım 3 — Yapraktaki Değişimlerin Yorumu

  • K elektroskobunun yaprakları başlangıçta kapalıdır (nötr yük nedeniyle).
    Elektronlar kaybolunca pozitif yük ortaya çıkar, yapraklar birbirini iter, açılır.
  • L elektroskobunun yaprakları başlangıçta açıktır (negatif yük).
    Işıkla elektron kaybı negatif yükü azaltır, yapraklar birbirini daha az iter, kapandığını gözlemleriz.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: A) K yaprakları açıldığını, L yaprakları kapandığını gözlemler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Elektroskop: Elektrik yükünün varlığını yapraklarının açılıp kapanmasıyla gösteren araç.
  • Fotoelektrik Olay: Işık etkisiyle elektronların yüzeyden kopması olayı.
  • Yaprakların Açılması: Yüklü elektronların karşıt yüklenmesiyle yapraklar birbirini iter, açılır.
  • Yaprakların Kapanması: Yük azaldıkça yapraklar birbirine yaklaşır, kapanır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

3

Pelin, karanlık bir ortamda elektrikçe nötr K elektroskobunun topuzuna ve negatif elektrik yüküyle yüklü L elektroskobunun topuzuna tek dalga boylu ışıklar düşürdüğünde iki topuzda da fotoelektrik olay gerçekleşiyor. Buna göre, Pelin K ve L elektroskobunun yapraklarının aşağıdakilerden hangisi gibi değiştiğini gözlemleyebilir?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele

Tanım: K nötr, L negatif yüklü.

K için açıklama:

K nötr durumda fotoelektrik olayla elektron kaybederse pozitif yük kazanır.

K elektron kaybeder

= K pozitif yüklenir

= Yapraklar aynı işaretle yüklendiği için birbirini iter

= Yapraklar açılır

L için açıklama:

L negatif yüklü durumda fotoelektrik olayla elektron kaybederse negatif yükü azalır (daha az negatif olur, nötre yaklaşır veya pozitifleşebilir).

L elektron kaybeder

= L negatifliği azalır

= Yapraklar arasındaki itme azalır

= Yapraklar kapanır (yakınlaşır)

Adım 2 — B Seçeneğini İncele

B seçeneği: K değişmediğini, L açıldığını

K için yanlış açıklama:

K nötr iken fotoelektrik olay gerçekleşiyorsa elektron kaybı olur; nötr kalması beklenmez.

L için yanlış açıklama:

L zaten negatif yüklü iken fotoelektrik ile elektron kaybı daha negatif yapmaz; açılma (daha fazla itme) beklenmez.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele

C seçeneği: K açıldığını, L açıldığını

K için doğru kısmı:

K açılır (bkz. Adım 1).

L için yanlış kısmı:

L negatiften daha negatif hale gelmez; fotoelektrik elektron kaybettirir, bu yüzden açılma değil kapanma beklenir.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele

D seçeneği: K değişmediğini, L kapandığını

K için yanlış kısmı:

K nötr iken fotoelektrik olayı K’nın değişmemesine izin vermez; elektron kaybı nedeniyle yapraklar açılır.

L için doğru kısmı:

L kapanır (bkz. Adım 1).

Adım 5 — E Seçeneğini İncele

E seçeneği: K değişmediğini, L değişmediğini

Her iki kısım da yanlış:

Fotoelektrik olay her iki elektroskobun yük durumunu değiştirir; dolayısıyla hiçbirinin değişmemesi beklenmez.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: A. K: Açıldığını — L: Kapandığını — DOĞRU; K nötrden elektron kaybedip pozitifleşir ve açılır; L negatiften elektron kaybedip negatifliği azalır ve kapanır.

:cross_mark: B. K: Değişmediğini — L: Açıldığını — YANLIŞ; K değişir, L açılmaz.

:cross_mark: C. K: Açıldığını — L: Açıldığını — YANLIŞ; L açılması beklenmez.

:cross_mark: D. K: Değişmediğini — L: Kapandığını — YANLIŞ; K değişir.

:cross_mark: E. K: Değişmediğini — L: Değişmediğini — YANLIŞ; her ikisi de değişir.

Adım 7 — Son Doğrulama

Fotoelektrik etki elektronları yüzeyden uzaklaştırır; nötr olan K pozitifleşir (yapraklar açılır), negatif olan L ise negatifliğini kaybeder (yapraklar kapanır). Bu fiziksel sonuç seçenek A ile uyumludur.

:white_check_mark: CEVAP: A) K: Açıldığını — L: Kapandığını

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?