4 ndrkt4 y 300+4 25tL 4 mdrle4ir 2. Aşağıda yüksekliği, taban ayrtlarından birinin uzunluğundan 15 cm fazla olan kare dik priz- ma biçimindeki özdeş kutular biri dikey biri yatay olacak biçimde üst üste yerleştirilmiştir. TS cm. Bir robotun uzunluğu,

4 ndrkt4 y 300+4 25tL 4 mdrle4ir 2. Aşağıda yüksekliği, taban ayrtlarından birinin uzunluğundan 15 cm fazla olan kare dik priz- ma biçimindeki özdeş kutular biri dikey biri yatay olacak biçimde üst üste yerleştirilmiştir. TS cm. Bir robotun uzunluğu, oluşturulan bu yapınin uzunluğundan 3 cm azdır. Robotun uzunluğu, kưtunun taban ayrt uzunluklarndan birtnin 4 katına eşit oldu- ğuna göre kutunun yan yüzlerinden birinin alant kaç santimnetrekaredir? A) 128 B) 126 C) 116 D) 108

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: Kare dik prizma biçimindeki özdeş kutuların yan yüzey alanını bulma.

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Dik prizma hacmi ve yüzey alanı formülleri
  • Taban bir kenar uzunluğuna x, yüksekliğe bağlı değişken atama

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişkenlerin belirlenmesi

Taban kare olduğundan:

  • Bir kenar uzunluğuna x cm diyelim.
  • Yükseklik ise bir kenardan 15 cm fazladır, yani yükseklik x + 15 cm.

Adım 2 — Kutuların yerleşimi ve toplam uzunluk

  • Kutulardan biri dikey, biri yatay şekilde üst üste yerleştirilmiş.
  • Dikey duran kutunun yüksekliği x + 15 cm,
  • Yatay duran kutu tabanını öne koyduğumuzda, uzunluk taban kenarı x cm,
  • Toplam yapının uzunluğu: dikey kutunun yüksekliği + yatay kutunun taban kenar uzunluğu \Rightarrow (x + 15) + x = 2x + 15 cm.

Adım 3 — Robotun uzunluğu ile ilgili bilgileri kullanma

  • Robotun uzunluğu, bu yapının uzunluğundan 3 cm azdır.
  • Robotun uzunluğu aynı zamanda kutunun taban kenar uzunluklarından birinin 4 katıdır.

Yani:

\text{Robot uzunluğu} = 4x
\text{Yapı uzunluğu} = 2x + 15
4x = (2x + 15) - 3

Adım 4 — Denklemi kurup çözme

4x = 2x + 15 - 3
4x = 2x + 12
4x - 2x = 12
2x = 12
x = 6 \text{ cm}

Adım 5 — Kutunun yan yüzey alanını hesaplama

Dik prizmanın yan yüzey alanı:
İki dikdörtgen yan yüz var, her biri x (taban kenarı) × x+15 (yükseklik) alanında ve 2 adet olduğu için toplam:

2 \times x \times (x+15)

Buna göre:

2 \times 6 \times (6 + 15) = 2 \times 6 \times 21 = 252 \text{ cm}^2

Ancak soruda yan yüzeylerden birinin alanı soruluyor, yani tek bir yan yüz için:

6 \times 21 = 126 \text{ cm}^2

Adım 6 — Sonuç

Kutunun bir yan yüzünün alanı 126 cm^2.


:white_check_mark: CEVAP: B) 126

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: Kare tabanlı dik prizma kutunun taban ayrıtı = a cm, yüksekliği = a + 15 cm. İki özdeş kutudan biri dikey, biri yatay olacak şekilde üst üste yerleştirildiğinde oluşan yapının uzunluğu nedir ve robotun uzunluğu kutunun taban ayrıtının 4 katına eşit olmak üzere kutunun bir yan yüzü alanı kaç cm² olur? (Robot uzunluğu, yapının uzunluğundan 3 cm azdır.)

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Kare dik prizma: taban ayrıtı a, yükseklik h=a+15.
  • Yan yüz alanı: bir yan yüzün alanı = \text{taban ayrıtı} \times \text{yükseklik} = a\cdot h.
  • Robot uzunluğu R=4a.
  • Robot uzunluğu, yapının uzunluğundan 3 cm az olduğuna göre R = L - 3 (burada L yapı uzunluğu).
  • Oluşan yapının uzunluğu şekilde yatay kutunun uzunluğu ile dik duran kutunun taban ayrıtının toplamı olarak L = a + h alınır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişkenleri ve yükseklik ilişkisini yaz

  • Tanım: a = kutunun taban ayrıtı (cm).
  • Tanım: h = a+15 (cm).

Adım 2 — Yapı uzunluğu ve robot uzunluğu arasındaki ilişki

  • Tanım: Yapı uzunluğu L = a + h.
  • Tanım: Robot uzunluğu R = 4a.
  • Tanım: R = L - 3.

Adım 3 — Denklemi kur ve çöz

  • h = a+15.
  • L = a + h = a + (a+15) = 2a + 15.
  • Robot uzunluğu denklemi: R = L - 3 ⇒ 4a = (2a + 15) - 3.
  • 4a = 2a + 12.
  • 4a - 2a = 12.
  • 2a = 12.
  • a = \dfrac{12}{2} = 6\ \text{cm}.

Adım 4 — Yan yüz alanını hesapla

  • h = a + 15 = 6 + 15 = 21\ \text{cm}.
  • Yan yüz alanı = a\cdot h = 6 \times 21.
  • 6 \times 21 = 126\ \text{cm}^2.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:

1. kare dik prizma

  • Tanım: Tabanı kare olan dik prizma; taban ayrıtı a, yükseklik h.
  • Bu problemde: Taban ayrıtı a, yükseklik a+15 olarak verildi.

2. yan yüz alanı

  • Tanım: Yan yüz alanı = taban ayrıtı × yükseklik.
  • Bu problemde: a\cdot (a+15) hesaplandı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yanlış yapı uzunluğu alınması

  • Yanlış: Yapı uzunluğunu sadece h veya sadece a almak.
  • Doğru: Yapı uzunluğu L = a + h.
  • Neden yanlış: Üst üste yerleşimde yatay kutunun uzunluğu ve dik kutunun taban ayrıtı toplam etkilidir.
  • Düzeltme: Şekle göre L = a + (a+15) kullanılmalı.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 126 cm²
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: