Resimli Sorunun 4. ve 5. Sorularının Cevapları
Önemli Noktalar
-
- soruda, tekil ve çoğul öğrenci sayısı ile ilgili cümlede sayı ve kişi uyumuna dikkat edilmelidir.
-
- soruda, havaalanında iniş yapan uçakların niteliği için uygun sıfat seçilmelidir.
- Her iki cümlede de Arapça dilbilgisi kuralları ve anlam bütünlüğü sağlanmalıdır.
4. Sorunun Analizi ve Doğru Cevap
Cümlede boş bırakılan yere ne getirilmeli?
في الحفلة …
Seçenekler:
- أَحَدَ عَشَرَ طالِبة (on bir öğrenci kız - tekil tamlamada çoklu isim)
- سَبْعَةُ طُلابٍ (yedi öğrenci - erkek çoğul)
- سِتُّونَ طَالَبًا (altmış öğrenci - erkek çoğul)
- واحِدٌ وَسِتُّونَ طَالَبًا (bir ve altmış öğrenci - erkek çoğul)
- سِتَّةَ عَشَرَ طالِبة (on altı kız öğrenci - tamlayan uyumu problemli)
Burada “في الحفلة” (partide), muhtemelen cümle “Partide … öğrenci var.” anlamındadır.
Önemli nokta: Müfred (tekil) tamlamalarda sayı 11-19 arasındaysa son isim genellikle müennes (dişil ise dişil, eril ise eril) olur, fakat cümlenin tamamında ‘طالب’ kelimesi eril.
Ayrıca fiil ve isim uyumu önemlidir.
En uygun seçenek:
أَحَدَ عَشَرَ طالِبة (11 kız öğrenci) çünkü “طالِبة” dişildir ve sayı 11-19 arasında müennes isimle kullanılır.
Bu aynı zamanda sınavdaki işaretlemeye de uygundur.
5. Sorunun Analizi ve Doğru Cevap
Cümlede boşluk:
تِلْكَ الطّائِرَاتُ الَّتِي هَبَطَتْ فِي المَطَارِ …
Anlamı: “Havaalanında iniş yapan uçaklar …”
Seçenekler:
- الجديدة (yeni - feminen tekil)
- حديث (modern, yeni - eril tekil)
- حديثة (modern, yeni - feminen tekil)
Burada “الطائرات” çoğul ve dişildir. Bu sebeple sıfat da çoğul olmalı veya dişil tekil uyumu olmalı.
Seçenekler arasında çoğul yok, fakat “حديثة” feminen tekil sıfat biçimidir ve çoğul “حديثات” şeklinde olur.
Ancak Arapçada bazen çoğul isimler dişil tekil sıfat ile nitelendirilir.
En uygun cevap:
حديثة (modern/yeni dişil)
Özet Tablo
| Soru No | Doğru Cevap | Açıklama |
|---|---|---|
| 4 | أَحَدَ عَشَرَ طالِبة | 11 kız öğrenci, sayı-isim uyumu doğru |
| 5 | حديثة | “Uçaklar” dişil çoğul, dişil tekil sıfat uygun |
Sık Sorulan Sorular
1. Arapçada sayı tamlamalarında sayı ve isim uyumu nasıl olur?
11-19 arası sayılarda sayı farklı kişi ve cinsiyette olabilir, ancak tamlamanın ikinci ismi sayıya zıt cinsiyette bulunur (örneğin 11 ve üzeri dişil sayıysa isim eril olur).
2. Sıfatlar çoğul isimlere nasıl uyum sağlar?
Sıfatlar çoğul veya müennes tekil biçiminde olabilir, dilbilgisel bağlama bağlı olarak değişir.
Sonraki Adımlar
Arapça sayı ve cinsiyet uyumu kurallarını daha detaylı öğrenmek ister misiniz? Ya da diğer soru tiplerinde benzer gramer analizleri yapalım mı?
4. Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
- 11–19 sayıları, sayılan isim tekil halde kullanılır ve sayı ile isim arasında cinsiyet uyumsuzluğu (gender polarity) kuralı geçerlidir.
- “في” edatıyla başlayan tamlamada tamlanan kelime cem’î (çoğul) değil, 11–19 arası sayılarda müteâkib (ardışık) tekil biçimdedir ve hal eki (’i’râb) olarak mansûb (-an) alır.
- 7 ile 17 gibi farklı sayılar arasında sayının kadın veya erkek formu değişir; 17’de “sabah” değil, “kadın” formundaki yediyi kullanırız.
Doğru Cevap
E şıkkı
سَبْعَةَ عَشْرَ طالِبَةً
Detaylı Açıklama
- Sayılar 11–19 arası yazılırken “عَشَرَ” onluk eki muzakkar (eril) olur.
- Birler basamağındaki sayı, sayılan ismin cinsiyetinin tersinde kullanılır; burada “طالِبَة” (kız öğrenci) olduğu için “سَبْعَةَ” dişi formundadır.
- Sayılan isim tekil halde ve “في” edatının etkisiyle mansûb (–ً) duruma düşer: طالِبَةً
İfade tüm hâlleriyle:
Karşılaştırma Tablosu
| Kapsam | 3–10 Sayıları | 11–19 Sayıları |
|---|---|---|
| Sayı Formu | Kendi cinsiyetinde | Birler basamağı ters cinsiyet formu |
| İsim Hâli | Cemi‘ (çoğul), Raf‘/Cazm | Tekil, Mansûb (–ً) |
| Örnek (“kız”) | سَبْعَ طَالِبَاتٍ | سَبْعَةَ عَشْرَ طَالِبَةٍ |
Özet Tablosu
| Madde | Açıklama |
|---|---|
| Tekil/Çoğul | 11–19 sayılarda “tekil” kullanım |
| Cinsiyet Uyumsuzluğu | Birler basamağı → ters cinsiyet |
| Hâl (İ’rāb) | “في” + mansûb (–ً) |
| Örnek Cevap | سَبْعَةَ عَشْرَ طالِبَةً |
SSS
- 11–19 arasındaki sayılarda neden isim tekil kullanılır?
Çünkü bu sayılarda sayı ve isim arasında müteâkib (ardışık) yapı oluşur; isim tekil kalır ve tekil ismin hâli sayıya bağlı olarak değişir. - Cinsiyet uyumsuzluğu (gender polarity) nedir?
Sayılar 3–10 ve 11–19 aralığında sayılan isim cinsiyeti ile sayı birler basamağı cinsiyeti ters olur; mesela kadın isim için “sabah” değil “sabahE” (dişi) sayı formu tercih edilir. - Mansûb hâl nedir, nasıl anlaşılır?
“في” gibi edatlardan sonra gelen tamlanan kelime cazm değil mansûb olur; ek olarak –ً tanween eklenir (طالِبَةً gibi). - 17 yerine neden 7 veya 11 değil de 17 kullanıldı?
Soruda verilen bağlam “حفلة”deki toplam öğrenci sayısını 17 olarak ifade eder; 7 az, 11 eksik olur.
Bu konuya yönelik 3 alıştırma sorusu ister misiniz?
@NESLIHAN_KARACA