4. Aşağıda verilen asal çarpan ağaçlarına göre boş kutulara gelmesi gereken sayıları yazınız.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Asal çarpan ağacında her kutuda sayı, iki alt kutudaki sayıların çarpımına eşittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
a) Ağacı için
- Alt kutularda 2 ve 10 var. 10’un iki alt kutusu boş ve 5 yazıyor.
- 10 = ? × 5 → Burada ? = 2 (çünkü 2 × 5 = 10)
- En üst kutu ise 2 × 10 → 20
Boş kutular: 20 (üstte), 2 (10’un altında solda)
b) Ağacı için
- Son kutularda 3 ve 5 var.
- 5 ve 3’ün üstündeki kutu ? × 5 = 15 olmalı (çünkü 15 = 3 × 5).
- En üst kutu ise ? × 2
- Üst kutuyu bulmak için alt kutuları çarpıyoruz:
- Sağ alt kutu 2
- Sol alt kutu 15 (bir önceki adımda bulundu)
En üst kutu = 15 × 2 = 30
Boş kutular: 30 (üstte), 15 (alt solda)
5. a) 200 = 2^x . 5^y eşitliğine göre x + y kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bir sayının asal çarpanlara ayrılmasıyla üsleri toplanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 200 Sayısını Asal Çarpanlarına Ayır
200 = 2 \times 100 = 2 \times 2 \times 50 = 2^3 \times 25
25 = 5 \times 5 = 5^2
Sonuç: 200 = 2^3 \times 5^2
Adım 2 — Üsleri Topla
x = 3, y = 2
x + y = 3 + 2 = 5
CEVAP:
4. soru:
a) 20, 2
b) 30, 15
- soru:
x + y = 5
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
4. Aşağıda verilen asal çarpan ağaçlarına göre boş kutulara gelmesi gereken sayıları yazınız. a) … b) … 5. a) 200 = 2^x · 5^y eşitliğine göre x + y kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Asal çarpanlara ayırma: Bir sayıyı asal sayılar şeklinde çarpanlara ayırma.
- Üslü gösterim: Aynı asalın tekrar eden çarpımlarını üs ile gösterme: 2\cdot2\cdot2=2^3.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 4a)
Üst kutu:
\text{Üst} = 2 \times 10
\text{Üst} = 20
Alt sol kutu (10’un çarpanları):
10 = \text{?} \times 5
\text{?} = 10 \div 5
\text{?} = 2
Adım 2 — 4b)
Sol alt kutu (üstün sol çocuğu):
\text{Sol alt} = 3 \times 5
\text{Sol alt} = 15
Üst kutu:
\text{Üst} = \text{Sol alt} \times 2
\text{Üst} = 15 \times 2
\text{Üst} = 30
Adım 3 — 5a) 200 = 2^x · 5^y için x ve y’yi bulma
200 = 2 \times 100
100 = 2 \times 50
50 = 2 \times 25
25 = 5 \times 5
\text{Bunları birleştir: }200 = 2 \times 2 \times 2 \times 5 \times 5
200 = 2^3 \times 5^2
x = 3
y = 2
x + y = 3 + 2
x + y = 5
CEVAP:
- 4a) Üst kutu = 20, alt sol kutu = 2.
- 4b) Sol alt kutu = 15, üst kutu = 30.
- 5a) x + y = 5.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Asal çarpanlara ayırma
- Tanım: Bir sayıyı yalnızca asal sayıların çarpımı şeklinde yazma.
- Bu problemde: Ağaçlardan verilen asal parçalar birleştirilerek eksik kutular bulundu.
- Üslü gösterim
- Tanım: Aynı sayının tekrar eden çarpımlarını kısaltma yöntemi.
- Bu problemde: 2\cdot2\cdot2=2^3 ve 5\cdot5=5^2 olarak yazıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Eksik çarpan yazmak
- Yanlış: 200’ü sadece 2^2\cdot5^2 olarak almak.
- Doğru: 200 = 2^3\cdot5^2.
- Neden yanlış: Tüm 2’lerin sayısı doğru sayılmazsa üs hatalı olur.
- Düzeltme: Sayıyı adım adım bölerek tüm asal çarpanları say.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 