4. Aşağida asal çarpanlarina ayrılan sayıilara göre istenenleri bulunuz. a) A = 2?.34 B= 23.33 b) C= 25,7 D= 24. 35 c) E =2.32. 53 F= 23.34.52 (A,B)abob (A,B),kok= (C,D)ebob = (C,D)okok (E,F)ebob (E,F)rok=

  1. Aşağida asal çarpanlarina ayrılan sayıilara göre istenenleri bulunuz. a) A = 2?.34 B= 23.33 b) C= 25,7 D= 24. 35 c) E =2.32. 53 F= 23.34.52 (A,B)abob (A,B),kok= (C,D)ebob = (C,D)okok (E,F)ebob (E,F)rok=

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: Asal çarpanlara ayrılmış sayılar için EBOB ve EKOK değerlerini bulunuz.

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EBOB (En Büyük Ortak Bölen): Ortak asal çarpanların en küçük üslerinin çarpımıdır.
  • EKOK (En Küçük Ortak Kat): Tüm asal çarpanların en büyük üslerinin çarpımıdır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:


a) A = 2^2 \cdot 3^4 , B = 2^3 \cdot 3^3

Adım 1 — Ortak asal çarpanları ve üslerini belirle

  • Ortak asal çarpanlar: 2, 3
  • 2’nin üsleri: A:2 , B:3 → min=2, max=3
  • 3’ün üsleri: A:4 , B:3 → min=3, max=4

Adım 2 — EBOB’u hesapla

EBOB(A,B) = 2^{\min(2,3)} \cdot 3^{\min(4,3)} = 2^2 \cdot 3^3 = 4 \cdot 27 = 108

Adım 3 — EKOK’u hesapla

EKOK(A,B) = 2^{\max(2,3)} \cdot 3^{\max(4,3)} = 2^3 \cdot 3^4 = 8 \cdot 81 = 648

b) C = 2^5 \cdot 7^4 , D = 2^4 \cdot 3^5

Adım 1 — Ortak asal çarpanları belirle

  • Ortak sadece 2 (çünkü C’de 3 yok, D’de 7 yok)
  • 2’nin üsleri: C:5 , D:4 → min=4, max=5

Adım 2 — EBOB’u hesapla

EBOB(C,D) = 2^{\min(5,4)} = 2^4 = 16

Adım 3 — EKOK’u hesapla

Ortak olmayan asal çarpanları da en büyük üsleriyle EKOK içinde çarp:

EKOK(C,D) = 2^{\max(5,4)} \cdot 3^5 \cdot 7^4 = 2^5 \cdot 3^5 \cdot 7^4 = 32 \cdot 243 \cdot 2401

EKOK sayısının kesin çarpım değeri istenirse hesaplanabilir, yoksa üslerle yazmak yeterlidir.


c) E = 2 \cdot 3^2 \cdot 5^3 , F = 2^3 \cdot 3^4 \cdot 5^2

Adım 1 — Ortak asal çarpanlar ve üsler

  • 2’nin üsleri: E:1 , F:3 → min=1, max=3
  • 3’ün üsleri: E:2 , F:4 → min=2, max=4
  • 5’in üsleri: E:3 , F:2 → min=2, max=3

Adım 2 — EBOB’u hesapla

EBOB(E,F) = 2^1 \cdot 3^2 \cdot 5^2 = 2 \cdot 9 \cdot 25 = 450

Adım 3 — EKOK’u hesapla

EKOK(E,F) = 2^3 \cdot 3^4 \cdot 5^3 = 8 \cdot 81 \cdot 125 = 81000

:white_check_mark: CEVAP:

  • (A,B)_{ebob} = 2^2 \cdot 3^3 = 108

  • (A,B)_{ekok} = 2^3 \cdot 3^4 = 648

  • (C,D)_{ebob} = 2^4 = 16

  • (C,D)_{ekok} = 2^5 \cdot 3^5 \cdot 7^4

  • (E,F)_{ebob} = 2^1 \cdot 3^2 \cdot 5^2 = 450

  • (E,F)_{ekok} = 2^3 \cdot 3^4 \cdot 5^3 = 81000

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: A = 2^{2}\cdot3^{4}, B = 2^{3}\cdot3^{3}; C = 2^{5}\cdot7^{4}, D = 2^{4}\cdot3^{5}; E = 2^{1}\cdot3^{2}\cdot5^{3}, F = 2^{3}\cdot3^{4}\cdot5^{2}. (A,B)_ebob, (A,B)_ekok, (C,D)_ebob, (C,D)_ekok, (E,F)_ebob, (E,F)_ekok bulunuz.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EBOB: ortak asal çarpanların en küçük üslerinin çarpımı: \gcd(A,B)=\prod p^{\min(\alpha_p,\beta_p)}.
  • EKOK: tüm asal çarpanların en büyük üslerinin çarpımı: \mathrm{lcm}(A,B)=\prod p^{\max(\alpha_p,\beta_p)}.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — (A,B) için ortak ve maksimum üsleri belirle

  • A ve B için asal tabanlar: 2,3.
  • 2 için üsler: A’da 2, B’de 3 ⇒ \min(2,3)=2,\; \max(2,3)=3.
  • 3 için üsler: A’da 4, B’de 3 ⇒ \min(4,3)=3,\; \max(4,3)=4.

Adım 2 — (A,B)_ebob hesaplama (asal-üs formunda)

  • (A,B)_{ebob}=2^{\min(2,3)}\cdot3^{\min(4,3)}=2^{2}\cdot3^{3}.

Adım 3 — (A,B)_ekok hesaplama (asal-üs formunda)

  • (A,B)_{ekok}=2^{\max(2,3)}\cdot3^{\max(4,3)}=2^{3}\cdot3^{4}.

Adım 4 — (C,D) için ortak ve maksimum üsleri belirle

  • C ve D için asal tabanlar: 2,3,7.
  • 2 için üsler: C’de 5, D’de 4 ⇒ \min(5,4)=4,\; \max(5,4)=5.
  • 3 için üsler: C’de 0, D’de 5 ⇒ \min(0,5)=0,\; \max(0,5)=5.
  • 7 için üsler: C’de 4, D’de 0 ⇒ \min(4,0)=0,\; \max(4,0)=4.

Adım 5 — (C,D)_ebob hesaplama (asal-üs formunda)

  • (C,D)_{ebob}=2^{\min(5,4)}\cdot3^{\min(0,5)}\cdot7^{\min(4,0)}=2^{4}.

Adım 6 — (C,D)_ekok hesaplama (asal-üs formunda)

  • (C,D)_{ekok}=2^{\max(5,4)}\cdot3^{\max(0,5)}\cdot7^{\max(4,0)}=2^{5}\cdot3^{5}\cdot7^{4}.

Adım 7 — (E,F) için ortak ve maksimum üsleri belirle

  • E ve F için asal tabanlar: 2,3,5.
  • 2 için üsler: E’de 1, F’de 3 ⇒ \min(1,3)=1,\; \max(1,3)=3.
  • 3 için üsler: E’de 2, F’de 4 ⇒ \min(2,4)=2,\; \max(2,4)=4.
  • 5 için üsler: E’de 3, F’de 2 ⇒ \min(3,2)=2,\; \max(3,2)=3.

Adım 8 — (E,F)_ebob hesaplama (asal-üs formunda)

  • (E,F)_{ebob}=2^{\min(1,3)}\cdot3^{\min(2,4)}\cdot5^{\min(3,2)}=2^{1}\cdot3^{2}\cdot5^{2}.

Adım 9 — (E,F)_ekok hesaplama (asal-üs formunda)

  • (E,F)_{ekok}=2^{\max(1,3)}\cdot3^{\max(2,4)}\cdot5^{\max(3,2)}=2^{3}\cdot3^{4}\cdot5^{3}.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. EBOB
  • Tanım: İki sayının ortak olan en büyük böleni.
  • Bu problemde: Ortak asal üslerin min alınmasıyla bulunur.
  1. EKOK
  • Tanım: İki sayının ortak katlarının en küçüğü.
  • Bu problemde: Tüm asal üslerin max alınmasıyla bulunur.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Üslerde min/max karıştırma

  • Yanlış: Ortak faktörde max almak EBOB verir sanmak.
  • Doğru: EBOB için min, EKOK için max alınır.
  • Neden yanlış: Min ve max ters alınırsa sonuç yanlış olur.
  • Düzeltme: Her asal için önce iki üssü karşılaştır, sonra uygun olanı (min veya max) seç.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:

  • (A,B)_{ebob}=2^{2}\cdot3^{3}=4\cdot27=108
  • (A,B)_{ekok}=2^{3}\cdot3^{4}=8\cdot81=648
  • (C,D)_{ebob}=2^{4}=16
  • (C,D)_{ekok}=2^{5}\cdot3^{5}\cdot7^{4}=32\cdot243\cdot2401=18\,670\,176
  • (E,F)_{ebob}=2^{1}\cdot3^{2}\cdot5^{2}=2\cdot9\cdot25=450
  • (E,F)_{ekok}=2^{3}\cdot3^{4}\cdot5^{3}=8\cdot81\cdot125=81\,000

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: