- \frac{4}{7} rasyonel sayısının toplama işlemine göre tersi A, \frac{1}{2} rasyonel sayısının toplama işlemine göre tersi B olduğuna göre A - B işleminin sonucu kaçtır?
A) \frac{1}{14}
B) 1
C) \frac{10}{14}
D) \frac{1}{14}
-\frac{4}{7} ve \frac{1}{2} Sayılarının Toplama İşlemine Göre Tersleri ile A - B İşleminin Çözümü
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Bir rasyonel sayının toplama işlemine göre tersi, o sayının zıt işaretlisidir: x sayısının tersi -x, -x sayısının tersi ise +x’tir.
- Rasyonel sayılarda çıkarma ve toplama işlemi yapabilmek için paydaların eşit olması gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Sayısını Bulalım
-\frac{4}{7} sayısının toplama işlemine göre tersi işaret değiştirilerek bulunur:
Adım 2 — B Sayısını Bulalım
\frac{1}{2} sayısının toplama işlemine göre tersi işaret değiştirilerek bulunur:
Adım 3 — A - B İşlemini Yazalım ve Paydaları Eşitleyelim
Bulduğumuz değerleri yerine yazalım:
İki eksi yan yana geldiğinde artıya dönüşür:
Paydaları 14’te eşitlemek için ilk kesri 2 ile, ikinci kesri 7 ile genişletelim:
Payları toplayalım:
Adım 4 — Bileşik Kesri Tam Sayılı Kesre Çevirelim
\frac{15}{14} kesrinde 15’i 14’e böldüğümüzde 1 tam ve 1 kalan elde ederiz:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı (1 \frac{1}{14})
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Toplama İşlemine Göre Ters
- Tanım: Bir sayıyı topladığımızda etkisiz eleman olan 0’ı veren sayıdır.
- Bu problemde: Negatif olan -\frac{4}{7} pozitif \frac{4}{7}'ye, pozitif olan \frac{1}{2} ise negatif -\frac{1}{2}'ye dönüştü.
2. Rasyonel Sayılarda Çıkarma ve İşaret Kuralı
- Tanım: Bir sayıdan negatif bir sayı çıkarılırken işlem toplamaya döner (a - (-b) = a + b).
- Bu problemde: \frac{4}{7} - \left(-\frac{1}{2}\right) ifadesi \frac{4}{7} + \frac{1}{2} haline geldi.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çarpma İşlemine Göre Ters ile Karıştırmak
- Yanlış: -\frac{4}{7}'nin tersini -\frac{7}{4} almak (pay ile paydayı yer değiştirmek).
- Doğru: Toplama işlemine göre terste sadece işaret değişir (+\frac{4}{7}).
- Neden yanlış: Pay ve paydanın yer değiştirmesi çarpma işlemine göre terste geçerlidir.
İki Negatif İşareti Artıya Çevirmeyi Unutmak
- Yanlış: \frac{4}{7} - \frac{1}{2} = \frac{1}{14} işlemini yapmak.
- Doğru: B sayısı negatif olduğu için -\left(-\frac{1}{2}\right) = +\frac{1}{2} yapılmalıdır.
- Neden yanlış: B’nin önündeki çıkarma eksi işareti ile sayının kendi eksi işareti birleştiğinde artı olur.
Rasyonel sayılarda toplama işlemine göre ters ve dört işlem konusunu pekiştirmek için benzer bir alıştırma sorusu çözmemi ister misin?
