SORU 5: Ahmet, Zehra ve Selim üç kardeştir. Verilen paketin 1/6’sını Zehra, 1/3’ünü Ahmet, kalanını Selim yemiştir. Selim’in yediği kraker adedi 12 ise başlangıçtaki paket kaç krakerdir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kesirlerin toplamı: Tüm paylaşımlar toplamı 1 olmalıdır.
Selim’in payı = 1 - \frac{1}{6} - \frac{1}{3}.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Selim’in payını bul
Verilen kesirleri topla: \frac{1}{6} + \frac{1}{3} = \frac{1}{6} + \frac{2}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}.
Buna göre Selim paketin \frac{1}{2}'sini yemiştir.
Adım 2 — Toplam paketi denklemle bul
Selim’in yediği miktar: \frac{1}{2}\times \text{Toplam} = 12.
Denklem: \frac{1}{2}T = 12.
Adım 3 — Denklemi çöz
T = 12 \times 2 = 24
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 24 kraker
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
- Kesir
- Tanım: Bütünün parçaya bölünmüş hâli.
- Bu problemde: Paylaşımlar kesirlerle verildi, kalan hesaplandı.
- Denklem Kurma
- Tanım: Bilinmeyeni bulmak için eşitlik yazma.
- Bu problemde: Selim’in payıyla toplam eşitlenerek çözüm yapıldı.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
Kesirleri yanlış toplama
- Yanlış: \frac{1}{6}+\frac{1}{3}=\frac{2}{3} gibi hatalar.
- Doğru: Ortak payda kullanılarak \frac{1}{6}+\frac{2}{6}=\frac{3}{6}=\frac{1}{2}.
- Düzeltme: Paydaları eşitle ve sonra topla.
SORU 6: Adem Bey’in bir karısı (ölçü birimi) Poyraz’ın bir karısından 9 cm uzundur. Yemek masası Adem ile ölçüldüğünde tam 6 karı geliyor. Poyraz ölçtüğünde 10 karısı masanın uzunluğunu 10 cm geçiyor. Masanın uzunluğu kaç santimetredir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Denklem kurma: Bilinmeyenler için eşitlikler kurup çözme.
Kullanılacak değişkenler: Adem’in karısı = A (cm), Poyraz’ın karısı = P (cm).
Veriler: A = P + 9, masa uzunluğu L = 6A, ve 10P = L + 10.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri yaz
A: Adem’in bir karısı (cm).
P: Poyraz’ın bir karısı (cm).
L: Masa uzunluğu (cm).
Veriler: A = P + 9, L = 6A, 10P = L + 10.
Adım 2 — Denklemi oluştur
10P = 6A + 10 ve A = P + 9.
Bunları birleştir: 10P = 6(P+9) + 10.
Adım 3 — Denklemi çöz
10P = 6P + 54 + 10 = 6P + 64
10P - 6P = 64 \Rightarrow 4P = 64 \Rightarrow P = 16\ \text{cm}
A = P + 9 = 16 + 9 = 25\ \text{cm}.
Adım 4 — Masanın uzunluğunu bul
L = 6A = 6 \times 25 = 150\ \text{cm}.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 150 santimetre
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
- Denklem Kurma
- Tanım: Verilen ilişkilere göre bilinmeyenleri eşitleyip çözme.
- Bu problemde: Ölçü birimleri arasındaki fark ve ölçü sayıları denklem oldu.
- Birim ve Oran
- Tanım: Ölçülerin doğru birimde olması gerekir.
- Bu problemde: cm cinsinden hesaplandı.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
İlişkileri yanlış ifade etme
- Yanlış: 10P = 6A - 10 olarak almak.
- Doğru: 10P masayı 10 cm geçtiği için 10P = L + 10.
- Düzeltme: “geçmek” kelimesinin işaret ettiği yönden emin ol ve eşitliği doğru kur.
SORU 7: B bardağı A bardağından 50 ml daha fazladır. Sebildeki suyun yarısı 20 kez A bardağı ile, kalan yarısı 16 kez B bardağı kullanılarak tamamen bitirilmiştir. Başlangıçta kaç litre su vardı? (1 L = 1000 ml)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Hacim eşitlikleri: Yarımları verilen bardak sayılarıyla eşitle.
Eğer A bardağı hacmi a ml ise B bardağı a+50 ml.
Veriler: \frac{V}{2} = 20a ve \frac{V}{2} = 16(a+50).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemleri yaz
\dfrac{V}{2} = 20a ve \dfrac{V}{2} = 16(a+50).
Adım 2 — Denklemleri birbirine eşitle
20a = 16(a+50).
Adım 3 — Denklemi çöz
20a = 16a + 800 \Rightarrow 4a = 800 \Rightarrow a = 200\ \text{ml}
Adım 4 — Toplam su hacmini bul
\dfrac{V}{2} = 20a = 20 \times 200 = 4000\ \text{ml}
Dolayısıyla V = 8000\ \text{ml} = 8\ \text{litre}.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 8 litre
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
- Eşitlik Kurma (Hacim)
- Tanım: Aynı miktarı farklı yollarla ifade edip denklem kurma.
- Bu problemde: Sebildeki yarım hacim iki farklı şekilde ifade edildi ve eşitlenerek çözüldü.
- Birim Dönüşümü
- Tanım: ml ile litre dönüşümü (1000 ml = 1 L).
- Bu problemde: Sonuç litreye çevrildi.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
Bardak hacimlerini ters almak
- Yanlış: B = a - 50 almak.
- Doğru: B = a + 50.
- Düzeltme: Metni dikkatle oku; “B bardağı A’dan 50 ml daha fazla” demek B = A + 50 demektir.
Başka sorun varsa yazabilirsin! 